Hệ thống chuồng trại đơn giản, có thể triển khai mô hình nhỏ

Theo ghi nhận, trang trại nuôi dế Thiên An do bà Phan Thị Hường làm chủ, đã duy trì hoạt động khoảng 10 năm. Từ những khu chuồng nuôi được bố trí trong không gian kín, sạch sẽ, các khay nuôi được sắp xếp thành dãy, có che phủ, phân khu rõ ràng để thuận tiện chăm sóc, theo dõi quá trình sinh trưởng của dế. Thức ăn cho dế chủ yếu là cỏ voi, thân cây chuối, lá mì, rau và các loại phụ phẩm thực vật sẵn có tại địa phương.

Điểm đáng chú ý của mô hình là cách nuôi theo hướng hữu cơ, tận dụng nguồn thức ăn xanh, hạn chế tối đa việc sử dụng thức ăn công nghiệp. Các loại lá, thân cây sau khi thu gom được đưa vào chuồng nuôi, vừa tạo môi trường sống gần với tự nhiên, vừa giúp giảm chi phí đầu vào. Trong các khay nuôi, dế sinh trưởng trên lớp thức ăn thực vật, chu kỳ nuôi ngắn, dễ chăm sóc, phù hợp với điều kiện hộ gia đình và mô hình nông nghiệp trải nghiệm.

Thức ăn của dế là các loại phụ phẩm hữu cơ có sẵn trong tự nhiên

Theo chủ cơ sở, mỗi lứa dế thương phẩm có thời gian nuôi khoảng 60 ngày. Bình quân, trang trại xuất bán dế thương phẩm với giá khoảng 200.000 đồng/kg, tương đương khoảng 1.500 con/kg. Ngoài dế thương phẩm phục vụ chế biến món ăn, cơ sở còn tự nhân giống và sản xuất kinh doanh dế giống, giúp chủ động nguồn con giống, giảm phụ thuộc vào bên ngoài.

Không dừng lại ở khâu chăn nuôi, trang trại Thiên An còn phát triển thêm hoạt động du lịch trải nghiệm. Du khách đến đây có thể tham quan khu nuôi dế, tìm hiểu vòng đời, cách chăm sóc, nguồn thức ăn và quy trình thu hoạch. Mức phí tham quan, trải nghiệm được ghi nhận khoảng 10.000 – 15.000 đồng/người, tùy chương trình. Đây là nguồn thu bổ sung, đồng thời giúp mô hình nông nghiệp nhỏ trở nên sinh động, có khả năng tiếp cận khách du lịch và người tiêu dùng tốt hơn.

Sau khi tham quan, khách có thể thưởng thức các món ăn chế biến tại chỗ từ dế như dế chiên, dế rang lá chanh hoặc các món ăn dân dã kết hợp với nguyên liệu địa phương. Chính yếu tố “nuôi tại chỗ – chế biến tại chỗ – trải nghiệm tại chỗ” đã tạo nên giá trị khác biệt cho mô hình. Thay vì chỉ bán nguyên liệu thô, trang trại nâng giá trị sản phẩm bằng dịch vụ ẩm thực và câu chuyện sản xuất sạch, phù hợp với xu hướng du lịch nông nghiệp, du lịch xanh hiện nay.

Theo tính toán từ mô hình, với chu kỳ nuôi ngắn, nguồn thức ăn tận dụng tại địa phương, giá bán ổn định và có thêm nguồn thu từ khách tham quan, trang trại có thể mang lại doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Đáng chú ý, mô hình không đòi hỏi diện tích quá lớn, có thể triển khai trong không gian bán khép kín, phù hợp với các hộ nông dân muốn đa dạng hóa sinh kế nhưng vẫn gắn với sản xuất nông nghiệp hữu cơ.

Nuôi dế không phát sinh nhiều yếu tố môi trường

Từ thực tế tại trang trại Thiên An, có thể thấy nuôi dế không chỉ là mô hình chăn nuôi đặc sản, mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế nông nghiệp theo chuỗi giá trị. Khi người nuôi biết kết hợp giữa sản xuất sạch, chế biến thực phẩm và trải nghiệm du lịch, một sản phẩm tưởng chừng nhỏ bé lại có thể trở thành điểm nhấn trong phát triển nông nghiệp hữu cơ gắn với du lịch nông thôn.

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến thực phẩm sạch, nguồn gốc tự nhiên và trải nghiệm bản địa, mô hình nuôi dế hữu cơ kết hợp ẩm thực tại chỗ như ở Thiên An là một gợi ý đáng chú ý. Đây không chỉ là câu chuyện tăng thu nhập cho hộ nông dân, mà còn là cách làm mới để nông nghiệp địa phương bước ra khỏi lối sản xuất đơn thuần, hướng đến giá trị xanh, bền vững và gần hơn với thị trường./.