Nông dân Đồng Tháp "trúng mùa" nhờ Đề án lúa chất lượng cao

Đồng Tháp là một trong 5 tỉnh được Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn lựa chọn thí điểm Đề án.

Năm 2024 đánh dấu một bước tiến quan trọng trong ngành nông nghiệp Đồng Tháp với việc triển khai Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đến năm 2030”. Đề án này không chỉ mở ra cơ hội tăng thu nhập cho nông dân mà còn đóng góp vào sự nghiệp bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Đáng chú ý, người nông dân Đồng Tháp đã nhiệt tình hưởng ứng và đạt được những kết quả khả quan ban đầu.

Đề án tập trung vào việc chuyển đổi từ phương thức canh tác truyền thống sang các kỹ thuật tiên tiến, sử dụng giống lúa chất lượng cao, phân bón hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật sinh học. Nhờ đó, năng suất lúa được nâng cao đáng kể, chất lượng gạo cũng được cải thiện rõ rệt. Đặc biệt, việc áp dụng công nghệ vào sản xuất lúa giúp giảm thiểu sức lao động, tiết kiệm chi phí và tăng năng suất. Các phần mềm quản lý đồng ruộng được sử dụng để theo dõi tình hình sinh trưởng của lúa và đưa ra các quyết định canh tác chính xác.

Một trong những mô hình điểm của Đề án là “Canh tác lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh” tại Hợp tác xã (HTX) Dịch vụ nông nghiệp Thắng Lợi, xã Láng Biển, huyện Tháp Mười. Mô hình này có diện tích 43,1ha với giống lúa OM18, thu hút sự tham gia của 20 hộ nông dân. Khi tham gia mô hình, nông dân được hỗ trợ 50% chi phí vật tư như giống, phân bón, Trichoderma phân hủy rơm rạ, ứng dụng cơ giới hóa (máy sạ cụm, sạ hàng khí động học), máy bay không người lái phun thuốc...; đồng thời được đảm bảo bao tiêu liên kết đầu ra.

Sau vụ thu đông năm 2024, mô hình đã mang lại những hiệu quả tích cực như giảm chi phí 20-30% (giảm giống, phân, thuốc); tăng năng suất 10%; tăng thu nhập cho nông dân từ 20-25%; giảm 4,92 tấn CO2 tương đương trên 1ha. Toàn bộ sản lượng lúa thu hoạch đều được các doanh nghiệp đăng ký bao tiêu với giá mua cao hơn 200 đồng/kg. Kết quả này đã tạo động lực lớn cho các hộ nông dân và HTX, củng cố niềm tin vào hiệu quả của Đề án.

Ban đầu, việc thuyết phục nông dân tham gia Đề án gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, sau khi chứng kiến năng suất tăng cao, chất lượng lúa được cải thiện, nhiều hộ đã chủ động liên hệ với HTX để được hướng dẫn và tham gia. Từ những hiệu ứng tích cực này, diện tích sản xuất vụ đông xuân 2024-2025 đã tăng lên 150ha trên toàn HTX.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã đánh giá cao hiệu quả và tinh thần đồng thuận của nông dân trong việc tham gia Đề án. Theo Thứ trưởng, đây là một điều hiếm thấy so với các mô hình thí điểm sản xuất lúa trước đây và yêu cầu địa phương tiếp tục theo dõi, hỗ trợ để mô hình phát huy hiệu quả trong tương lai.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Đồng Tháp cho biết, Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp là một trong những dự án trọng điểm của tỉnh. Qua thời gian triển khai, tỉnh đã ghi nhận được những kết quả khả quan. Nông dân ngày càng có ý thức hơn trong việc bảo vệ môi trường, áp dụng các tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào sản xuất. Tuy nhiên, tỉnh cũng nhận thấy một số điểm cần rút kinh nghiệm trong các khâu triển khai ban đầu như kiểm soát nước, rút nước đầu vụ, phòng trừ dịch hại...

Dựa trên những đánh giá từ vụ đầu tiên, tỉnh sẽ rút kinh nghiệm và đưa ra các giải pháp hoàn thiện các tiêu chí, đặc biệt là đề xuất đầu tư các hạ tầng chính sách để giải quyết việc kiểm soát nước, đảm bảo các yêu cầu giảm phát thải trên ruộng. Ngoài việc mở rộng mô hình điểm tại HTX Dịch vụ nông nghiệp Thắng Lợi lên 150ha, tỉnh đã giao chỉ tiêu đến các địa phương triển khai Đề án, chọn các HTX có trên 100ha trở lên để thực hiện áp dụng các quy trình canh tác bền vững và các tiêu chí giảm phát thải theo Đề án.

Đồng Tháp là một trong 5 tỉnh được Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn lựa chọn thí điểm Đề án. Tham gia Đề án, Đồng Tháp đăng ký diện tích canh tác vùng chuyên canh lúa chất lượng cao toàn tỉnh đến năm 2030 đạt 161.000ha, thực hiện tại 8 huyện, thành phố. Mục tiêu chung của Đề án là hình thành vùng chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tổ chức lại hệ thống sản xuất theo chuỗi giá trị, áp dụng các quy trình canh tác bền vững nhằm gia tăng giá trị, phát triển bền vững của ngành lúa gạo, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, thu nhập, đời sống của người trồng lúa, bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm phát thải khí nhà kính.