Đoàn kiểm tra Sở Khoa học và Công nghệ Cao Bằng kiểm tra thiết bị điện – điện tử tại Siêu thị Phúc Đạt, thị trấn Trùng Khánh, huyện Trùng Khánh.

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng, chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn và đo lường chính xác không chỉ là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp mà còn là công cụ bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, thúc đẩy môi trường kinh doanh lành mạnh và xây dựng lòng tin giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng. Tại Việt Nam, Luật Đo lường, Luật Chất lượng sản phẩm hàng hoá và các văn bản dưới luật đã tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho công tác quản lý phương tiện đo, định lượng sản phẩm và ghi nhãn hàng hóa. Tuy nhiên, việc tuân thủ và thực thi các quy định này tại cơ sở sản xuất, kinh doanh vẫn còn phụ thuộc nhiều vào năng lực kiểm tra, giám sát, hệ thống pháp lý chặt chẽ và sự phối hợp giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý và người tiêu dùng.

Tại tỉnh Cao Bằng công tác kiểm tra nhà nước về đo lường và chất lượng được thực hiện tập trung vào các nhóm sản phẩm, hàng hóa nhóm 2 thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ. Trong tháng 4/2025, đoàn kiểm tra của Sở Khoa học và Công nghệ Cao Bằng đã kiểm tra nhà nước về đo lường, chất lượng tại 12 cơ sở kinh doanh thuộc các lĩnh vực khác nhau, gồm: Công ty Xăng dầu Cao Bằng với 10 cửa hàng bán lẻ; 5 cơ sở kinh doanh xăng dầu, gas; 1 cơ sở chuyên konhdoanh gas; 3 cơ sở kinh doanh vàng trang sức mỹ nghệ và 2 cơ sở kinh doanh hàng đóng gói sẵn, thiết bị điện - điện tử. Hoạt động kiểm tra tập trung vào các nội dung: Về đo lường kiểm tra tính pháp lý, yêu cầu kỹ thuật, đo lường của các phương tiện đo; về chất lượng kiểm tra nguồn gốc xuất xứ hàng hoá, việc ghi nhãn và hồ sơ chất lượng sản phẩm.

Kết quả kiểm tra về đo lường cho thấy, trong lĩnh vực xăng dầu, các cơ sở sử dụng các cột đo xăng dầu, ca đong đều có đầy đủ tem giấy chứng nhận kiểm định và trong hạn kiểm định. Các cột đo đảm bảo đạt yêu cầu kỹ thuật đo lường, có sai số nằm trong giới hạn sai số cho phép theo quy định của ĐLVN 10:2017. Đặc biệt, tất cả các vị trí tem niêm phong kẹp chì còn nguyên trạng không có sự tác động, thay đổi so với Biên bản hiện trạng, khẳng định sự chấp hành nghiêm túc của các đơn vị đối với quy định kỹ thuật đo lường.

Qua kiểm tra các cơ sở kinh doanh LPG (Gas), cơ sở kinh doanh hàng đóng gói sẵn đều chấp hành tốt các quy định về đo lường, các phương tiện đo như cân tự kiểm tra LPG (Gas) đều có tem kiểm định. Đoàn kiểm tra tiến hành kiểm tra 16 lô hàng LPG, kết quả kiểm tra các lô hàng đạt yêu cầu về định lượng hàng đóng gói sẵn.

Đối với nhóm ngành kinh doanh vàng trang sức mỹ nghệ, lĩnh vực có yêu cầu cao về độ chính xác, các cân điện tử được sử dụng đều đã được kiểm định, có phạm vi đo phù hợp với mục đích sử dụng. Các cơ sở đã trang bị bộ quả cân để thực hiện tự kiểm tra cân mỗi tuần.

Trong lĩnh vực xăng dầu, các cơ sở được kiểm tra hàng hoá có nguồn gốc xuất sứ rõ ràng. Việc ghi nhãn hàng hoá được thông báo công khai ở vị trí dễ nhận biết cho người tiêu dùng các thông tin về loại xăng dầu kinh doanh theo quy định của quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành, tiêu chuẩn áp dụng. Hoạt động lưu mẫu được thực hiện đầy đủ, kèm theo phiếu kiểm nghiệm và cam kết chất lượng của nhà cung cấp. Các cơ sở đã xây dựng, áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN ISO 9001:2015, góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp trong quản lý vận hành.

Tại các cơ sở kinh doanh LPG (Gas) và vàng trang sức mỹ nghệ, ghi nhãn hàng hóa cũng được tuân thủ tương đối đầy đủ. Các sản phẩm LPG có tem nhãn rõ ràng; sản phẩm vàng trang sức thể hiện cụ thể hàm lượng vàng và các thông tin theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, đoàn kiểm tra không tiến hành lấy mẫu để thử nghiệm chất lượng thực tế các mặt hàng này, do đó chưa có cơ sở để kết luận về chất lượng nội tại của xăng dầu, LPG hay vàng trang sức mỹ nghệ tại thời điểm kiểm tra.

Từ kết quả trên, có thể thấy phần lớn các cơ sở kinh doanh tại Cao Bằng đã tuân thủ tương đối tốt quy định về đo lường và ghi nhãn hàng hóa. Tuy nhiên, chất lượng hàng hóa vẫn khó được đảm bảo toàn diện nếu chỉ phụ thuộc vào thông tin một chiều từ nhà cung cấp hoặc các cam kết mang tính hình thức trên giấy tờ. Theo đó, cơ quan quản lý nhà nước cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát định kỳ và đột xuất. Đồng thời, cần công khai minh bạch thông tin vi phạm để tạo áp lực buộc doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm. Người tiêu dùng cần chủ động nâng cao nhận thức, phối hợp giám sát thông qua việc lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và kịp thời phản ánh các dấu hiệu bất thường về chất lượng. Chỉ khi kết hợp đồng bộ giữa quản lý chặt chẽ từ cơ quan chức năng và sự tỉnh táo của người mua hàng, chất lượng sản phẩm mới được đảm bảo bền vững, góp phần xây dựng thị trường lành mạnh và phát triển kinh tế địa phương.

Bên cạnh đó, sự phát triển của kỹ thuật đo lường và tiêu chuẩn hóa sản phẩm đòi hỏi lực lượng kiểm tra tại địa phương cần được cập nhật kiến thức, trang bị công cụ hiện đại và tăng cường phối hợp liên ngành. Các hình thức giám sát thông minh như: Niêm phong điện tử, truy xuất nguồn gốc số hoặc kiểm tra đột xuất nên được bổ sung vào kế hoạch kiểm tra định kỳ.

Qua hoạt động kiểm tra đo lường và chất lượng hàng hóa tại tỉnh Cao Bằng cho thấy những bước tiến rõ rệt trong thực hiện quản lý nhà nước tại địa phương. Tuy nhiên, để hoạt động này thực sự trở thành công cụ hiệu lực trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, việc bổ sung khâu thử nghiệm chất lượng thực tế và hiện đại hóa phương pháp kiểm tra là điều cần thiết.