Vĩnh Long từ lâu đã nổi tiếng với những vườn trái cây xum xuê, trĩu quả. Nổi bật nơi đây là các vườn nhãn, chôm chôm, mang cụt, cam, quýt, bưởi,… Đến đây, bạn sẽ có cơ hội tận tay thu hoạch những loại quả tươi ngon và thưởng thức ngay tại vườn.

Chính từ nền tảng nông nghiệp đặc thù ấy, nhiều sản phẩm trái cây tươi của Vĩnh Long đã được xây dựng thương hiệu, hoàn thiện tiêu chuẩn và được công nhận OCOP từ 3 sao trở lên, góp phần khẳng định giá trị nông sản địa phương trên thị trường trong nước và từng bước hướng tới xuất khẩu.

Sản phẩm OCOP trái cây tươi Vĩnh Long không chỉ đơn thuần là những loại trái cây quen thuộc, mà còn là kết tinh của quy trình sản xuất an toàn, của sự gắn kết giữa người nông dân, hợp tác xã và chính quyền địa phương trong mục tiêu nâng cao giá trị nông sản. Những sản phẩm OCOP như cam sành Tam Bình, bưởi da xanh Bình Minh, nhãn long Hòa Ninh, chôm chôm Trà Ôn, sầu riêng Cái Ngang… đã và đang trở thành niềm tự hào của vùng đất này.

Lợi thế đặc thù nâng tầm trái cây tươi Vĩnh Long

Vĩnh Long nằm giữa hai dòng sông lớn nên được thiên nhiên ưu đãi nguồn phù sa màu mỡ, thích hợp cho nhiều loại cây ăn trái có múi và cây ăn trái nhiệt đới. Khí hậu ít biến động, mùa khô - mùa mưa rõ rệt tạo điều kiện cho cây trái sinh trưởng liên tục và chất lượng ổn định.

Một lợi thế khác của Vĩnh Long là tập quán canh tác hữu cơ và bán hữu cơ đã hình thành từ lâu, người dân luôn chú trọng việc chăm sóc vườn theo hướng tự nhiên, hạn chế thuốc bảo vệ thực vật. Nhờ đó, trái cây Vĩnh Long thường có màu sắc tự nhiên, độ ngọt thanh, mùi thơm đặc trưng và độ an toàn cao. Khi chương trình OCOP được triển khai, chính những lợi thế này đã được hệ thống hóa thành quy trình sản xuất chuẩn, giúp sản phẩm dễ dàng được công nhận và nâng hạng.

Vườn cây trái sum suê đặc trưng của vùng đất phù sa

Đa dạng sản phẩm OCOP từ trái cây tươi

Trong các nhóm sản phẩm OCOP của tỉnh, trái cây tươi luôn chiếm tỷ lệ đáng kể và thuộc nhóm sản phẩm được đánh giá có tiềm năng nhất. Mỗi loại trái cây là một “thương hiệu sống”, mang theo đặc trưng vùng miền: – Bưởi da xanh Bình Minh (OCOP 4 sao): Bưởi Bình Minh nổi tiếng vỏ mỏng, tép hồng, vị ngọt thanh và mọng nước. Sản phẩm của các hợp tác xã trên địa bàn huyện thường được trồng theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ tại các hệ thống siêu thị và doanh nghiệp xuất khẩu.

– Cam sành Tam Bình (OCOP 3–4 sao): Được xem là một trong những “thương hiệu vàng” của tỉnh, cam sành Tam Bình có độ ngọt đậm, thơm đặc trưng. Nhiều hợp tác xã còn xây dựng mô hình trồng theo hướng hữu cơ, hướng đến thị trường cao cấp. – Nhãn long Hòa Ninh: Nhãn long tại đây có cùi dày, giòn, vị ngọt sắc. Đạt chuẩn OCOP giúp sản phẩm dễ dàng truy xuất nguồn gốc, mở rộng tiêu thụ. – Chôm chôm Trà Ôn: Trái căng bóng, vị ngọt mát, là loại trái cây được nhiều hệ thống siêu thị lớn chọn làm sản phẩm chủ lực trong mùa vụ. – Sầu riêng Cái Ngang: Một trong những vùng có chất lượng sầu riêng ổn định, cơm vàng, béo, hạt lép, ngày càng có vị trí trên thị trường.

Nhờ chương trình OCOP, những loại trái cây vốn quen thuộc nay được chuẩn hóa về bao bì, tem truy xuất, quy trình thu hoạch, kỹ thuật chăm sóc, chế biến tạo nên giá trị mới, nâng cao uy tín của trái cây Vĩnh Long.

Cây trái phong phú và đa dạng là đặc trưng của vùng đất trù phú này

Quy trình sản xuất theo chuẩn OCOP - bảo chứng cho chất lượng

Điểm nổi bật của trái cây tươi OCOP Vĩnh Long là tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất an toàn. Các hợp tác xã và hộ nông dân phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chí như: Áp dụng quy trình VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ hoặc tương đương. Sử dụng phân hữu cơ, hạn chế thuốc hóa học, ưu tiên chế phẩm sinh học. Có sổ nhật ký canh tác, giúp minh bạch quá trình sản xuất. Đóng gói, dán tem truy xuất nguồn gốc, mã QR. Đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và truy xuất được từ vườn đến bàn ăn.

Nhờ các tiêu chuẩn này, sản phẩm OCOP không chỉ được người tiêu dùng trong tỉnh tin dùng mà còn mở rộng thị trường ra TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội và nhiều tỉnh thành khác. Một số sản phẩm còn được doanh nghiệp thu mua để xuất khẩu sang Trung Quốc, Nhật Bản, Singapore…

Du lịch miệt vườn đang lan rộng tại Vĩnh Long

Hiệu quả kinh tế - xã hội từ sản phẩm OCOP trái cây tươi

Việc xây dựng thương hiệu OCOP đã tạo ra tác động rõ rệt đối với người dân và địa phương: Nâng cao giá trị trái cây: giá bán trái cây OCOP cao hơn từ 10–30% so với sản phẩm chưa chuẩn hóa. Ổn định đầu ra: nhiều doanh nghiệp, siêu thị đặt hàng dài hạn, giúp nông dân không còn nỗi lo “được mùa mất giá”. Tạo việc làm và thu nhập: các hợp tác xã mở rộng nhiều dịch vụ như thu hoạch, đóng gói, chăm sóc vườn, tạo thêm việc làm tại chỗ. Bảo vệ môi trường: khuyến khích canh tác sạch, giảm sử dụng hóa chất, hướng đến nền nông nghiệp bền vững. Nâng tầm thương hiệu địa phương: trái cây Vĩnh Long ngày càng có mặt nhiều hơn trong các sự kiện xúc tiến thương mại, hội chợ quốc gia.

Hướng phát triển trong tương lai

Để tiếp tục nâng cao giá trị sản phẩm OCOP trái cây tươi, tỉnh Vĩnh Long đang định hướng: Xây dựng thêm vùng chuyên canh theo tiêu chuẩn hữu cơ. Đầu tư kho lạnh, trạm đóng gói, logistics lạnh để giảm thất thoát sau thu hoạch. Hỗ trợ chuyển đổi số cho hợp tác xã, quản lý truy xuất nguồn gốc bằng blockchain. Đẩy mạnh chế biến sâu như nước ép, sấy dẻo, tinh dầu từ vỏ cam - bưởi. Kết hợp sản phẩm OCOP với du lịch sinh thái miệt vườn để tạo thêm giá trị./.