Nông điện mặt trời giúp giảm thiểu lượng khí thải carbon từ hoạt động sản xuất nông nghiệp - Ảnh minh họa.

Nông nghiệp và lâm nghiệp, tuy đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp lương thực và duy trì sự sống trên Trái Đất, lại đang là một trong những nguồn phát thải khí nhà kính lớn nhất thế giới. Theo báo cáo của Ủy ban Liên Chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC), hai ngành này chiếm tới 22% tổng lượng khí thải carbon toàn cầu. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng, việc tìm kiếm các giải pháp giảm thiểu tác động của nông nghiệp và lâm nghiệp lên môi trường là vô cùng cấp bách. Nông điện mặt trời, hay còn gọi là nông nghiệp quang điện, được xem là một giải pháp đầy hứa hẹn cho vấn đề này. Mô hình này kết hợp sản xuất nông nghiệp truyền thống với việc sản xuất điện năng lượng mặt trời, tận dụng tối đa diện tích đất và mang lại nhiều lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường.

Hệ thống nông điện mặt trời bao gồm các tấm pin mặt trời được lắp đặt trên cao, cho phép ánh sáng mặt trời xuyên qua để cây trồng bên dưới vẫn có thể quang hợp và sinh trưởng bình thường. Một nghiên cứu năm 2023 của Fraunhofer Institute for Solar Energy Systems ISE cho thấy, năng suất cây trồng dưới các tấm pin mặt trời có thể đạt từ 85-95% so với canh tác truyền thống, tùy thuộc vào loại cây trồng và thiết kế hệ thống.

Nông điện mặt trời giúp giảm thiểu lượng khí thải carbon từ hoạt động sản xuất nông nghiệp. Theo ước tính, mỗi ha nông điện mặt trời có thể giảm phát thải khoảng 100 tấn CO2 mỗi năm. Mô hình này tận dụng tối đa diện tích đất, vừa sản xuất nông sản vừa sản xuất điện năng, nâng cao hiệu quả kinh tế. Ngoài ra, nguồn thu từ việc bán điện mặt trời giúp tăng thu nhập cho nông dân, có thể lên tới 20-30%, đồng thời giảm chi phí sản xuất nông nghiệp.

Nông điện mặt trời góp phần bảo vệ môi trường, giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước và đất do sử dụng thuốc trừ sâu và phân bón hóa học. Ví dụ, tại Nhật Bản, nông điện mặt trời đã giúp giảm 50% lượng nước tưới tiêu và 20% lượng phân bón hóa học sử dụng.

Các nhà khoa học tại Đại học Swansea, Anh Quốc, đã phát triển một phần mềm dự đoán ánh sáng giúp tối ưu hóa sự phát triển của cây trồng trong hệ thống nông điện mặt trời. Phần mềm này có thể dự đoán khả năng truyền ánh sáng, hấp thụ và tạo ra điện của các vật liệu điện quang khác nhau, giúp cân bằng giữa sản xuất lương thực và sản xuất năng lượng mặt trời.

Theo nghiên cứu, chỉ cần 1% diện tích nông nghiệp hiện nay chuyển thành nông điện mặt trời, châu Âu có thể đạt được mục tiêu năng lượng tái tạo vào năm 2030. Trung Quốc hiện đang dẫn đầu thế giới về công suất lắp đặt nông điện mặt trời, với hơn 20 GW vào năm 2022. Điều này cho thấy tiềm năng to lớn của mô hình này trong việc giảm thiểu khí thải carbon và thúc đẩy phát triển.

Nông dân Việt 'bán' carbon: Lợi cả đôi đường

Việt Nam: Mục tiêu phát thải ròng carbon bằng 0 vào năm 2050

Lúa Việt "xanh hóa" chinh phục thị trường