Philippines tạm dừng xuất khẩu khoai mỡ tím tươi giữa lúc nhu cầu tăng mạnh

Bộ Nông nghiệp Philippines (DA) đã tạm ngừng vô thời hạn hoạt động xuất khẩu ube tươi - khoai mỡ tím, trong bối cảnh nguồn giống trong nước khan hiếm và nhu cầu quốc tế đối với loại củ này ngày càng tăng.

Trên mạng xã hội, ube đôi khi bị gọi nhầm là khoai lang tím. Tuy nhiên, đây là khoai mỡ tím, một loại củ được sử dụng phổ biến trong ẩm thực Philippines.

Cục Công nghiệp Thực vật Philippines (BPI) ban hành lệnh đình chỉ từ giữa tháng 8, áp dụng với khoai mỡ tím tươi và vật liệu nhân giống, bất kể lô hàng được xuất khẩu để tiêu thụ, trồng trọt hay phục vụ nghiên cứu.

Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines Francisco P. Tiu Laurel Jr. cho biết biện pháp này nhằm giữ nguồn giống trong nước trong thời gian ngành nông nghiệp củng cố năng lực sản xuất.

Ube ngày càng được ưa chuộng trên thị trường quốc tế

Khoai mỡ tím gây chú ý nhờ màu tím đặc trưng và hương vị nhẹ, được sử dụng trong nhiều món tráng miệng, bánh, kem và đồ uống.

Theo nội dung được dẫn từ Financial Times, ube ngày càng xuất hiện trong thực đơn của các quán cà phê, tiệm bánh và nhà hàng tại Mỹ, Anh. Loại củ này cũng được sử dụng trong latte, bánh ngọt và nhiều món tráng miệng, đồng thời tạo hiệu ứng trên các nền tảng mạng xã hội.

Sự gia tăng nhu cầu quốc tế diễn ra trong khi Philippines đối mặt với tình trạng thiếu nguồn giống. Vì vậy, nước này lựa chọn ưu tiên nguồn cung trong nước và củng cố sản xuất trước khi tiếp tục thúc đẩy xuất khẩu.

Khoai mỡ tím chứa những dưỡng chất đáng chú ý

Không chỉ tạo màu sắc bắt mắt cho món ăn, khoai mỡ tím còn cung cấp carbohydrate, chất xơ, tinh bột kháng và một số hợp chất thực vật.

Đáng chú ý là anthocyanin, nhóm sắc tố thực vật tạo nên màu tím đặc trưng của ube. Anthocyanin cũng có trong nhiều loại thực phẩm màu đỏ, tím hoặc xanh như quả mọng và bắp cải tím. Các hợp chất này được quan tâm trong nghiên cứu về hoạt tính chống oxy hóa và mối liên quan với một số chỉ dấu sức khỏe tim mạch, viêm.

Tuy nhiên, sự hiện diện của anthocyanin không đồng nghĩa với việc khoai mỡ tím có khả năng phòng ngừa hoặc điều trị bệnh.

Chất xơ và tinh bột kháng hỗ trợ sức khỏe đường ruột

Khoai mỡ tím cung cấp chất xơ và tinh bột kháng. Khác với tinh bột được tiêu hóa hoàn toàn ở ruột non, một phần tinh bột kháng đi xuống đại tràng và có thể được hệ vi khuẩn đường ruột lên men.

Quá trình này tạo ra các acid béo chuỗi ngắn (SCFA), những chất chuyển hóa được quan tâm vì vai trò đối với môi trường và hàng rào bảo vệ của đại tràng.

Trong khi đó, chất xơ góp phần duy trì nhu động ruột và là một thành phần quan trọng của chế độ ăn hỗ trợ sức khỏe tiêu hóa.

Có thể góp phần kiểm soát đường huyết

Khoai mỡ tím có vị ngọt tự nhiên nhưng đồng thời chứa chất xơ và tinh bột kháng. Những thành phần này có thể làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thu carbohydrate.

Một số nghiên cứu về tinh bột kháng ghi nhận khả năng ảnh hưởng đến mức tăng đường huyết và đáp ứng insulin sau ăn. Các nghiên cứu về thực phẩm giàu anthocyanin cũng đang được quan tâm trong mối liên hệ với một số chỉ số chuyển hóa.

Tuy nhiên, khoai mỡ tím vẫn là thực phẩm chứa carbohydrate. Người mắc đái tháo đường cần tính lượng khoai ăn vào trong tổng lượng carbohydrate của khẩu phần. Khẩu phần và cách chế biến cũng có thể ảnh hưởng đến đáp ứng đường huyết.

Bổ sung vitamin và khoáng chất

Khoai mỡ tím cung cấp một số vitamin và khoáng chất như vitamin C, vitamin A và kali.

Vitamin C tham gia vào chức năng miễn dịch và hoạt động chống oxy hóa. Vitamin A cần thiết cho thị lực và chức năng miễn dịch, trong khi kali đóng vai trò trong cân bằng dịch, hoạt động thần kinh và co cơ.

Tuy nhiên, không nên xem khoai mỡ tím là nguồn cung cấp nổi bật của tất cả các vi chất này. Giá trị dinh dưỡng của loại củ này nên được nhìn trong tổng thể một chế độ ăn đa dạng.

Chất xơ, kali và anthocyanin được quan tâm đối với tim mạch

Khoai mỡ tím chứa chất xơ, kali và anthocyanin, những thành phần thường được nghiên cứu trong mối liên hệ với sức khỏe tim mạch.

Chế độ ăn giàu chất xơ có liên quan đến việc duy trì mức cholesterol LDL ở mức phù hợp, trong khi kali đóng vai trò trong điều hòa huyết áp và cân bằng natri.

Do đó, khoai mỡ tím có thể được sử dụng như một phần của chế độ ăn đa dạng, giàu rau quả và hạn chế thực phẩm siêu chế biến. Tuy nhiên, không nên sử dụng loại củ này thay thế thuốc hoặc xem đây là thực phẩm điều trị bệnh tim mạch, tăng huyết áp hay rối loạn cholesterol.

Anthocyanin và sức khỏe não bộ

Các hợp chất anthocyanin cũng đang được nghiên cứu về mối liên quan với stress oxy hóa và tình trạng viêm trong cơ thể, trong đó có những vấn đề liên quan đến não.

Một số tổng quan và phân tích tổng hợp về anthocyanin trong chế độ ăn ghi nhận mối liên quan giữa việc bổ sung các nguồn anthocyanin và một số khía cạnh của chức năng nhận thức. Tuy nhiên, những kết quả này không đồng nghĩa với việc riêng khoai mỡ tím có tác dụng cải thiện trí nhớ hoặc phòng ngừa bệnh lý thần kinh.

Có thể hỗ trợ kiểm soát cân nặng khi ăn hợp lý

Chất xơ có thể làm tăng cảm giác no, trong khi tinh bột kháng cũng được nghiên cứu về tác động đối với cảm giác no và hệ vi sinh đường ruột.

Những đặc điểm này khiến thực phẩm chứa chất xơ và tinh bột kháng thường được đưa vào các chế độ ăn hướng đến kiểm soát cân nặng.

Dù vậy, khoai mỡ tím vẫn cung cấp carbohydrate và năng lượng. Tác động đến cân nặng phụ thuộc vào tổng lượng năng lượng nạp vào, khẩu phần, chất lượng chế độ ăn và mức độ vận động.

100g khoai mỡ tím cung cấp khoảng bao nhiêu dinh dưỡng?

Theo số liệu dinh dưỡng được sử dụng trong nội dung nguồn, 100g khoai mỡ tím cung cấp khoảng 120 kcal, 27g carbohydrate, 4g chất xơ và 1g protein, đồng thời gần như không chứa chất béo.

Như vậy, điểm đáng chú ý của ube không chỉ nằm ở màu tím đặc trưng mà còn ở sự kết hợp giữa carbohydrate, chất xơ, tinh bột kháng và các hợp chất thực vật.

Nên ăn khoai mỡ tím thế nào?

Khoai mỡ tím có thể được chế biến bằng cách hấp, luộc hoặc nướng. Củ cũng có thể nghiền để dùng như món ăn kèm, bổ sung vào yến mạch, sinh tố hoặc sử dụng trong một số món bánh.

Để kiểm soát lượng đường và năng lượng, nên ưu tiên cách chế biến ít bổ sung đường và chất béo. Đặc biệt, các món tráng miệng từ ube thường có thể chứa thêm đường, sữa hoặc chất béo, do đó cần tính đến tổng thành phần của món ăn thay vì chỉ đánh giá giá trị dinh dưỡng của củ khoai.

Việc Philippines tạm dừng xuất khẩu ube tươi cho thấy sự thay đổi đáng chú ý trong cung - cầu đối với loại củ này. Từ một nguyên liệu quen thuộc trong ẩm thực Philippines, khoai mỡ tím đang mở rộng sức hút trên thị trường quốc tế nhờ sự kết hợp giữa màu sắc, giá trị ẩm thực và thành phần dinh dưỡng.