10 bị can liên quan đến đường dây hợp thức hóa nguồn gốc động vật hoang dã trái phép, trong đó có nhiều cán bộ kiểm lâm, bị khởi tố để điều tra về các hành vi vi phạm pháp luật. Ảnh: CA TP.HCM

Ngày 1/6, thông tin từ Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP.HCM cho biết đơn vị đang tiếp tục mở rộng điều tra vụ án vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã và hành vi hợp thức hóa nguồn gốc động vật hoang dã trái phép. Đến nay, cơ quan điều tra đã làm rõ đường dây mua bán, nuôi nhốt động vật hoang dã không rõ nguồn gốc, đồng thời phát hiện nhiều cá nhân, trong đó có cán bộ kiểm lâm, có hành vi tiếp tay cho hoạt động phạm pháp.

Theo kết quả điều tra, qua công tác rà soát địa bàn trong lĩnh vực đa dạng sinh học, Phòng Cảnh sát kinh tế phát hiện hộ kinh doanh tại địa chỉ 454A Thống Nhất, phường Tam Thắng do Trương Thị Kim Hà (SN 1978) làm chủ có dấu hiệu nuôi nhốt, kinh doanh động vật hoang dã trái phép.

Ngày 7/5/2026, Phòng Cảnh sát kinh tế phối hợp Hạt Kiểm lâm Phú Mỹ kiểm tra cơ sở này. Quá trình xác minh xác định trước thời điểm kiểm tra, Nguyễn Văn Lời, cán bộ Hạt Kiểm lâm Phú Mỹ được phân công tham gia đoàn kiểm tra, đã gọi điện báo trước cho Trương Thị Kim Hà để di chuyển số động vật hoang dã đang nuôi nhốt khỏi địa điểm kinh doanh nhằm đối phó với cơ quan chức năng.

Tuy nhiên, bằng các biện pháp nghiệp vụ, lực lượng chức năng đã phát hiện Hà cất giấu 433 cá thể động vật hoang dã tại một kho hàng cách cơ sở kinh doanh khoảng 20m. Tang vật gồm 430 cá thể chim và 3 cá thể bò sát, tất cả đều không có hồ sơ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.

Kết quả giám định xác định có 73 cá thể thuộc danh mục động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm nhóm IIB theo Thông tư số 85/2025/TT-BNNMT và 360 cá thể động vật hoang dã thông thường.

Làm việc với cơ quan điều tra, Trương Thị Kim Hà khai nhận đã thu mua động vật hoang dã không rõ nguồn gốc từ nhiều nơi để nuôi nhốt, kinh doanh kiếm lời. Để hợp thức hóa nguồn gốc số động vật này, Hà tìm kiếm thông tin trên mạng internet về chủng loại, số lượng động vật rồi đặt Nguyễn Hạnh Phúc mua các bảng kê lâm sản tương ứng.

Cơ quan điều tra cũng xác định Hà nhiều lần đưa tiền cho Nguyễn Văn Lời để được hướng dẫn, hỗ trợ thực hiện các thủ tục liên quan đến hồ sơ cấp phép nuôi nhốt, kinh doanh động vật hoang dã.

Mở rộng điều tra vụ án, Phòng Cảnh sát kinh tế làm rõ thêm 8 đối tượng liên quan đến hành vi lập khống hồ sơ, xác nhận sai nguồn gốc lâm sản, mua bán bảng kê lâm sản và tiếp tay cho hoạt động mua bán động vật hoang dã trái phép.

Theo cơ quan điều tra, một số cán bộ kiểm lâm đã nhận hối lộ, giả mạo trong công tác để xác nhận nguồn gốc lâm sản không đúng thực tế; lập biên bản xác minh khống, ký xác nhận hồ sơ không đủ căn cứ pháp lý, làm sai lệch thông tin quản lý nhà nước và tạo điều kiện cho các đối tượng vi phạm che giấu hành vi phạm tội.

Trong đường dây này, Nguyễn Hạnh Phúc (SN 1985, trú tỉnh Đắk Lắk) được xác định đã liên hệ với các chủ cơ sở nuôi chim gồm Phan Dương Khánh Ly (SN 1992, trú TP Đà Nẵng), Nguyễn Hồ Quang Nghĩa (SN 1975, trú tỉnh Khánh Hòa), Nguyễn Văn Tam (SN 1991, trú tỉnh Lâm Đồng) và Vũ Thế Nam (SN 1997, trú TP Hải Phòng) để đặt mua bảng kê lâm sản.

Các chủ cơ sở nuôi chim sau đó liên hệ với kiểm lâm viên tại Hải Phòng và Đà Nẵng để xin xác nhận bảng kê lâm sản có nội dung không đúng thực tế.

Kết quả điều tra xác định Nguyễn Văn Xuân (SN 1982) và Phùng Bá Thắng (SN 1989), đều là cán bộ Hạt Kiểm lâm liên xã khu vực 5 thuộc Chi cục Kiểm lâm TP Đà Nẵng, đã lập và ký xác nhận khống biên bản xác minh nguồn gốc lâm sản, đồng thời xác nhận bảng kê lâm sản cho chủ cơ sở nuôi chim Phan Dương Khánh Ly.

Ngoài ra, Mạc Đỗ Kiên (SN 1983), cán bộ Hạt Kiểm lâm khu vực II, TP Hải Phòng, bị xác định đã giải quyết hồ sơ xác nhận bảng kê lâm sản trái quy định cho chủ cơ sở nuôi chim Vũ Thế Nam.

Sau khi có các hồ sơ kê khai lâm sản nêu trên, Ly và Nam bán lại cho Nguyễn Hạnh Phúc. Từ đó, Phúc tiếp tục bán cho Trương Thị Kim Hà nhằm hợp thức hóa nguồn gốc động vật hoang dã để phục vụ hoạt động kinh doanh trái phép.

Đến ngày 29/5/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã khởi tố vụ án với 6 tội danh gồm: Đưa hối lộ, Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ, Giả mạo trong công tác, Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức và Sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.

Cơ quan điều tra đã khởi tố 10 bị can, trong đó có 4 cán bộ kiểm lâm để điều tra, xử lý về các hành vi môi giới hối lộ, nhận hối lộ và giả mạo trong công tác.

Công an TP.HCM khuyến cáo các tổ chức, cá nhân chấp hành nghiêm quy định của pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã; không tham gia săn bắt, vận chuyển, nuôi nhốt, mua bán động vật hoang dã trái phép dưới bất kỳ hình thức nào; không tiếp tay cho hành vi làm giả hồ sơ, giấy tờ nhằm hợp thức hóa nguồn gốc động vật hoang dã. Khi phát hiện vi phạm, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng để xử lý theo quy định./.