Khánh Hòa phát triển chuỗi giá trị nha đam, nâng tầm nông sản vùng đất khô hạn

Nhờ khả năng thích nghi tốt với điều kiện khí hậu khô hạn, ít mưa và nắng nóng kéo dài, cây nha đam đang trở thành một trong những cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao tại Khánh Hòa. Không chỉ giúp người dân tăng thu nhập, nha đam còn tạo nền tảng để hình thành chuỗi sản xuất, chế biến và xuất khẩu, góp phần nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Cây trồng phù hợp với vùng đất nắng gió

Khu vực phía Nam tỉnh Khánh Hòa có điều kiện tự nhiên đặc trưng với nền đất cát và khí hậu khô nóng, phù hợp để phát triển nhiều loại cây trồng chịu hạn như nho, táo, hành, tỏi và nha đam. Trong đó, nha đam được đánh giá là cây trồng có khả năng thích nghi cao, ít sâu bệnh và chi phí đầu tư thấp.

Ông Nguyễn Văn Tuyên, nông dân xã Vĩnh Hải, cho biết gia đình đã chuyển đổi 2 sào đất sang trồng nha đam. Sau khoảng 6 - 8 tháng, cây bắt đầu cho thu hoạch và có thể khai thác liên tục trong khoảng 5 năm.

Theo ông Tuyên, quá trình chăm sóc khá đơn giản, chủ yếu là làm cỏ, tưới nước và bón phân, hầu như không phải sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Mỗi đợt thu hoạch đạt khoảng 5 - 7 tấn/sào, với giá bán từ 2.000 - 3.000 đồng/kg, người trồng có thể thu khoảng 20 triệu đồng mỗi lần thu hoạch. Bình quân mỗi năm, một sào nha đam mang lại doanh thu khoảng 200 triệu đồng.

Ông Nguyễn Đức Thuận, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa), cho biết nha đam rất phù hợp với điều kiện khí hậu nhiều nắng, ít mưa vì không chịu được ngập úng và có nhu cầu nước tưới thấp. Đặc biệt, khu vực ven biển còn giúp cây hấp thụ nguồn khoáng chất tự nhiên, góp phần tạo nên chất lượng và hương vị đặc trưng.

Hiện toàn tỉnh Khánh Hòa có khoảng 435 ha nha đam, tập trung tại các địa phương như Ninh Chữ, Đông Hải, Phan Rang, Vĩnh Hải, Ninh Hải và Phước Dinh. Dù diện tích có giảm sau đợt lũ lịch sử cuối năm 2025, nha đam vẫn được xem là cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế ổn định, góp phần nâng cao đời sống của nhiều hộ dân.

Theo ông Phạm Văn Hai, nông dân phường Ninh Chữ, gia đình đã gắn bó với cây nha đam hơn 10 năm. Nếu trước đây đầu ra còn bấp bênh thì hiện nay, cùng với sự phát triển của ngành chế biến, thương lái đến thu mua thường xuyên, giúp người trồng yên tâm sản xuất. Khi được chăm sóc đúng kỹ thuật, mỗi cây có thể cho thu hoạch từ 5 - 6 bẹ, tạo nguồn thu ổn định quanh năm.

Đẩy mạnh chế biến và mở rộng thị trường xuất khẩu

Theo Trung tâm Nghiên cứu và Chế biến Thực phẩm (Đại học Nha Trang), phần gel bên trong lá nha đam chứa nhiều vitamin, khoáng chất, enzyme, axit amin và các hợp chất chống oxy hóa. Nhờ đó, nha đam được ứng dụng rộng rãi trong ngành thực phẩm, đồ uống, mỹ phẩm và chăm sóc sức khỏe.

Nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng của loại cây trồng này, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư phát triển vùng nguyên liệu theo tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời xây dựng chuỗi liên kết bền vững với người nông dân.

Hiện các sản phẩm chế biến từ nha đam của doanh nghiệp đã được xuất khẩu tới hơn 20 quốc gia, đồng thời cung cấp nguyên liệu cho nhiều thương hiệu lớn trong nước như Vinamilk và Nutifood.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa, mô hình liên kết giữa doanh nghiệp và người dân đã tạo động lực quan trọng để phát triển bền vững cây nha đam. Thời gian tới, ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục khuyến khích mở rộng vùng nguyên liệu, tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật, nâng cao chất lượng sản phẩm và thúc đẩy liên kết tiêu thụ, hướng tới đưa nha đam trở thành cây trồng chủ lực, tạo giá trị gia tăng cao và mở rộng thị trường xuất khẩu.