Dê núi là đặc sản ẩm thực này phát triển khá mạnh ở Ninh Bình

Dê núi Ninh Bình di chuyển liên tục trên các vách đá cheo leo, giúp cơ bắp săn chắc, ít mỡ. Đây là yếu tố quan trọng tạo nên độ săn chắc, giòn dai đặc trưng của thịt. Thay vì ăn cám công nghiệp, dê núi ăn đa dạng các loại lá cây thuốc, thảo mộc quý hiếm mọc trên núi như lá kim giao, lá vông, lá sung, lá chuối rừng, và nhiều loại cây khác. Chế độ ăn này không chỉ giúp thịt dê thơm ngon, mà còn có những giá trị dinh dưỡng và dược liệu nhất định, giúp thịt có hương vị đậm đà, không hôi như dê nuôi nhốt. Đất đá vôi ở Ninh Bình cũng góp phần vào hương vị đặc trưng của các loại cây cỏ mà dê ăn, từ đó ảnh hưởng gián tiếp đến chất lượng thịt.

Thịt dê núi Ninh Bình nổi bật với những đặc điểm mà khó loại thịt dê nào sánh bằng: Săn chắc, ít mỡ, nhiều nạc: Do dê vận động nhiều, thịt dê núi có độ dai giòn nhất định, không bở, rất ít mỡ và chủ yếu là phần nạc săn chắc. Khi chế biến, thịt không bị ngót nhiều. Hương vị đậm đà, thơm ngon: Thịt có mùi thơm tự nhiên, đặc trưng của dê núi, không hề có mùi hôi như dê nuôi thông thường. Hương vị đậm đà, ngọt tự nhiên, dễ chịu. Màu sắc tươi hồng: Thịt dê tươi thường có màu đỏ hồng tự nhiên, thớ thịt rõ ràng, đẹp mắt. Giá trị dinh dưỡng cao: Ngoài các loại protein, vitamin và khoáng chất cần thiết, thịt dê núi còn được cho là có tính ấm, bổ dưỡng, có lợi cho sức khỏe, đặc biệt là những người lao động nặng nhọc hoặc cần bồi bổ cơ thể.

Đến Ninh Bình, du khách không thể bỏ qua cơ hội thưởng thức các món ăn đa dạng và hấp dẫn được chế biến từ thịt dê núi. Mỗi món ăn đều mang một hương vị riêng, thể hiện sự tinh túy trong nghệ thuật chế biến của người dân địa phương.

Dê tái chanh: Đây là món ăn khai vị được yêu thích nhất. Thịt dê tươi được thái mỏng, nhúng sơ qua nước sôi hoặc nướng nhanh để giữ độ tái hồng, sau đó trộn với sả, gừng, lá chanh, ớt, và nước cốt chanh. Món này có vị chua, cay, thơm lừng, thịt mềm ngọt và giòn sần sật, rất kích thích vị giác.

Dê nướng tảng/Dê nướng mọi: Thịt dê được tẩm ướp gia vị đậm đà, nướng trực tiếp trên than hồng cho đến khi chín vàng. Lớp vỏ ngoài hơi cháy xém, thơm lừng, bên trong thịt vẫn giữ được độ mềm ngọt và săn chắc. Món này thường được ăn kèm với rau sống và chấm tương bần hoặc chao. Dê ủ trấu: Là một món ăn độc đáo và công phu. Thịt dê được ủ trong trấu, hun khói nhẹ nhàng cho đến khi chín tới. Phương pháp này giúp thịt dê giữ được độ ẩm, mềm mại và có mùi thơm đặc trưng của khói trấu, rất hấp dẫn.

Lẩu Dê: Món lẩu dê nóng hổi là lựa chọn tuyệt vời cho những ngày se lạnh. Nước lẩu được ninh từ xương dê với các loại thuốc bắc, tạo nên hương vị ngọt thanh, bổ dưỡng. Thịt dê thái lát mỏng nhúng kèm với các loại rau sống, đậu phụ, nấm... Tiết canh Dê: Là món ăn truyền thống được nhiều người sành ăn ưa chuộng. Tiết dê tươi được hãm với các loại gia vị, lạc rang, rau thơm, tạo nên món ăn có vị bùi béo, thơm ngon. Tuy nhiên, đây là món kén người ăn và cần chế biến đảm bảo vệ sinh.

Dê xào Lăn: Thịt dê thái lát mỏng, xào nhanh với sả, ớt, rau thơm và các loại gia vị. Món này có vị cay nồng, thơm lừng, rất đưa cơm. Nem Dê: Nem dê được làm từ thịt dê băm nhỏ, trộn với bì dê, thính, lá sung, sau đó ủ chua. Món này có vị chua nhẹ, bùi, thơm, thích hợp làm món nhậu hoặc ăn kèm cơm. Dê hấp gừng: Thịt dê được hấp cách thủy với gừng, sả để loại bỏ hoàn toàn mùi hôi (nếu có) và giữ được vị ngọt tự nhiên của thịt. Món này rất thanh đạm và bổ dưỡng.

Thịt dê núi Ninh Bình không chỉ đơn thuần là một món ăn mà còn là một phần của văn hóa địa phương. Các nhà hàng dê núi ở Ninh Bình thường có kiến trúc mộc mạc, gần gũi với thiên nhiên, tạo cảm giác thư thái cho thực khách. Khi thưởng thức các món dê, người dân địa phương và du khách thường uống kèm rượu Kim Sơn, một loại rượu nếp truyền thống của Ninh Bình, tạo nên sự kết hợp hài hòa, tăng thêm hương vị cho bữa ăn.

Việc chế biến thịt dê núi đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm của người đầu bếp. Từ khâu chọn lựa nguyên liệu tươi ngon, sơ chế để loại bỏ mùi đặc trưng (nếu có), đến việc tẩm ướp và chế biến, tất cả đều phải tuân thủ những bí quyết riêng để giữ được hương vị tinh túy của thịt dê núi.

Thịt dê núi Ninh Bình đã trở thành một trong những lý do chính thu hút du khách đến với vùng đất này, bên cạnh các danh lam thắng cảnh nổi tiếng như Tràng An, Tam Cốc - Bích Động, chùa Bái Đính. Nhiều nhà hàng, quán ăn chuyên về dê núi mọc lên, tạo công ăn việc làm cho người dân địa phương và đóng góp vào sự phát triển kinh tế du lịch của tỉnh.

Để duy trì và phát triển thương hiệu thịt dê núi Ninh Bình, các cơ quan chức năng và người dân địa phương đã và đang nỗ lực trong việc: Bảo tồn và phát triển giống dê núi: Khuyến khích chăn nuôi dê theo phương pháp tự nhiên, đảm bảo nguồn gen thuần chủng và chất lượng thịt. Kiểm soát chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm: Đảm bảo thịt dê cung cấp ra thị trường đạt tiêu chuẩn vệ sinh, an toàn. Quảng bá thương hiệu: Giới thiệu rộng rãi đặc sản thịt dê núi Ninh Bình đến với du khách trong và ngoài nước thông qua các sự kiện, lễ hội ẩm thực. Đây là loại thực phẩm gần gũi với thiên nhiên bảo đảm xanh, sạch, ngon.

Thịt dê núi Ninh Bình không chỉ là một món ăn ngon mà còn là một di sản ẩm thực của vùng đất Cố đô. Với hương vị đặc trưng, giá trị dinh dưỡng cao và sự gắn kết với văn hóa địa phương, thịt dê núi Ninh Bình đã và đang chinh phục biết bao thực khách, góp phần làm phong phú thêm bản đồ ẩm thực Việt Nam. Đến Ninh Bình, du khách đừng quên thưởng thức các món ăn từ dê núi để cảm nhận trọn vẹn hương vị tinh túy của đất trời và con người nơi đây./.