Hộ anh Lý Văn Toàn, xóm Bản Pằng, xã Lê Lợi, huyện Thạch An mỗi vụ thu hoạch 2 tấn vỏ quế tươi, cho thu nhập 30 triệu – 40 triệu đồng.

Đi trên con đường đất dốc quanh co về xóm Bản Pằng, xã Lê Lợi, huyện Thạch An dễ thấy rừng quế xanh mướt của gia đình chị Nông Thị Huyền. "Nơi đây trước toàn rừng tạp, cây quế ít người để ý". Chị Huyền chia sẻ. Quế là cây được khai thác lấy vỏ, có thể sử dụng làm dược liệu, hương liệu, gia vị và đồ thủ công mỹ nghệ…

Tại Thạch An vỏ quế được doanh nghiệp thu mua chế biến gia vị để xuất khẩu. Thấy được giá trị kinh tế cao, năm 2000, gia đình chị Huyền mạnh dạn chuyển từ diện tích rừng tạp của gia đình sang trồng quế, chăm sóc theo hướng tự nhiên. Sau hơn 20 năm, rừng quế đã cho gia đình chị Huyền bóc được gần 2 tấn vỏ quế tươi mỗi vụ thu hoạch, giá bán 15 nghìn - 20 nghìn đồng/kg, được Công ty TNHH Phát triển nông Nghiệp và Tư vấn môi Trường (DACE) bao tiêu. "Giá cả ổn định, được Công ty đến tận nơi thu mua nên gia đình yên tâm trồng quế". Chị Huyền tâm sự. Ngoài quế, chị còn trồng thêm hồi, lát để đa dạng nguồn thu nhập, mỗi năm thu lợi gần 100 triệu đồng, một mức thu nhập cao đối với vùng khó khăn như nơi đây.

Không chỉ có gia đình chị Huyền, giờ hàng nghìn hộ nông dân huyện Thạch An giờ đều trồng quế. Trồng quế trở thành một nghề trồng mới, có sự liên kết chặt chẽ giữa "bốn nhà": Nhà nông, nhà khoa học, nhà nước, nhà doanh nghiệp. Cùng với việc chăm sóc hơn 100 ha quế lâu năm, huyện Thạch An đến nay đã phát triển trồng được 1.788 ha quế. Theo đánh giá của ông Nông Thanh Hải, Chủ tịch UBND xã Lê Lợi, huyện Thạch An, với hiệu quả kinh tế thu được từ 200 triệu -300 triệu đồng/ha, có thời điểm cao hơn, cây quế đã và đang khẳng định là cây trồng đem lại thu nhập cao cho nông dân. Ngoài thu hoạch vỏ, quế còn khai thác và bán được cả thân cây, cành, lá. Nhờ những ưu điểm đó mà cây quế luôn được nhiều nông dân lựa chọn phát triển kinh tế dài lâu. Trong thời gian tới, cấp ủy, chính quyền địa phương tích cực tuyên truyền, vận động người dân mở rộng diện tích trồng quế để nâng cao thu nhập. Theo phân tích của cán bộ kỹ thuật Công ty DACE, một năm cây quế được khai thác lấy vỏ vào mùa xuân thời tiết nắng ấm thích hợp cho chế biến và mùa thu vỏ quế cho hàm lượng tinh dầu cao.

Cùng với hơn 100 ha quế lâu năm, đến nay huyện Thạch An đã phát triển trồng được 1.788 ha quế.

"Huyện Thạch An xác định phát triển quế như một trong những ngành hàng ưu tiên. Huyện tạo mọi điều kiện để Công ty DACE tham gia liên kết theo chuỗi giá trị với nông dân. Khi có đầu ra ổn định, người dân yên tâm sản xuất”. Ông Nông Thế Phúc, Chủ tịch UBND huyện Thạch An cho biết.

Việc xây dựng chuỗi sản xuất khép kín, nâng cao giá trị cây quế là hướng đi bền vững được Công ty DACE phối hợp với huyện Thạch An để triển khai theo kế hoạch sản xuất từng năm. Hiện Công ty DACE đang phối hợp với các huyện phát triển gần 3.000 ha quế tại các địa bàn tỉnh Cao Bằng. Trong đó, hơn 2.000 ha tại huyện Thạch An. Mỗi năm, doanh nghiệp thu mua từ 500 tấn – 1.000 tấn quế tươi, tạo ra sản phẩm khô trị giá 40 tỷ – 50 tỷ đồng.

Nhiều xã như: An Lạc, Minh Long, Lý Quốc, huyện Hạ Lang cũng đã phát triển trồng quế cao sản thành công, đạt chuẩn trên đất rừng tạp. Cùng với hơn 100 ha, chuẩn bị cho khai thác, năm 2024, huyện Hạ Lang trồng mới 10 ha tại một số xã. Ông Hoàng Văn Khiêm, xã An Lạc chia sẻ, quế là cây trồng lâu năm, nhưng không mất nhiều công chăm sóc mà đem lại nguồn thu nhập cao hơn so với nhiều cây trồng truyền thống khác. Khi có thị trường ổn định, người dân đã tích cực tham gia mở rộng diện tích trồng quế.

Theo ông Trần Văn Hiếu, Giám đốc Công ty DACE, dự kiến trong năm tới, Công ty sẽ đầu tư 60 tỷ đồng xây dựng nhà máy sơ chế, kho bảo quản sản phẩm quế và hồi đạt chuẩn xuất khẩu tại huyện Thạch An, đáp ứng sản lượng thu mua 10.000 tấn – 20.000 tấn vỏ quế tươi/năm.

Hai huyện Thạch An, Hạ Lang phát triển trồng quế có sự tham gia liên kết của doanh nghiệp đã đem lại hiệu quả kinh tế. Từ trồng quế, nhiều hộ nông dân có thu nhập ổn định, sinh kế được cải thiện, từng bước thoát nghèo, vươn lên làm giàu bền vững từ rừng.