Nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng cho thấy sức mua và nhu cầu tiêu dùng nội địa tiếp tục duy trì ổn định. (Ảnh: Cục QL&PTTTTN)

Thương mại điện tử bứt phá, trở thành động lực tăng trưởng mới

Năm 2025 được xem là mốc chuyển quan trọng của nền kinh tế Việt Nam, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đối mặt với nhiều yếu tố bất định như căng thẳng địa chính trị, chính sách thuế quan đối ứng, áp lực lạm phát và yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững, thị trường nội địa Việt Nam vẫn cho thấy khả năng thích ứng và sức chống chịu đáng ghi nhận.

Theo Báo cáo, những cải cách về tổ chức bộ máy hành chính, cùng các chính sách tài khóa, tiền tệ linh hoạt và giải pháp hỗ trợ phát triển kinh tế tư nhân đã tạo dư địa thuận lợi cho sản xuất, lưu thông và tiêu dùng hàng hóa trong nước. Thị trường nội địa tiếp tục giữ vai trò “bệ đỡ” quan trọng, góp phần ổn định tăng trưởng kinh tế vĩ mô.

Quy mô thị trường bán lẻ Việt Nam năm 2025 ước đạt khoảng 269 tỷ USD. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 9–10% so với năm 2024, mức tăng cao trong 5 năm gần đây, ngoại trừ giai đoạn chịu tác động bất thường của dịch bệnh. Kết quả này phản ánh rõ sự phục hồi của sức mua và niềm tin tiêu dùng, đặc biệt trong bối cảnh các chương trình thúc đẩy tiêu dùng nội địa, như “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, tiếp tục được triển khai hiệu quả.

Không gian mua sắm hiện đại tại hệ thống bán lẻ quy mô lớn, phản ánh sự phát triển của hạ tầng thương mại và xu hướng tiêu dùng ngày càng chuyên nghiệp. (Ảnh: Cục QL&PTTTTN)

Hạ tầng thương mại cũng ghi nhận bước phát triển đáng kể, với 1.293 siêu thị, 276 trung tâm thương mại và 8.274 chợ truyền thống trên cả nước. Mạng lưới phân phối ngày càng đa dạng góp phần thay đổi diện mạo thương mại, đặc biệt tại các đô thị lớn. Tuy nhiên, Báo cáo cũng chỉ ra sự chênh lệch giữa các vùng miền, khi hạ tầng thương mại hiện đại chủ yếu tập trung tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, trong khi khu vực nông thôn và miền núi vẫn phụ thuộc nhiều vào chợ truyền thống.

Một trong những điểm nhấn nổi bật của thị trường nội địa năm 2025 là sự tăng trưởng mạnh mẽ của thương mại điện tử. Quy mô lĩnh vực này đạt khoảng 32 tỷ USD, chiếm gần 12% tổng doanh thu bán lẻ hàng hóa và dịch vụ cả nước. Tốc độ tăng trưởng trên 20% so với năm 2024 giúp Việt Nam trở thành một trong những thị trường thương mại điện tử phát triển nhanh nhất khu vực Đông Nam Á.

Sự bứt phá của thương mại điện tử phản ánh rõ xu hướng thay đổi trong hành vi tiêu dùng, khi người dân ngày càng ưa chuộng mua sắm trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và các hình thức bán hàng qua nền tảng số. Đồng thời, đây cũng là kết quả của quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ trong cộng đồng doanh nghiệp, từ quản trị chuỗi cung ứng, logistics đến ứng dụng công nghệ trong marketing và chăm sóc khách hàng.

Tiêu dùng dịch vụ tăng nhanh, phản ánh chuyển dịch trong hành vi mua sắm

Phân tích cơ cấu tiêu dùng cho thấy nhóm hàng lương thực, thực phẩm vẫn chiếm tỷ trọng cao nhất, khoảng 34,1% tổng mức bán lẻ hàng hóa, cho thấy các nhu cầu thiết yếu vẫn giữ vai trò chủ đạo trong chi tiêu của người dân.

Tuy nhiên, xu hướng chi tiêu cho dịch vụ như lưu trú, ăn uống, du lịch đang tăng nhanh hơn so với hàng hóa, với mức tăng 12–14% mỗi năm. Xu hướng này phản ánh sự cải thiện về thu nhập, cũng như sự dịch chuyển trong nhu cầu tiêu dùng theo hướng chú trọng nhiều hơn đến chất lượng cuộc sống, trải nghiệm và giá trị tinh thần.

Bên cạnh những kết quả tích cực, Báo cáo cũng chỉ ra không ít thách thức đối với thị trường nội địa. Mức độ hội nhập kinh tế cao khiến thị trường trong nước dễ chịu tác động từ biến động quốc tế; môi trường kinh doanh vẫn tồn tại những hạn chế về thủ tục hành chính, chi phí mặt bằng, chất lượng nguồn nhân lực; hạ tầng giao thông, thanh toán và viễn thông chưa đồng bộ, nhất là tại khu vực nông thôn. Ngoài ra, áp lực lạm phát, biến động tỷ giá và những lo ngại liên quan đến việc làm trong bối cảnh tự động hóa và trí tuệ nhân tạo cũng tác động nhất định đến tâm lý tiêu dùng.

Dù vậy, Báo cáo nhận định giai đoạn 2026–2030 mở ra nhiều triển vọng cho thị trường nội địa Việt Nam. Với quy mô dân số hơn 100 triệu người, cơ cấu dân số trẻ và thu nhập bình quân đầu người tiếp tục tăng, Việt Nam được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những thị trường bán lẻ lớn của khu vực. Thương mại điện tử dự báo đạt khoảng 50 tỷ USD vào năm 2030, tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng quan trọng của thị trường nội địa.

Báo cáo thị trường nội địa Việt Nam là nghiên cứu thường niên của Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích quan trọng phục vụ công tác hoạch định chính sách, cũng như định hướng chiến lược kinh doanh cho cộng đồng doanh nghiệp trong lĩnh vực phân phối và bán lẻ.