Những mầm rau non sạch bắt đầu bén rễ trên nền đất HTX rau an toàn Túy Loan. (Ảnh: Trần Trung)

Từ những cánh đồng xanh, farm sạch

Tại xã Hòa Vang, thủ phủ nông nghiệp của Đà Nẵng, những mô hình canh tác thuận thiên đang dần thay thế lối canh tác truyền thống. Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và tiêu thụ rau an toàn Túy Loan là một minh chứng điển hình. Với quy mô hơn 8 ha được quy hoạch bài bản, mỗi năm HTX cung ứng ra thị trường hàng trăm tấn rau củ quả các loại. Tuy nhiên, điểm khác biệt hiện nay là sự chuyển dịch từ số lượng sang chất lượng.

Anh Nguyễn Văn Tân – Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ sản xuất và tiêu thụ rau an toàn Túy Loan chia sẻ: “Người tiêu dùng, đặc biệt là các đầu bếp tại các khu nghỉ dưỡng 5 sao ở Ngũ Hành Sơn hay Sơn Trà, không chỉ đòi hỏi rau đẹp. Họ cần sự cam kết tuyệt đối về chỉ số an toàn và tính minh bạch trong truy xuất nguồn gốc. Chúng tôi đang áp dụng quy trình kiểm soát nghiêm ngặt, hạn chế tối đa hóa học để đáp ứng các tiêu chuẩn VietGAP nâng cao và theo mô hình hữu cơ hoàn toàn”.

Không chỉ có rau xanh, phân khúc thực phẩm sạch còn ghi nhận sự bứt phá của những mô hình chăn nuôi đặc sản. Trang trại “Heo đen vui vẻ” Sơn Mai Farm là một ví dụ thú vị về kinh tế tuần hoàn. Tại đây, giống heo đen bản địa được nuôi trong môi trường bán hoang dã, thức ăn chủ yếu là phụ phẩm nông nghiệp, thảo mộc và hoàn toàn không dùng chất tăng trọng.

Sau 5 năm hình thành và phát triển, Sơn Mai Farm đã cung cấp thực phẩm sạch, chất lượng cho nhiều nhà hàng lớn trên địa bàn như: Historic Hotel, Si Dining, La Table Hội An, Gụ, Lim Dining...

Sự xuất hiện của các mô hình này đã tạo ra một nguồn cung chất lượng cao ngay tại chỗ, giúp giảm thiểu chi phí vận chuyển và dấu chân carbon trong chuỗi cung ứng.

“Triết lý của chúng tôi là vui vẻ sinh trưởng, vui vẻ phát triển. Con vật vui vẻ, môi trường thoáng đãng, gần với tự nhiên nhất thì chất lượng thịt mới đạt đến độ ngon nhất, đậm đà, săn chắc và mềm mọng… Từ đó, các khách sạn, nhà hàng hạng sang tìm kiếm, săn lùng để đưa vào thực đơn đặc sản địa phương”, đại diện Sơn Mai Farm nhấn mạnh.

Khơi thông điểm nghẽn “từ trang trại đến bàn ăn”

Dù tiềm năng rất lớn, nhưng thực tế việc đưa nông sản từ tay HTX vào được bếp ăn của các khách sạn lớn vẫn còn không ít rào cản. Đó là câu chuyện về tính ổn định của sản lượng, quy trình thanh toán và đặc biệt là sự tương thích giữa tiêu chuẩn sản xuất với tiêu chuẩn thu mua.

Các nhà hàng, khách sạn lớn cần một lượng hàng đều đặn mỗi ngày với chất lượng đồng nhất. Trong khi đó, nông nghiệp hữu cơ phụ thuộc nhiều vào thời tiết và mùa vụ. Một cơn bão hay đợt sâu bệnh bất thường có thể làm đứt gãy chuỗi cung ứng ngay lập tức, đó là thách thức về tính liên tục.

Ngoài ra còn vướng rào cản về chứng nhận và thủ tục. Nhiều trang trại nhỏ, nông hộ, HTX tại Đà Nẵng dù sản xuất rất sạch nhưng lại gặp khó khăn trong khâu hoàn thiện hồ sơ pháp lý, chứng nhận hữu cơ quốc tế hoặc hóa đơn, chứng từ theo quy định của các tập đoàn đa quốc gia đang quản lý khách sạn tại đây.

Để giải quyết bài toán này, Đà Nẵng đang khuyến khích hình thành các “liên minh nông nghiệp”. Trong đó, vai trò của các HTX là đầu mối thu gom, kiểm soát chất lượng và chịu trách nhiệm pháp lý thay cho từng hộ nông dân nhỏ lẻ. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ số như mã QR truy xuất nguồn gốc, nhật ký điện tử đang được triển khai mạnh mẽ để xây dựng lòng tin tuyệt đối với phía thu mua.

Du lịch tiếp sức nông nghiệp tạo kinh tế xanh

Việc xây dựng chuỗi giá trị nông sản hữu cơ không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho người nông dân, mà còn là “vũ khí” sắc bén để ngành du lịch Đà Nẵng tạo khác biệt. Xu hướng du lịch bền vững đang bùng nổ, du khách sẵn sàng chi trả cao hơn cho những bữa ăn sử dụng nguyên liệu địa phương, được canh tác an toàn và bảo vệ môi trường.

Khi một khách sạn 5 sao sử dụng rau sạch Túy Loan hay heo đen Sơn Mai, họ đang kể một câu chuyện về văn hóa và trách nhiệm xã hội. Đây là cách quảng bá hình ảnh Đà Nẵng hiệu quả nhất: Một thành phố không chỉ có biển đẹp, sông xanh mà còn có những nông sản lành và một hệ sinh thái nông nghiệp bền vững.

Heo đen Sơn Mai Farm được các khách sạn, nhà hàng hạng sang tìm kiếm săn lùng để đưa vào thực đơn đặc sản địa phương. (Ảnh Cáp Vương)

Theo các chuyên gia kinh tế, để chuỗi giá trị này bền vững, cần có sự “bắt tay” chặt chẽ hơn nữa từ ít nhất ba nhà: Nhà nước (hỗ trợ quy hoạch vùng trồng và chứng nhận), nhà nông (kiên trì với sản xuất sạch) và nhà doanh nghiệp (ưu tiên tiêu thụ nông sản địa phương).

Đà Nẵng cần có thêm các chính sách ưu đãi về thuế hoặc tín dụng cho các khách sạn, nhà hàng cam kết sử dụng trên 30 - 50% nguyên liệu hữu cơ từ địa phương.

Hành trình xây dựng chuỗi giá trị nông sản hữu cơ tại Đà Nẵng dù còn nhiều thách thức nhưng là hướng đi tất yếu, tiên phong. Khi những bó rau từ Túy Loan hay thịt heo đen, gà Sơn Mai hiện diện thường xuyên trên bàn tiệc của những du khách quốc tế, đó cũng là lúc giá trị của “kinh tế xanh” được hiện thực hóa một cách rõ nét nhất.

Sự kết nối này không chỉ giúp người nông dân làm giàu trên chính mảnh đất quê hương, mà còn góp phần xây dựng một Đà Nẵng đáng sống, phát triển hài hòa giữa hiện đại và truyền thống, thuận thiên.