Gạo Ngọc Phố là sản phẩm OCOP nổi tiếng của xứ Thanh

Trong bối cảnh đó, gạo Ngọc Phố đã nổi lên như một trong những dòng sản phẩm đặc sản nổi bật, được người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh biết đến nhờ hương vị thơm ngon, tiêu chuẩn chất lượng và giá trị văn hoá gắn liền với vùng đất xứ Thanh. Gạo Ngọc Phố là tên gọi của sản phẩm gạo đặc sản được sản xuất và phân phối bởi Công ty Cổ phần Thương mại Sao Khuê, một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp và chế biến lúa gạo tại tỉnh Thanh Hóa. Thương hiệu này xuất phát từ việc liên kết với các vùng sản xuất có điều kiện tự nhiên thuận lợi ở Thanh Hóa, nơi có lớp đất phù sa màu mỡ cùng quy trình canh tác lúa được kiểm soát chất lượng.

Tên gọi “Ngọc Phố” vừa gợi lên hình ảnh hạt gạo trắng ngần như ngọc, vừa mang nét bản sắc riêng của vùng đồng bằng sông Mã – nơi có truyền thống trồng lúa lâu đời. Nhiều sản phẩm gạo của tỉnh Thanh Hóa nói chung đã được xây dựng nhãn hiệu, trở thành sản phẩm OCOP (Mỗi xã một sản phẩm) cấp tỉnh hoặc từng bước hướng đến cấp quốc gia, thúc đẩy người sản xuất nâng cao chất lượng và quy chuẩn sản phẩm.

Gạo Ngọc Phố được biết đến với hạt gạo trắng, bóng, dài và đều, khi nấu lên có mùi hương dịu nhẹ, độ dẻo vừa phải nhưng vẫn giữ được độ tơi và thơm ngon – phù hợp với khẩu vị bữa cơm hàng ngày của người Việt. Đây là những tiêu chuẩn mà người tiêu dùng đánh giá cao khi lựa chọn gạo đặc sản thay vì gạo sản xuất đại trà.

Để đạt được chất lượng này, hạt gạo Ngọc Phố được sản xuất từ những giống lúa đặc sản, được trồng theo quy trình an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP hoặc sạch hữu cơ (hoặc tương đương) – tức là giảm sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, kiểm soát chặt chẽ từ khâu chọn đất, giống, đến thu hoạch, phơi sấy, xay xát và đóng gói. Điều này giúp sản phẩm không chỉ thơm ngon mà còn đảm bảo an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng. Quy trình liên kết vùng nguyên liệu cũng là điểm nhấn đáng chú ý: doanh nghiệp phối hợp với nông dân tại nhiều địa phương trong tỉnh để xây dựng vùng trồng tập trung, góp phần nâng cao năng suất, kiểm soát đầu vào, tạo ra sản phẩm đồng đều, ổn định.

Trong chương trình OCOP của tỉnh Thanh Hóa, sản phẩm gạo nói chung là một trong những nhóm sản phẩm chủ lực được quan tâm phát triển, nhằm nâng cao giá trị nông sản truyền thống và xây dựng thương hiệu riêng cho địa phương. Theo thống kê mới nhất, toàn tỉnh có đến hơn 19 sản phẩm lúa gạo đạt chuẩn OCOP, trong đó nhiều sản phẩm do hợp tác xã và doanh nghiệp xây dựng đã khẳng định được chất lượng và chỗ đứng của mình trên thị trường.

Mặc dù theo các nguồn báo chí, đa số gạo xứ Thanh mới dừng ở cấp OCOP 3 sao hoặc 4 sao cấp tỉnh thay vì sao cấp quốc gia, nhưng việc các sản phẩm như gạo Ngọc Phố nhận được đánh giá cao từ người tiêu dùng và đạt những tiêu chuẩn OCOP nhất định đã tạo đà để doanh nghiệp tiếp tục nâng cấp chất lượng, trình độ đóng gói, nhãn hiệu và truy xuất nguồn gốc.

Sự phát triển của gạo Ngọc Phố không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp mà còn có ý nghĩa lớn đối với nông dân địa phương. Việc xây dựng vùng nguyên liệu, liên kết sản xuất giúp nông dân yên tâm sản xuất theo quy chuẩn, chủ động đầu ra, đồng thời giá bán sản phẩm thường cao hơn so với gạo sản xuất đại trà – từ đó góp phần nâng cao thu nhập cho người dân trồng lúa.

Hơn nữa, sản phẩm cũng góp phần đa dạng hoá chuỗi giá trị nông nghiệp: bên cạnh tiêu thụ hạt gạo nguyên liệu, nhiều doanh nghiệp và HTX đang mở rộng nghiên cứu phát triển các sản phẩm chế biến sâu từ gạo như bún, miến, phở, bánh gạo… nhằm tạo thêm giá trị gia tăng. Đây là bước tiến quan trọng đưa gạo xứ Thanh không chỉ dừng lại ở nông sản mà còn trở thành thương hiệu ẩm thực – văn hoá.

Dù gạo Ngọc Phố và các sản phẩm gạo OCOP của Thanh Hóa đã đạt những bước tiến đáng kể, con đường xây dựng một thương hiệu gạo mang tính quốc gia và quốc tế vẫn còn nhiều thách thức. Trên thực tế, việc tạo dựng thương hiệu quốc gia cho gạo Việt Nam nói chung phải đối mặt với các yêu cầu cao về sở hữu trí tuệ, bảo hộ thương hiệu và cạnh tranh trên thị trường quốc tế – những điểm mà nhiều chuyên gia cho rằng còn là rào cản đối với các sản phẩm địa phương.

Tuy vậy, đối với những người làm nông và doanh nghiệp trong tỉnh, đây cũng chính là động lực để tiếp tục đầu tư cho chất lượng, truy xuất nguồn gốc, bao bì, thương mại điện tử và xuất khẩu, nhằm đưa sản phẩm gạo đặc sản xứ Thanh vươn xa hơn. Việc xuất khẩu các loại gạo chất lượng cao sang thị trường Nhật Bản, Singapore hay các thị trường khó tính khác đã được ghi nhận trong các chương trình phát triển nông sản của tỉnh, mở ra cơ hội lớn cho những dòng sản phẩm như Ngọc Phố.

Gạo Ngọc Phố là một hình mẫu cho cách tiếp cận sản phẩm nông nghiệp theo hướng hiện đại tại Thanh Hóa: từ việc xác định giá trị gốc, duy trì chất lượng sản phẩm, tạo liên kết chuỗi từ nông dân tới thị trường, cho đến việc tận dụng các chương trình OCOP để ghi nhận chuẩn chất lượng. Qua đó, sản phẩm không chỉ phục vụ bữa cơm gia đình Việt mà còn thể hiện khát vọng nâng tầm gạo xứ Thanh trên bản đồ nông sản chất lượng cao, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững, tạo thêm giá trị kinh tế – xã hội cho địa phương và cộng đồng./.