Gia Lai: Phát hiện nhiều bất cập về môi trường tại 6 trang trại chăn nuôi heo quy mô lớn

Một trang trại nuôi heo tại xã Ia Piơr.

Thanh tra tỉnh Gia Lai thông tin về kết luận thanh tra đối với công tác chấp hành các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường tại 6 dự án chăn nuôi heo tập trung trên địa bàn tỉnh. Kết quả cho thấy, bên cạnh những thủ tục môi trường đã được hoàn thiện, quá trình tổ chức vận hành tại các trang trại vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu theo hồ sơ được phê duyệt.

Cụ thể, tại Công ty TNHH Nông nghiệp tái tạo HD, hệ thống máy ép phân không hoạt động, khiến lượng phân tồn đọng khá lớn tại khu vực máy sàng. Đáng chú ý, nhà chứa phân được sử dụng làm nơi lưu trữ hóa chất, không đúng công năng ban đầu. Bên cạnh đó, nước thải sau xử lý được tận dụng tưới cây nhưng doanh nghiệp chưa thực hiện công bố hợp quy theo quy định.

Đối với Công ty TNHH Hợp Thành Gia Lai, công tác vận hành và bảo dưỡng hệ thống xử lý nước thải chưa được thực hiện thường xuyên. Doanh nghiệp chưa hoàn tất thủ tục đăng ký khai thác tài nguyên nước, không thực hiện báo cáo môi trường hằng năm. Đặc biệt, việc quản lý bùn thải và xác heo chết chưa tuân thủ phương án trong báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM). Khu vực hố tiêu hủy xác vật nuôi cũng chưa có hệ thống thu gom, xử lý khí thải và chất thải phát sinh còn lại.

Tại Công ty TNHH Chăn nuôi Đức Hoàn Mbiogas, đoàn thanh tra ghi nhận tình trạng chậm bảo dưỡng các công trình lưu chứa nước thải, nước mưa; việc thu gom, xử lý bùn thải từ hầm biogas chưa kịp thời. Doanh nghiệp cũng chưa đăng ký khai thác tài nguyên nước và chưa thực hiện đầy đủ chương trình giám sát môi trường định kỳ.

Trong khi đó, Công ty TNHH Đầu tư Chăn nuôi HTB còn hạn chế trong công tác bảo dưỡng hệ thống xử lý nước thải, thu gom bùn thải chưa bảo đảm yêu cầu và chưa hoàn thiện thủ tục đăng ký khai thác tài nguyên nước.

Đối với Công ty TNHH MTV Phúc Huy Gia Lai, việc chuyển giao xác heo chết chưa được thực hiện đúng quy định. Doanh nghiệp còn tự ý điều chỉnh phương án trồng cây xanh đã được phê duyệt, thay thế cây keo, xà cừ bằng cây mía và bắp.

Riêng Công ty TNHH MTV Ia Piơr Lộc chưa thực hiện đầy đủ tần suất giám sát nước thải theo giấy phép; công trình xử lý nước thải không được vận hành thường xuyên và thủ tục đăng ký khai thác tài nguyên nước vẫn chưa hoàn thiện.

Các hồ chứa nước thải thô sơ, không che đậy.

Nhiều bất cập trong phương án kiểm soát ô nhiễm

Không chỉ tồn tại ở từng doanh nghiệp, kết luận thanh tra còn chỉ ra một hạn chế mang tính phổ biến tại cả 6 dự án, đó là việc bố trí cây xanh cách ly, che chắn nhằm hạn chế mùi hôi chưa bảo đảm mật độ theo phương án được phê duyệt. Khu vực xung quanh hệ thống xử lý nước thải, kho chứa phân và các quạt hút tại chuồng nuôi đều thiếu cây xanh, làm giảm hiệu quả kiểm soát mùi phát tán ra môi trường xung quanh.

Đáng lưu ý, những bất cập trong quản lý chất thải, xử lý xác vật nuôi và vận hành các công trình môi trường nếu không được khắc phục kịp thời có thể làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng đất, nguồn nước và không khí, nhất là tại những khu vực có hoạt động chăn nuôi tập trung với quy mô lớn.

Bên cạnh trách nhiệm của các doanh nghiệp, Thanh tra tỉnh Gia Lai cũng chỉ ra những hạn chế trong công tác tham mưu, thẩm định và giám sát của cơ quan quản lý nhà nước.

Theo đó, Chi cục Bảo vệ môi trường đã tham mưu thẩm định 4 hồ sơ đánh giá tác động môi trường chưa chặt chẽ; không có văn bản thể hiện việc xem xét miễn bước khảo sát thực tế khu vực triển khai dự án. Công tác kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các yêu cầu bảo vệ môi trường tại doanh nghiệp cũng chưa sâu sát.

Trách nhiệm quản lý, chỉ đạo công tác thẩm định ĐTM của Sở Nông nghiệp và Môi trường còn hạn chế; chưa kịp thời chấn chỉnh những thiếu sót của Chi cục Bảo vệ môi trường, đồng thời chưa thực hiện tốt công tác kiểm tra việc chấp hành pháp luật về tài nguyên nước.

Ngoài ra, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bình Định (trước thời điểm sáp nhập) cũng chưa tham mưu ban hành quy định về mật độ chăn nuôi theo Luật Chăn nuôi năm 2018.

Yêu cầu khẩn trương khắc phục, tăng cường giám sát

Trên cơ sở những tồn tại được phát hiện, Thanh tra tỉnh Gia Lai yêu cầu 6 doanh nghiệp chấm dứt ngay các hành vi vi phạm, khẩn trương khắc phục những hạn chế tại các công trình bảo vệ môi trường; hoàn thiện thủ tục đăng ký khai thác tài nguyên nước và thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo theo quy định.

Đối với các cơ quan quản lý, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chi cục Bảo vệ môi trường cùng UBND các xã Ia Lâu, Ia Pa, Ia Hrú và Uar được yêu cầu tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân có liên quan; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường tại các dự án chăn nuôi.

Theo thống kê được nêu trong kết luận thanh tra, toàn tỉnh Gia Lai hiện có 255 dự án chăn nuôi heo tập trung. Với số lượng dự án lớn, hoạt động chăn nuôi quy mô công nghiệp đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý chất thải, kiểm soát nguồn nước và giám sát môi trường.

Việc phát hiện, chấn chỉnh những sai phạm tại 6 dự án lần này không chỉ là yêu cầu đối với các doanh nghiệp được thanh tra mà còn cho thấy sự cần thiết phải siết chặt hơn nữa công tác hậu kiểm, giám sát thường xuyên. Qua đó, bảo đảm hoạt động chăn nuôi phát triển theo hướng an toàn, có trách nhiệm với môi trường và không gây ảnh hưởng đến đời sống người dân địa phương.