Hình ảnh người dân tham gia vào mô hình HTX Nông nghiệp và dịch vụ Thành Đạt huyện Cư M’gar - HTX hoạt động trong các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, buôn bán nông sản sau thu hoạch.

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam chuyển mình mạnh mẽ theo hướng sản xuất hàng hóa lớn, liên kết chuỗi và thích ứng với biến đổi khí hậu, HTX được xem là mô hình kinh tế - xã hội phù hợp, giúp kết nối nông dân, doanh nghiệp và thị trường.

UBND tỉnh Đắk Lắk xác định phát triển HTX nông nghiệp không chỉ là nhiệm vụ cấp bách để tái cơ cấu ngành mà còn là giải pháp căn cơ để nâng cao thu nhập, đời sống cho người dân nông thôn. Theo đó, Kế hoạch năm 2025 tập trung vào việc củng cố tổ chức HTX, mở rộng quy mô hoạt động, hiện đại hóa sản xuất và quản lý, cũng như xây dựng các mô hình HTX kiểu mẫu gắn với sản phẩm chủ lực của địa phương.

Kế hoạch đề ra nhiều mục tiêu cụ thể, rõ ràng. Trước tiên, tỉnh phấn đấu đến cuối năm 2025 có từ 50% trở lên số HTX nông nghiệp trên địa bàn đạt loại khá, tốt theo đánh giá của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Tỉnh sẽ xây dựng từ 1 đến 2 mô hình HTX nông nghiệp hoạt động hiệu quả, có đông đảo thành viên, doanh thu cao để làm mẫu hình nhân rộng trong toàn tỉnh. Cùng với đó, tỉnh kỳ vọng vận động được ít nhất 40% hộ nông dân tham gia làm thành viên HTX, góp phần tăng tính liên kết trong sản xuất và tiêu thụ.

Về hiệu quả kinh tế, Đắk Lắk đặt mục tiêu nâng giá trị sản phẩm trên đơn vị diện tích nông nghiệp thêm ít nhất 10%; đồng thời tăng tương đương doanh thu từ sản xuất nông nghiệp. Đặc biệt, khoảng 315 HTX sẽ được tổ chức theo mô hình liên kết với doanh nghiệp, tham gia chuỗi giá trị để sản xuất gắn với tiêu thụ bền vững.

Một trong những điểm nhấn là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao. Khoảng 30% HTX, tương đương 175 đơn vị sẽ được hỗ trợ ứng dụng công nghệ số, sản xuất nông nghiệp sạch theo hướng hữu cơ, áp dụng các tiêu chuẩn như VietGAP, GlobalGAP hoặc công nghệ sinh thái, kinh tế tuần hoàn.

Để đạt được các mục tiêu nói trên, kế hoạch năm 2025 đề ra 9 nhóm giải pháp chủ lực:

Tuyên truyền, nâng cao nhận thức: Công tác truyền thông sẽ được tăng cường đến từng cán bộ, người dân, hội viên nông dân, nhằm thay đổi tư duy từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất liên kết theo chuỗi. Các mô hình HTX hiệu quả, sáng tạo sẽ được nhân rộng, giới thiệu như hình mẫu cho cộng đồng.

Xây dựng mô hình HTX kiểu mẫu: Tỉnh ưu tiên phát triển các HTX có đông thành viên, sản xuất sản phẩm chủ lực gắn với vùng nguyên liệu tập trung, áp dụng công nghệ cao và có khả năng liên kết tiêu thụ sản phẩm. Các HTX kiểu mẫu này sẽ được hỗ trợ về đào tạo, tổ chức sản xuất, xây dựng thương hiệu và kết nối thị trường.

Tháo gỡ vướng mắc chính sách: Tỉnh rà soát các quy định liên quan đến đất đai, tín dụng, thuế, hạ tầng, xúc tiến thương mại… để kiến nghị điều chỉnh phù hợp. Trong đó, chính sách đất đai sẽ được ưu tiên hỗ trợ HTX thuê đất ổn định, chuyển đổi mục đích sử dụng để xây dựng kho tàng, xưởng sơ chế, nhà máy chế biến nông sản.

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng: Cán bộ quản lý HTX và thành viên sẽ được tham gia các lớp bồi dưỡng về quản trị kinh doanh, tài chính, tiếp cận thị trường, kỹ thuật sản xuất sạch. Tỉnh khuyến khích doanh nghiệp liên kết với HTX cùng đào tạo nguồn nhân lực và hỗ trợ nhân viên đi học tập trong và ngoài nước.

Đầu tư kết cấu hạ tầng: Đắk Lắk sẽ bố trí nguồn lực đầu tư xây dựng nhà xưởng, kho bãi, trang thiết bị sơ chế, chế biến, bảo quản sản phẩm cho HTX. Song song, tỉnh phát triển hệ thống logistics gắn với vùng nguyên liệu, nhằm giảm chi phí, tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.

Huy động vốn, tạo điều kiện tín dụng: Tỉnh sẽ phối hợp với ngân hàng, quỹ tín dụng và Quỹ hỗ trợ phát triển HTX để đẩy mạnh cho vay ưu đãi. HTX có dự án khả thi, sản xuất sản phẩm chủ lực, liên kết tiêu thụ theo chuỗi giá trị sẽ được ưu tiên tiếp cận nguồn vốn.

Dịch vụ công hỗ trợ HTX: HTX sẽ được cấp mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, hướng dẫn quy trình sản xuất an toàn thực phẩm và đăng ký chứng nhận chất lượng. Đồng thời, tỉnh thúc đẩy HTX tham gia sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế, góp phần phát triển nền nông nghiệp sinh thái và bền vững.

Triển khai chương trình, đề án trọng điểm: Tỉnh tiếp tục triển khai các đề án của Trung ương như phát triển HTX kiểu mới, xây dựng vùng nguyên liệu chuẩn xuất khẩu, tham gia chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP), đồng thời lồng ghép nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia để tăng tính hiệu quả.

Tăng cường kiểm tra, giám sát và tôn vinh điển hình: Công tác kiểm tra hoạt động HTX sẽ được duy trì thường xuyên nhằm kịp thời xử lý các vi phạm và tháo gỡ khó khăn. Những HTX hoạt động hiệu quả sẽ được tôn vinh, khen thưởng để làm gương cho phong trào nhân rộng.

Tỉnh cũng sẽ huy động nhiều nguồn lực khác nhau, bao gồm ngân sách Trung ương, ngân sách tỉnh và nguồn xã hội hóa, nhằm đảm bảo thực hiện đầy đủ các nội dung của kế hoạch. Với những mục tiêu rõ ràng và giải pháp đồng bộ, Kế hoạch phát triển HTX nông nghiệp năm 2025 là bước đi quan trọng để Đắk Lắk xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, sinh thái và hiệu quả. Thành công của HTX không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn đóng vai trò nền tảng trong xây dựng nông thôn mới bền vững./.