Hiện tượng thời tiết El Niño đã ảnh hưởng nặng nề đến ngành công nghiệp cá cơm của Peru trong những năm gần đây, dẫn đến việc tạm ngừng đánh bắt, đóng cửa sớm và hủy bỏ toàn bộ mùa vụ | Ảnh do Efired/Shutterstock cung cấp.

Từ tháng 2 năm nay, Ủy ban Đa ngành phụ trách Nghiên cứu Quốc gia về Hiện tượng El Niño của Peru (ENFEN) đã duy trì cảnh báo El Niño ven biển. Theo dự báo, các điều kiện nước biển ấm có thể kéo dài đến đầu năm 2027 và có khả năng gia tăng cường độ trong những tháng tới. Những biến động này đã ảnh hưởng đến sự phân bố và tập tính sinh trưởng của cá cơm, buộc ngành thủy sản phải điều chỉnh hoạt động khai thác.

Trên cơ sở đánh giá khoa học từ Viện Nghiên cứu Biển Peru (Imarpe), Bộ Sản xuất Peru (PRODUCE) đã cho phép triển khai sớm mùa khai thác cá cơm đầu tiên năm 2026 tại khu vực Bắc - Trung, vùng đánh bắt trọng điểm của quốc gia. Tuy nhiên, tổng sản lượng khai thác cho phép được xác định ở mức 1,9 triệu tấn, thấp hơn đáng kể so với hạn ngạch 3 triệu tấn của cùng kỳ năm trước.

Mặc dù mùa vụ đã được mở sớm, tỷ lệ cá cơm non trong sản lượng khai thác tăng cao khiến cơ quan quản lý phải áp dụng các biện pháp bảo vệ nguồn lợi. Lệnh tạm dừng đánh bắt được ban hành từ ngày 12/5 và tiếp tục được gia hạn đến ngày 10/6. Trước thời điểm tạm dừng, sản lượng khai thác đạt khoảng 453.000 tấn, tương đương 24% tổng hạn ngạch được giao.

Các đại diện ngành thủy sản Peru cho rằng trong bối cảnh điều kiện môi trường diễn biến khó lường, việc duy trì cơ chế quản lý dựa trên cơ sở khoa học là yếu tố then chốt để bảo đảm tính bền vững của nguồn lợi. Công tác giám sát liên tục các điều kiện hải dương học, môi trường và sinh học được xem là cơ sở quan trọng cho các quyết định điều hành nghề cá.

Những năm gần đây, ngành cá cơm Peru chịu ảnh hưởng nặng nề từ hiện tượng El Niño. Năm 2023, mùa khai thác đầu tiên bị hủy bỏ hoàn toàn, trong khi mùa thứ hai kết thúc sớm vào đầu năm 2024. Những biến động này đã tác động mạnh đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu bột cá và dầu cá, đồng thời ảnh hưởng đến sinh kế của hàng nghìn ngư dân và doanh nghiệp liên quan.

Để nâng cao hiệu quả quản lý, Peru đang áp dụng hệ thống báo cáo điện tử bắt buộc đối với đội tàu khai thác. Dữ liệu đánh bắt được cập nhật theo thời gian thực, giúp cơ quan nghiên cứu và quản lý kịp thời đánh giá nguồn lợi, điều chỉnh các biện pháp bảo tồn và duy trì sinh khối khai thác ở mức an toàn.

Các cơ quan chức năng khẳng định mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm hoạt động khai thác thủy sản diễn ra bền vững, tuân thủ hạn ngạch và kích thước khai thác cho phép. Đây được xem là nền tảng quan trọng để duy trì vị thế của Peru - quốc gia hiện cung cấp khoảng 20% nguồn bột cá toàn cầu và sở hữu ngành khai thác cá cơm lớn nhất thế giới.