Chiến lược đầu tư nào để phát huy giá trị tiềm năng danh thắng Bạch Mã?

Vườn quốc gia Bạch Mã là nơi sở hữu đa dạng các loại tài nguyên thiên nhiên và nguồn lực sẵn có, tạo đà phát triển các loại hình du lịch sinh thái. Tuy nhiên, để vừa khai thác được tiềm năng du lịch, vừa bảo vệ được sự đa dạng sinh học và phát triển kinh tế - xã hội cho vùng, cần có những chiến lược đầu tư khoa học, hợp lý.

Chiến lược đầu tư nào để phát huy giá trị tiềm năng danh thắng Bạch Mã?

Vườn quốc gia (VQG) Bạch Mã là nơi sở hữu đa dạng các loại tài nguyên thiên nhiên, tạo đà phát triển các loại hình du lịch sinh thái. (Ảnh: BachMaNP)

“Kỳ hoa, dị thảo” giữa lòng di sản

Khu rừng Bạch Mã sở hữu diện tích đến 22.031 ha, được chính phủ công nhận là Vườn Quốc gia vào ngày 15/7/1991. Tọa lạc tại cuối dãy Trường Sơn Bắc, Bạch Mã đã từng bước trở thành biểu tượng về sự phong phú động thực vật và tiềm năng du lịch tự nhiên.

VQG Bạch Mã với diện tích nhỏ nhưng đa dạng sinh cảnh, là khu vực nổi tiếng về sự hài hòa giữa đầm phá ven biển và rừng trên núi, tạo nên một bức tranh phong cảnh độc đáo. Bạch Mã nằm ở ranh giới địa lý sinh vật quan trọng, là điểm giao thoa giữa Bắc và Nam Việt Nam cũng như giữa dãy núi Trường Sơn và vùng đồng bằng ven biển. Điều này tạo nên môi trường phong phú, là nơi gặp gỡ của các hệ sinh thái khác nhau, làm cho Bạch Mã trở thành “kho báu” tài nguyên và là điểm đến hấp dẫn cho những người yêu thiên nhiên, thích khám phá.

Khu vực đỉnh Bạch Mã có những công trình xây dựng từ thời Pháp, rất thuận lợi phát triển du lịch nghỉ dưỡng. (Ảnh: BachMaNP)

VQG Bạch Mã là trung tâm của dải rừng tự nhiên còn lại duy nhất của Việt Nam nối từ biển Đông đến biên giới Việt - Lào. Do có vị trí địa lý thuận lợi, nơi giao lưu của hai luồng khí hậu Bắc - Nam Việt Nam và có địa hình chuyển tiếp từ vùng núi thấp đến đai cao trên 1.700m, VQG Bạch Mã là một trong những khu vực giàu đa dạng sinh học của Việt Nam và trên thế giới. Kết quả điều tra, thống kê năm 2020 cho thấy Bạch Mã có khu hệ động thực vật rất phong phú với 2.421 loài thực vật (bao gồm 74 loài thuộc Sách Đỏ Việt Nam 2007, 20 loài có tên trong Danh lục IUCN năm 2016 và 204 loài đặc hữu) và 1.728 loài động vật (bao gồm 70 loài thuộc Sách Đỏ Việt Nam 2007, 52 loài trong Danh lục IUCN và 15 loài đặc hữu).

VQGBM không chỉ đẹp về cảnh quan và đa dạng sinh học mà còn là kho báu văn hóa và lịch sử. Khám phá Bạch Mã không chỉ là hành trình chìm đắm trong thiên nhiên hoang sơ mà còn là việc khám phá lịch sử với những biệt thự Pháp cổ. Được quy hoạch xây dựng vào năm 1932 bởi kỹ sư người Pháp Girard, những biệt thự này từng phục vụ cho giới quan chức người Pháp và nhà giàu thời kỳ đó. Tuy nhiên, sau khi người Pháp rời Việt Nam, nơi này đã chịu nhiều tác động tiêu cực từ chiến tranh và thời gian nên các khu biệt thự bị đổ nát, hoang tàn.

“Kỳ hoa, dị thảo” giữa lòng di sản, khung cảnh mê đắm lòng người. (Ảnh: BachMaNP)

Những di tích lịch sử như Địa đạo Bạch Mã, khu vực sân bay trực thăng cũ, Hải Vọng Đài, hơn 100 lô nền biệt thực cũ,… vẫn giữ lại dấu vết của những thời kỳ khó quên. Thiết nghĩ nếu được quy hoach và đầu tư đúng hướng, Bạch Mã sẽ trở thành không gian kết nối giữa di sản thiên nhiên, văn hóa, lịch sử và những tiện ích hiện đại, hài hòa với thiên nhiên hoang dã cho thế hệ hôm nay.

Thiên nhiên mê hồn, đắm say du khách. (Ảnh: BachMaNP)

Dù đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong quy hoạch du lịch vùng Bắc Trung bộ, VQG Bạch Mã vẫn gặp khó khăn trong việc thu hút khách du lịch cũng như các nhà đầu tư, đặc biệt ở khu vực đỉnh núi. Theo thống kê của VQG, lượng khách tham quan trung bình năm khoảng 100.000 lượt, trong đó chiếm đa số là khách tham quan ở khu du lịch Thác trượt Bạch Mã (khoảng 60.000 lượt/năm). Trong khi đó lượng khách tham quan Hồ Truồi - Thiền viện Trúc Lâm Bạch Mã chỉ khoảng 10.000 lượt/năm, và khu du lịch sinh thái đỉnh núi Bạch Mã khoảng 30.000 lượt/năm.

Khí hậu khắc nghiệt, giao thông khó khăn, và sự thiếu đồng bộ về cơ sở hạ tầng là những thách thức lớn dẫn đến việc khu vực này kém thu hút đầu tư. Đây cũng là lý do khiến các nhà đầu tư còn lưỡng lự vì việc xây dựng và bảo dưỡng công trình lớn; kinh doanh dễ gặp rủi ro do mưa nhiều, số ngày nắng ít, lượng khách tiếp cận khó khăn...

Song hành bảo vệ môi trường với phát triển kinh tế

Bạch Mã với vẻ đẹp tự nhiên và giá trị sinh thái cao, đang đặt ra thách thức lớn trong việc phát triển du lịch một cách bền vững và hiệu quả. Theo đánh giá của TS. Nguyễn Vũ Linh, Giám đốc VQG Bạch Mã, để vượt qua những thách thức vốn có nhằm phát triển du lịch Bạch Mã bền vững, cần thiết phải áp dụng các giải pháp quy hoạch và quản lý quy hoạch du lịch phù hợp với đặc thù của Bạch Mã, đồng thời tuân thủ nghiêm các quy định về quản lý rừng đặc dụng.

Vườn Quốc gia Bạch Mã đang hướng tới xây dựng du lịch sinh thái gắn liền với bảo vệ môi trường. (Ảnh: Trần Trung)

Một bước tiến quan trọng là việc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã phê duyệt phương án quản lý, bảo tồn và phát triển bền vững VQG Bạch Mã giai đoạn 2021-2030 và Đề án Du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí VQG Bạch Mã giai đoạn 2024-2030. Trong khuôn khổ này, đã có quy hoạch chi tiết với 14 tuyến và 12 khu vực tổ chức du lịch sinh thái, chiếm tổng diện tích hơn 1.716 ha. Điều này là cơ sở mở cửa cho sự hợp tác giữa doanh nghiệp và VQG trong việc đầu tư và xây dựng các dự án du lịch.

Mục tiêu của đề án là phát triển một mô hình du lịch sinh thái đúng nghĩa tại VQG Bạch Mã. Qua đó đòi hỏi phải xây dựng các khu, điểm, tuyến du lịch dựa vào thiên nhiên, văn hóa, lịch sử của địa phương, gắn với giáo dục môi trường và đem lại lợi ích cho công tác bảo tồn thiên nhiên và kinh tế địa phương.

Nhiều du khách rất ấn tượng với thiên nhiên, khí hậu tại Bạch Mã. (Ảnh: Trần Trung)

Hiện VQG Bạch Mã đang xây dựng Hồ sơ kỹ thuật nhằm thông báo rộng rãi nhằm làm cơ sở xét chọn nhà đầu tư đảm bảo có kinh nghiệm, năng lực chuyên môn, tài chính để thực hiện các dự án đầu tư theo đúng Đề án Du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí VQG Bạch Mã giai đoạn 2024-2030 đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phê duyệt tại Quyết định số 942/QĐ-BNN-LN ngày 27/02/2025.

Để định hướng đầu tư phát triển du lịch bền vững, các nguyên tắc cần lưu ý trong Đề án là: Không tổ chức hoạt động nghỉ dưỡng, giải trí trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt; Không ảnh hưởng tiêu cực đến mục tiêu bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học, không chặt phá rừng, các công trình xây dựng phải dựa vào thiên nhiên, hài hòa với cảnh quan thiên nhiên, khuyến khích sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường; Không làm mất quyền sở hữu của Nhà nước về rừng, tài nguyên thiên nhiên trên mặt đất và dưới lòng đất; Không làm ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, danh lam thắng cảnh và di tích lịch sử - văn hóa; Góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các bên liên quan trong bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học thông qua các hoạt động du lịch; Bảo tồn, gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống, tri thức bản địa của cộng đồng các dân tộc ở địa phương.

Công tác bảo vệ rừng và trồng rừng vẫn luôn được VQG quan tâm triển khai.

Đề án đã quy hoạch rõ về vị trí, diện tích, hiện trạng, mục đích, thời gian và dự kiến phương thức tổ chức thực hiện; cũng như các chỉ tiêu sử dụng mặt bằng xây dựng, vị trí, địa điểm, quy mô, vật liệu, chiều cao, mật độ, tỷ lệ dự kiến và thời gian tồn tại của các công trình, định hướng đấu nối hệ thống hạ tầng kỹ thuật, giao thông ở 12 điểm và 14 tuyến du lịch trong VQG Bạch Mã. Trong đó, 12 điểm du lịch với tổng diện tích là 2.535,13 ha (quy mô xây dựng 45,6 ha, tỷ lệ 1,8%), gồm: Điểm du lịch đỉnh núi Bạch Mã; Điểm du lịch chân núi Bạch Mã; Điểm du lịch Hồ Truồi; Điểm du lịch ColdeBay (Mỏ Rang); Điểm du lịch Khe Ao; Điểm du lịch Thác Trượt Bạch Mã; Điểm du lịch Nhà vườn Khe Su; Điểm du lịch Đá Dựng; Điểm du lịch Nhị Hồ; Điểm du lịch Thác Mơ; Điểm du lịch Thác Phướn; Điểm du lịch Chà Măng - Thượng Nhật; và 14 tuyến du lịch với tổng chiều dài khoảng 182km.

Tại các tuyến du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí được xây dựng, lắp dựng công trình phục vụ du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí trong Phân khu dịch vụ, hành chính và phân khu phục hồi sinh thái; trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt chỉ được tạo các điểm dừng nghỉ, chòi quan sát thiên nhiên, chốt bảo vệ và phòng cháy chữa cháy rừng, nhà vệ sinh, lều trú chân, điểm cắm trại, biển chỉ dẫn hoặc tuyên truyền, thùng rác bằng các vật liệu thân thiện với môi trường, dễ tháo dỡ, không mang tính chất của công trình xây dựng.

Vườn Quốc gia Bạch Mã đang nỗ lực vừa khai thác tiềm năng du lịch sinh thái vừa bảo vệ, bảo tồn nguồn tài nguyên thiên nhiên quý báu của mình.

TS. Nguyễn Vũ Linh, Giám đốc Vườn Quốc gia Bạch Mã phát biểu tại buổi lễ khánh thành Trung tâm cứu hộ gấu Việt Nam cơ sở 2.

Theo ông Linh, việc triển khai Đề án là trách nhiệm lớn lao và cơ hội lẫn thách thức của VQGBM để tìm kiếm nguồn đầu tư, phát huy giá trị của Bạch Mã. Trong thời gian tới, VQG có trách nhiệm tổ chức thông báo rộng rãi, kêu gọi, lựa chọn các tổ chức, cá nhân hợp tác, liên kết hoặc cho thuê môi trường rừng; Ký hợp đồng với các tổ chức, cá nhân để kinh doanh dịch vụ du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí theo các vị trí tuyến, điểm được phê duyệt; Phối hợp với tổ chức, cá nhân xây dựng dự án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí theo đúng quy định của pháp luật, báo cáo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm để kiểm tra nội dung liên quan đảm bảo tuân thủ theo quy định của Luật Lâm nghiệp và Quy chế quản lý rừng đặc dụng; Tổ chức điều tra, kiểm kê, thống kê hiện trạng rừng theo trạng thái trên diện tích cho thuê môi trường rừng để làm căn cứ bàn giao mốc giới, hiện trạng và quản lý, giám sát, đánh giá việc thực hiện hợp đồng; Báo cáo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện.

Trong bối cảnh môi trường và du lịch ngày càng trở nên quan trọng đối với cộng đồng quốc tế, việc VQG Bạch Mã tập trung vào phát triển du lịch sinh thái bền vững là một quyết định đúng đắn và có tầm chiến lược. Điều này không chỉ giúp Bạch Mã trở thành điểm đến lý tưởng cho du khách mà còn góp phần quan trọng vào nhiệm vụ bảo tồn và phát triển khu vực này, đồng thời tạo cho địa phương nhiều cơ hội phát triển kinh tế lẫn hỗ trợ cộng đồng.

Bài liên quan

Áp thấp nhiệt đới gây mưa rất to, cảnh báo rủi ro thiên tai cấp 3

Trong nước 14/09/2026 15:49

Áp thấp nhiệt đới trên vùng biển Quảng Trị - TP Huế đang gây gió mạnh cấp 6, giật cấp 8, biển động và mưa lớn. Từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị, nhiều khu vực được cảnh báo có mưa rất to, nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất.

Gấu Millie và hành trình hồi sinh từ “chiếc hộp thời gian”

Ảnh 13/09/2026 06:24

Bảo tồn còn là thay đổi nhận thức, tạo dựng sự đồng thuận và mở ra cơ hội để những cá thể từng bị nuôi nhốt được chăm sóc trong môi trường nhân đạo, an toàn...

Lực lượng Kiểm Lâm Tp. Huế kịp thời ngăn chặn bẫy bắt chim, cò trên đồng ruộng

Hữu cơ và môi trường 11/09/2026 09:57

Tăng cường tuần tra, tháo dỡ các điểm bẫy bắt chim, cò đang góp phần bảo vệ đa dạng sinh học, giữ gìn hệ sinh thái đồng ruộng và hướng tới nền nông nghiệp xanh

Cảnh báo áp thấp nhiệt đới có thể mạnh thành bão, Trung Bộ nguy cơ mưa lớn

Trong nước 09/09/2026 11:23

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia cảnh báo khả năng xuất hiện áp thấp nhiệt đới trên khu vực giữa biển Đông trong những ngày tới, đồng thời dự báo Trung Bộ có mưa vừa, mưa to trên diện rộng, nguy cơ cao xảy ra lốc, sét, lũ quét, sạt lở đất và ngập úng cục bộ.

Xã Chân Mây - Lăng Cô ra quân ngăn chặn tình trạng bẫy, bắt chim trời

Hữu cơ và môi trường 08/09/2026 16:26

Từ mỗi hành động nhỏ như không săn bắt, không tiêu thụ chim hoang dã và cùng nhau giữ gìn môi trường tự nhiên, cộng đồng có thể tạo nên những thay đổi tích cực.

Tp. Huế: Người dân Thuận An tự nguyện giao nộp cá thể động vật quý hiếm

Hữu cơ và môi trường 07/09/2026 15:47

Từ ý thức trách nhiệm với thiên nhiên, một người dân tại phường Thuận An, thành phố Huế đã tự nguyện giao nộp cá thể rùa nước ngọt đốm đen quý hiếm...

CÁC TIN BÀI KHÁC

Biến mo cau thành sản phẩm xanh, tạo sinh kế cho người dân

Sản phẩm 10/09/2026 09:01

Từ mo cau bỏ đi, một hợp tác xã ở Tiên Phước phát triển sản phẩm xanh, góp phần giảm đồ dùng khó phân hủy và tạo thêm việc làm.

Sa nhân tím bén rễ Mường Quàng, mở sinh kế dưới tán rừng cho đồng bào Thái

Mô hình - Kinh nghiệm 09/09/2026 16:26

Sau những kết quả khả quan từ diện tích trồng thử nghiệm, cây sa nhân tím đang được xã Mường Quàng, tỉnh Nghệ An từng bước nhân rộng dưới tán rừng. Với lợi thế phù hợp điều kiện tự nhiên, chi phí chăm sóc không lớn và bước đầu có doanh nghiệp liên kết tiêu thụ, loại cây dược liệu này được kỳ vọng tạo thêm sinh kế, nâng cao thu nhập cho đồng bào Thái vùng cao.

Hợp tác xã kiểu mới - Con đường đoàn kết đi tới ấm no, hạnh phúc

Nghiên cứu trao đổi 09/09/2026 09:57

Trong tiến trình đổi mới và phát triển kinh tế tập thể ở Việt Nam, mô hình HTX kiểu mới đang ngày càng khẳng định vai trò là một hướng đi đúng đắn, phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế thị trường trong giai đoạn phát triển mới.

Nữ nông dân xuất sắc, bền bỉ "gieo" những mùa no ấm

Mô hình - Kinh nghiệm 09/09/2026 09:45

Một người dân ở Tổ dân phố Hoàng Tung, phường Thục Phán, tỉnh Cao Bằng nhiệt tình dẫn tôi đến tận con đường rẽ vào nhà bà Trần Thị Chung khi tôi tìm gặp bà - nữ hội viên nông dân vừa được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam công nhận danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm đổi mới” - năm 2026. Từ hai bàn tay trắng, bằng sự cần cù và nhạy bén trong tính toán làm ăn, vợ chồng bà Chung từng bước gây dựng mô hình kinh tế tổng hợp, mang lại doanh thu tiền tỷ mỗi năm. Thế nhưng, với nữ đảng viên, người nông dân xuất sắc này, niềm vui không chỉ làm giàu cho gia đình, mà còn sẵn sàng giúp đỡ những hộ có hoàn cảnh khó khăn, tạo điều kiện để họ phát triển sản xuất, có thêm cơ hội vươn lên trong cuộc sống.

Đà Nẵng: Đất khó hóa cơ hội, nông dân Thăng Bình tìm hướng làm giàu mới

Kinh tế nông nghiệp 07/09/2026 09:57

Từ những chân ruộng canh tác kém hiệu quả, vùng đất trũng thường xuyên ngập nước đến ao hồ bỏ trống, người dân xã Thăng Bình, TP Đà Nẵng đang tìm cách khai thác lợi thế sẵn có để phát triển những mô hình sản xuất mới, tạo thêm nguồn thu cho gia đình.

Ở tuổi 70 vẫn bền bỉ làm giàu từ vườn dẻ và đàn gà thả vườn

Mô hình - Kinh nghiệm 07/09/2026 09:49

Ở tuổi 70, ông Hoàng Văn Đồng, một cán bộ về hưu ở xóm Co Sầu 4, xã Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, vẫn ngày ngày cần mẫn với vườn dẻ và đàn gà thả vườn. Từ những cây dẻ đầu tiên được trồng trên mảnh đất bỏ hoang cách đây gần 30 năm, ông đã bền bỉ lao động từng bước gây dựng mô hình kinh tế gia đình hiệu quả, cho thu nhập trăm triệu mỗi năm.

Mở hướng sinh kế mới từ mô hình nuôi hươu lấy nhung tại xã A Lưới 3

Mô hình - Kinh nghiệm 06/09/2026 08:18

Nếu được tổ chức bài bản, mô hình nuôi hươu lấy nhung có thể trở thành một hướng sinh kế phù hợp, giúp người dân vùng cao từng bước nâng cao thu nhập...

Nâng tầm cây dẻ, hình thành chuỗi giá trị bền vững

Mô hình - Kinh nghiệm 06/09/2026 08:10

Từ cây trồng truyền thống gắn bó lâu đời với đất và người địa phương, cây dẻ đang được xã Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng xác định là một trong những cây trồng trong quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hàng hoá. Phát huy lợi thế về thổ nhưỡng, khí hậu, chất lượng hạt dẻ thơm ngon, mang đặc trưng riêng, cùng tiềm năng kết hợp phát triển du lịch trải nghiệm vào mùa thu hoạch, xã Trùng Khánh đang từng bước hình thành các vùng sản xuất tập trung phù hợp, xây dựng chuỗi giá trị ổn định, hướng tới nâng cao thu nhập cho người dân.

Malaysia tìm kiếm khả năng áp dụng mô hình của Trung Quốc nhằm gia tăng năng suất lúa gạo

Mô hình - Kinh nghiệm 04/09/2026 09:17

Trước tình trạng sản lượng lúa sụt giảm và tỷ lệ tự cung tự cấp gạo liên tục đi xuống, Malaysia đang nghiên cứu áp dụng mô hình “một mảnh đất – hai nguồn thu”, canh tác kết hợp lúa và tôm càng của Trung Quốc nhằm khai thác hiệu quả hơn diện tích đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp.

Nâng giá trị chăn nuôi từ chất lượng thức ăn và an toàn sinh học

Mô hình - Kinh nghiệm 04/09/2026 09:08

Sau hơn ba năm đưa sản phẩm ra thị trường, Công ty TNHH Sản xuất Thức ăn chăn nuôi Thành Đô cho biết chất lượng thức ăn của doanh nghiệp được khách hàng đánh giá tốt và duy trì ổn định. Trên nền tảng dây chuyền tự động hóa, nguyên liệu đầu vào được kiểm soát cùng dịch vụ tư vấn trực tiếp tại trang trại, công ty hướng tới tối ưu giá thành, giảm rủi ro dịch bệnh và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

Lê xanh bén rễ trên núi đá Hòa An, mở hướng sinh kế mới

Mô hình - Kinh nghiệm 03/09/2026 10:40

Từ những nương ngô năng suất thấp, người dân vùng cao Hòa An đang chuyển sang trồng lê xanh, mở hướng nâng cao thu nhập và phát triển nông nghiệp bền vững.