Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam đang tăng tốc khi thị trường bùng nổ, nhưng để chinh phục thế giới cần vượt rào cản chi phí, thị trường, niềm tin và nâng cao chất lượng.

Cơ hội "nghìn tỷ đô" và nhịp tăng trưởng của Việt Nam

Báo cáo Thị trường thực phẩm hữu cơ 2025 - 2034 dự báo, quy mô thị trường hữu cơ toàn cầu sẽ tăng từ 286,4 tỷ USD năm 2025 lên 1,05 nghìn tỷ USD vào năm 2034, tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) 15,5%.

Động lực tăng trưởng đến từ việc người tiêu dùng ngày càng nhận thức rõ hơn về sức khỏe và tính bền vững. Thực phẩm hữu cơ không chứa thuốc bảo vệ thực vật tổng hợp, sinh vật biến đổi gen (GMO) và phụ gia nhân tạo đang dần trở thành lựa chọn thường nhật khi xu hướng “ăn sạch” ngày càng phổ biến.

Thị trường thực phẩm hữu cơ toàn cầu dự kiến tăng từ 286,4 tỷ USD năm 2025 lên hơn 1,05 nghìn tỷ USD vào năm 2034. Biểu đồ: Reseachandmarkets. (Ảnh: NN&MT)

Cùng với đó, các quy định của chính phủ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thị trường thông qua việc bảo đảm tiêu chuẩn chứng nhận hữu cơ nghiêm ngặt, qua đó củng cố niềm tin và tính minh bạch cho người tiêu dùng. Thị trường ngày càng bao phủ nhiều phân khúc sản phẩm hữu cơ như trái cây, rau củ, sữa, thịt, đồ uống, thực phẩm đóng gói hữu cơ và không ngừng mở rộng để đáp ứng nhu cầu về các lựa chọn giàu dinh dưỡng.

Trong tương lai, thị trường thực phẩm hữu cơ sẽ tập trung vào nông nghiệp tái sinh, sản xuất trung hòa carbon và dinh dưỡng cá nhân hóa. Trọng tâm bền vững sẽ thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào canh tác thân thiện với môi trường, góp phần tăng đa dạng sinh học và cải thiện sức khỏe đất.

Các tiến bộ trong protein thay thế, sữa có nguồn gốc thực vật và thực phẩm lên men sẽ đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng chú trọng sức khỏe. Chuyển đổi số, bao gồm quản lý chuỗi cung ứng dựa trên AI sẽ tối ưu hóa sản xuất và giảm lãng phí thực phẩm.

Nhu cầu tiêu thụ thực phẩm hữu cơ đang tăng mạnh tại Việt Nam và toàn cầu.

Việt Nam tăng tốc: diện tích, chủ thể và chuỗi giá trị cùng mở rộng

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết những năm qua, dưới sự chỉ đạo của Chính phủ và sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương cùng nỗ lực của doanh nghiệp và nông dân, nông nghiệp hữu cơ Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ và toàn diện.

Đặc biệt, từ khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 885/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2020 - 2030, sản xuất hữu cơ đã trở thành hướng đi chiến lược, phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp xanh - kinh tế tuần hoàn - phát thải thấp.

“Những con số đó khẳng định nông nghiệp hữu cơ không còn là mô hình thử nghiệm mà đang trở thành hướng phát triển tất yếu của nông nghiệp Việt Nam hiện đại, xanh, sạch, an toàn và bền vững”, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh.

Nông nghiệp hữu cơ đang trở thành hướng phát triển tất yếu của nông nghiệp Việt Nam.

Cụ thể hóa mục tiêu theo lợi thế sinh thái

Từ chủ trương ở tầm quốc gia, nhiều địa phương đã lựa chọn cách làm khác nhau dựa trên lợi thế tự nhiên và đặc thù sản xuất. Sự đa dạng này tạo bức tranh phong phú, đồng thời đặt ra yêu cầu tháo gỡ đồng bộ những điểm còn vướng trong quá trình triển khai.

Tại Nghệ An, ngành nông nghiệp và môi trường xác định phát triển hữu cơ là xu thế phù hợp yêu cầu thời đại. Bà Võ Thị Nhung, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An cho biết, phát triển nông nghiệp hữu cơ là xu thế tất yếu, phù hợp với yêu cầu của thời đại. Nông nghiệp hữu cơ không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe con người mà còn bảo vệ đất đai, môi trường sinh thái, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm, gia tăng giá trị và hiệu quả sản xuất cho nông dân.

Xuất phát từ nhận thức đó, ngành nông nghiệp và môi trường Nghệ An đã chủ động triển khai nhiều cơ chế, chính sách, dành sự quan tâm đặc biệt cho lĩnh vực sản xuất nông nghiệp theo định hướng hữu cơ. Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ, trong đó xác định rõ mục tiêu, lộ trình và nội dung triển khai đối với từng lĩnh vực cụ thể như trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản nhằm tạo nền tảng cho phát triển bền vững trong thời gian tới.

Diện tích sản xuất hữu cơ của nước ta hiện đạt hơn 174.000ha, tăng 47% so với năm 2016.

Trong khi đó, Hải Phòng định hướng tiếp tục mở rộng diện tích sản xuất hữu cơ. Bà Lương Thị Kiểm, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng chia sẻ, hiện thành phố Hải Phòng có diện tích sản xuất nông nghiệp tương đối lớn, trong đó vùng rau màu và vùng sản xuất nông nghiệp hữu cơ thuộc nhóm dẫn đầu khu vực miền Bắc. Cụ thể, Hải Phòng hiện có hơn 2.000ha đã sản xuất hữu cơ và đang trong quá trình chuyển đổi sang hữu cơ.

Thời gian tới, Hải Phòng sẽ tiếp tục mở rộng diện tích sản xuất hữu cơ, nhất là trong bối cảnh xâm nhập mặn ngày càng diễn biến phức tạp, lấn sâu vào nội đồng. Theo bà Kiểm, với những khu vực có độ mặn tương đối cao, các đối tượng đặc thù như rươi, cáy lại rất thuận lợi để phát triển. Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường xác định, những yếu tố tưởng chừng là bất lợi sẽ được chuyển hóa thành lợi thế riêng của Hải Phòng trong phát triển nông nghiệp hữu cơ.

Bên cạnh đó, Hải Phòng hiện có vùng rau màu rất lớn với trên 40.000ha mỗi năm, trong đó cây vụ đông chiếm gần 30.000ha. Thành phố đang định hướng người dân từng bước chuyển sang sản xuất theo hướng hữu cơ, bởi chỉ có sản xuất hữu cơ mới bảo vệ được sức khỏe người sản xuất và người tiêu dùng, đồng thời bảo vệ sức khỏe đất, môi trường sinh thái và nâng cao giá trị cũng như tính bền vững của cây trồng.

Dù cách tiếp cận không giống nhau, điểm chung dễ nhận thấy là các địa phương đều coi nông nghiệp hữu cơ là lối đi dài hạn, gắn với thích ứng biến đổi khí hậu, bảo vệ tài nguyên và nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản thay vì chạy theo sản lượng.

TSKH. Hà Phúc Mịch, Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam. TSKH. Hà Phúc Mịch, Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam cho biết: trong bối cảnh đất nước nhiều biến động, Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam với vai trò là tổ chức tiên phong trong hỗ trợ phát triển nông nghiệp hữu cơ tại Việt Nam, đã nỗ lực không ngừng, vượt qua khó khăn, phát huy lợi thế, chủ động triển khai các hoạt động thiết thực nhằm tập hợp hội viên, hỗ trợ hội viên doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân nâng cao nhận thức về nông nghiệp hữu cơ, phát triển sản xuất, tiếp cận thị trường, tiêu thụ sản phẩm, từ đó ngày càng khẳng định được vị thế và vai trò của Hiệp hội trong nền nông nghiệp nói chung và nông nghiệp hữu cơ nói riêng. Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam cho rằng, các vướng mắc hiện nay của nông nghiệp hữu cơ Việt Nam như niềm tin người tiêu dùng, chất lượng và tính ổn định sản phẩm, rào cản về giá, cùng những vấn đề liên quan chứng nhận và ghi nhãn chính là những nhiệm vụ trọng tâm Hiệp hội cần tập trung giải quyết trong thời gian tới.

Những dấu ấn của Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam năm 2025 Năm 2025 đánh dấu thời điểm bản lề của nông nghiệp hữu cơ Việt Nam, khi giai đoạn đầu thực hiện Quyết định 885/QĐ-TTg khép ...

Kết nối thị trường hữu cơ Việt Nam với thế giới: Con đường chông gai nhưng rộng mở Hội thảo “Kết nối thị trường sản phẩm hữu cơ Việt Nam theo hướng bền vững trong chuỗi cung ứng toàn cầu” mang đến rất ...

Đại hội IFOAM hữu cơ châu Á: Hiện trạng và triển vọng của thị trường hữu cơ Việt Nam Thạc sỹ Trần Mạnh Chiến, Trưởng Ban điều phối PGS Việt Nam, CEO chuỗi cửa hàng thực phẩm sạch Bác Tôm đã có bài tham ...