Trồng "cây tiền tỷ" thời "một cái khó ló 3 cái giảm"

Thu gom sầu riêng phục vụ xuất khẩu ở tỉnh Vĩnh Long.

Đang vào chính vụ thu hoạch nhưng giá sầu riêng tại nhiều nơi ở Vĩnh Long lại giảm mạnh so với cùng kỳ năm ngoái.

Thời tiết không thuận lợi, năng suất sầu riêng, sản lượng sầu riêng giảm, trong khi chi phí đầu tư cao khiến nhiều nhà vườn chỉ huề vốn, thậm chí lỗ. Trước thực tế này, việc nâng cao chất lượng, ổn định vùng trồng và tổ chức liên kết tiêu thụ càng trở nên cấp thiết.

Sầu riêng vụ thuận - vụ nghịch đều gặp "một cái khó ló 3 cái giảm"

Nhiều nhà vườn trồng sầu riêng cho biết, thời tiết năm nay không thuận lợi nên trồng sầu riêng vụ thuận hay vụ nghịch đều gặp khó.

Sản lượng giảm so năm rồi. Bên cạnh, hiện đang vào mùa thuận, giá bán sầu riêng tại vườn của sầu riêng Ri 6 dao động 35.000- 40.000 đồng/kg, sầu Thái là 60.000 đồng/kg (cân xô). Mức giá sầu riêng này thấp hơn phân nửa so cùng thời điểm này năm ngoái và thấp nhất trong vòng vài năm qua, nên nhà vườn huề vốn hoặc lỗ nặng.

Chú Nguyễn Thanh Phong- hộ trồng sầu riêng hơn 20 năm (ấp Cây Điều, xã Phú Lộc, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long), cho hay, đợt này chú có khoảng 2 công với khoảng 40 gốc SR đang cho trái, sản lượng đạt hơn 3 tấn nhưng mức giá bán chỉ từ 40.000-50.000 đồng/kg.

“Vườn sầu riêng của tôi đã thu hoạch được 3 tuần, hiện còn khoảng 1 tấn trái đang chờ thu hoạch, thương lái trả 40.000 đồng/kg mà tôi chưa dám bán. Năm ngoái được giá tới 80.000 đồng/kg, còn năm nay giá thấp quá, tính ra không có lời”- chú Phong nói.

Thu nhập chính của gia đình nhờ chủ yếu từ 5 công sầu riêng, những năm giá tốt thì có lời vài trăm triệu đồng/năm. Chú hy vọng sắp tới giá sầu riêng đạt mức 70.000 đồng/kg trở lên để nhà vườn có lời.

Tương tự, ông Nguyễn Thanh Long- nhà vườn có 6 công sầu riêng ri 6, chia sẻ: “Sầu riêng vào chính vụ nhưng có thời điểm thương lái chỉ mua với giá 25.000 đ/kg (cân xô), mức giá này thấp kỷ lục trong nhiều năm qua. Có hộ làm vài công mà bán chỉ được hơn chục triệu, chi phí đầu tư ít nhất 25 triệu đồng, nhà vườn chỉ coi như huề vốn, thậm chí có vườn lỗ nặng. Cạnh đó, thời tiết năm nay bất lợi khiến sản lượng SR giảm gần 30%, còn từ 0,8-1 tấn/công, nguyên nhân là do ảnh hưởng nắng nóng khiến SR bị cháy lá, sâu bệnh, khó ra bông đậu trái”.

Theo ghi nhận tại chợ Vĩnh Long, giá sầu riêng Ri 6 loại A (1,7-5 kg/trái) bán lẻ khoảng 80.000 đ/kg, loại B giá 50.000-60.000 đồng/kg; sầu riêng Thái dao động 100.000-120.000 đồng/kg (tùy chất lượng), thấp hơn nhiều so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo cô Lê Thị Tuyết- tiểu thương bán trái cây tại chợ Vĩnh Long: “So với tháng trước giá này tăng khoảng 10.000-20.000 đồng/kg. Nguồn cung dồi dào, nhưng sức mua không cao như kỳ vọng, dù giá khá mềm so với năm trước. Tâm lý người dân vẫn e ngại vì sợ hàng không chín cây. Trái to, đẹp thì giá cao, nhưng bán chậm. Trái nhỏ, chín sớm thì bán chạy hơn”- tiểu thương này chia sẻ.

Thu gom sầu riêng phục vụ xuất khẩu ở tỉnh Vĩnh Long

Một người bán SR trên đường Lưu Văn Liệt (Phường 1, TP Vĩnh Long), cho hay, giá SR thay đổi tùy vào từng thời điểm mùa vụ, chất lượng nên giá các loại SR sẽ khác nhau. Trên thị trường hiện có 2 loại SR phổ biến là ri 6 và Thái, cạnh đó có nhiều người kinh doanh từ online đến trực tiếp. Để mua được SR ngon, đảm bảo chất lượng, khách hàng nên tìm địa chỉ uy tín, không nên ham hàng giá rẻ, vừa không ngon, dễ bị sượng, có thể là hàng không rõ nguồn gốc hoặc đã qua xử lý hóa chất.

Theo nhận định của nhà vườn và thương lái, nguyên nhân chính khiến giá SR giảm là do vào cao điểm chính vụ, trùng thời điểm thu hoạch với các địa phương có diện tích SR lớn như Đắk Lắk, Đắk Nông, Tiền Giang, Hậu Giang.

Cần đảm bảo chất lượng sầu riêng để giữ thị trường

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, tính đến đầu năm nay, toàn tỉnh có hơn 4.300ha SR cho sản lượng hơn 50.800 tấn (tăng hơn 6.000 tấn so với cùng kỳ). Nhiều vùng trồng đã chủ động cải tạo vườn, ứng dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến để nâng cao năng suất và chất lượng. Trong đó, có hơn 30ha SR tại xã Phú Lộc và Mỹ Lộc (huyện Tam Bình) tham gia sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, với 10,6ha đã được cấp mã số vùng trồng tạo thuận lợi trong việc quảng bá và tiêu thụ trong và ngoài nước.

Ông Nguyễn Văn Sáu- Tổ trưởng Tổ hợp tác SR ấp Cây Điều (xã Phú Lộc, huyện Tam Bình), cho biết, diện tích SR của tổ hợp tác là 30,3ha (giống SR Thái và SR ri 6), với khoảng hơn 50 hộ trồng (có trồng liên kết với xã Mỹ Lộc). Theo ông: “Chúng tôi đang khuyến khích bà con trồng xen vụ nghịch, chia nhỏ thời điểm ra hoa, rải vụ thu hoạch.

Nếu làm tốt kỹ thuật, làm trái nghịch vụ năng suất vẫn đảm bảo mà giá bán cao gấp đôi, gấp ba mùa thuận. Tham gia tổ hợp tác cũng giúp bà con được tập huấn, tiếp cận kỹ thuật mới. Qua đó, giúp tăng năng suất và chất lượng trái. Đồng thời, việc tiêu thụ cũng thuận lợi hơn do tổ hợp tác có thương hiệu, từ thương lái, bán lẻ cũng tin tưởng mua nhiều hơn”- ông Sáu chia sẻ.

Ông Nguyễn Thanh Phong- Chủ tịch Hội Nông dân xã Phú Lộc, cho biết, việc tổ chức trồng và tiêu thụ SR theo hướng tập thể đã mang lại nhiều lợi ích cho nhà vườn. “

Thành lập từ năm 2023, tổ hợp tác SR của địa phương đã giúp các thành viên yên tâm sản xuất vì giá bán thường ổn định hơn so với bán lẻ. Khi bà con trồng SR theo tiêu chuẩn VietGAP và có 1/3 diện tích được cấp mã số vùng trồng thì được người tiêu dùng và thương lái tin tưởng hơn. Ngoài việc hỗ trợ kết nối tiêu thụ, thời gian qua địa phương còn phối hợp tổ chức nhiều lớp tập huấn nhằm nâng cao kỹ thuật canh tác SR. Qua đó, từng bước nâng cao năng suất, chất lượng trái và ý thức sản xuất an toàn cho nhà vườn”- ông Phong cho biết.

Giá SR thời điểm này đang ở mức thấp so với kỳ vọng, ảnh hưởng lớn đến thu nhập của nông hộ. Trong khi chờ thị trường hồi phục, việc chăm sóc vườn cây đúng kỹ thuật, nâng cao chất lượng SR thương phẩm, mẫu mã đáp ứng các yêu cầu, tiêu chuẩn để xuất khẩu SR chính ngạch cũng là hướng đi giúp nông dân mở rộng thị trường, giữ vững niềm tin với người tiêu dùng.