Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam cần thu hẹp khoảng cách với "sân chơi" toàn cầu

Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam đang tiến nhanh, nhưng quy mô còn rất nhỏ. Ảnh: Trung Chánh

Báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố hôm 31-12-2025, cho thấy đến năm 2025, diện tích sản nông nghiệp xuất hữu cơ cả nước đạt khoảng 174.000 héc ta, chiếm 1,4% diện tích sản xuất nông nghiệp cả nước.

Nếu so với năm 2016, tức sau 9 năm, tốc độ phát triển sản xuất nông nghiệp hữu cơ Việt Nam tăng 47%. Điều này có nghĩa, tốc độ tăng trưởng sản xuất nông nghiệp hữu cơ cả nước bình quân đạt khoảng 5,2%/năm.

Trong khi đó, nhìn ở khía cạnh toàn cầu, thông tin từ Liên đoàn Quốc tế các phong trào nông nghiệp hữu cơ (IFOAM- International Federation of Organic Agriculture Movements), cho thấy năm 2023, diện tích canh tác hữu cơ toàn cầu tăng thêm 2,6% so với 2022, tương đương có thêm 2,5 triệu héc ta, đưa tổng diện tích canh tác hữu cơ toàn cầu đạt gần 99 triệu héc ta.

Xét theo quốc gia, Úc dẫn đầu với khoảng 53 triệu héc ta sản xuất nông nghiệp hữu cơ; tiếp theo là Ấn Độ với khoảng 4,5 triệu héc ta và Argentina với khoảng 4 triệu héc ta sản xuất nông nghiệp hữu cơ.

Từ dữ liệu nêu trên có thể thấy, tốc độ mở rộng sản xuất hữu cơ của Việt Nam đang cao hơn mức bình quân của thế giới, tuy nhiên, quy mô tuyệt đối lại ở mức khá khiêm tốn. Điều này cho thấy, Việt Nam đang ở giai đoạn “tăng tốc”- phản ánh nỗ lực chính sách, sự tham gia ngày càng nhiều của doanh nghiệp và nhu cầu thị trường xuất khẩu đối với sản phẩm nông nghiệp xanh, bền vững.

Tuy vậy, nhìn nhận một cách thẳng thắn, dù tăng nhanh nhưng rất khó “bắt kịp” với thế giới khi đến năm 2025 diện tích sản xuất hữu cơ của Việt Nam chỉ khoảng 174.000 héc ta, chiếm 0,18% so với diện tích hữu cơ toàn cầu đến năm 2023 là khoảng 99 triệu héc ta.

Thực trạng nêu trên cho thấy, nhiều quốc gia trên thế giới đã bước vào giai đoạn ổn định và nâng cao chuỗi giá trị sản phẩm hữu cơ, trong khi Việt Nam vẫn chủ yếu ở giai đoạn mở rộng diện tích, hoàn thiện tiêu chuẩn, chứng nhận và tổ chức thị trường.

Nếu tận dụng tốt giai đoạn tăng nhanh hiện nay, Việt Nam có cơ hội thu hẹp khoảng cách với thế giới cả về diện tích lẫn giá trị. Qua đó, giúp nâng cao vị thế nông nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Cơ hội để Việt Nam đẩy mạnh phát triển nông nghiệp hữu cơ vẫn có khi nhu cầu tiêu dùng loại thực phẩm này rất cao. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hiện 34 tỉnh, thành cả nước đều có hoạt động sản xuất hoặc chuyển đổi sang hữu cơ; trên 60% tỉnh đã ban hành kế hoạch hoặc đề án hỗ trợ phát triển nông nghiệp hữu cơ; có khoảng 17.200 chủ thể sản xuất hữu cơ, gần 600 cơ sở chế biến, hơn 60 doanh nghiệp xuất khẩu và 40 nhà nhập khẩu; hình thành nhiều vùng sản xuất tập trung tại Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên, miền Bắc và miền Trung...