Ngư dân châu Á vẫn là điểm mù trong chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu

Ngành thủy sản vẫn là một trong những lĩnh vực có nguy cơ cao về bóc lột lao động, cưỡng bức lao động và vi phạm quyền con người

Các quốc gia châu Á đang dẫn đầu thế giới trong ứng dụng công nghệ theo dõi tàu cá. Hệ thống nhận dạng tự động, giám sát vệ tinh và các nền tảng dữ liệu số giúp cơ quan quản lý kiểm soát tốt hơn hoạt động khai thác trên biển, góp phần hạn chế đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định. Tuy nhiên, những tiến bộ công nghệ này chủ yếu tập trung vào việc theo dõi tàu thuyền thay vì con người làm việc trên đó. Theo các tổ chức lao động quốc tế, ngành thủy sản vẫn là một trong những lĩnh vực có nguy cơ cao về bóc lột lao động, cưỡng bức lao động và vi phạm quyền con người.

Nhiều tàu cá hoạt động nhiều tháng, thậm chí nhiều năm trên biển mà không cập cảng. Trong điều kiện đó, ngư dân thường phải làm việc kéo dài, đối mặt với môi trường nguy hiểm và khó tiếp cận các cơ chế bảo vệ pháp lý. Tình trạng giữ giấy tờ tùy thân, nợ phí môi giới hoặc trả lương thấp hơn cam kết vẫn được ghi nhận tại nhiều đội tàu đánh bắt xa bờ. Nghịch lý hiện nay là cơ quan quản lý có thể biết chính xác vị trí của một con tàu nhưng lại thiếu thông tin về số lượng lao động trên tàu, điều kiện làm việc hay mức độ tuân thủ các tiêu chuẩn lao động quốc tế, điều này khiến các nỗ lực xây dựng nghề cá bền vững chưa thực sự toàn diện.

Nghịch lý hiện nay là cơ quan quản lý có thể biết chính xác vị trí của một con tàu nhưng lại thiếu thông tin về số lượng lao động trên tàu, điều kiện làm việc hay mức độ tuân thủ các tiêu chuẩn lao động quốc tế

Ngành thủy sản châu Á đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với an ninh lương thực toàn cầu, hiện đang cung cấp phần lớn sản lượng thủy sản khai thác và nuôi trồng của thế giới, đồng thời là nguồn cung chủ lực cho nhiều thị trường lớn như Liên minh châu Âu, Hoa Kỳ và Nhật Bản. Khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc thực phẩm, các tiêu chuẩn về lao động đang trở thành yếu tố quan trọng không kém vấn đề môi trường.

Việc tích hợp dữ liệu lao động vào hệ thống giám sát nghề cá là bước đi cần thiết. Công nghệ số có thể được sử dụng để ghi nhận danh tính thuyền viên, hợp đồng lao động, thời gian làm việc và các điều kiện an toàn cơ bản, đồng thời, các quốc gia đang nỗ lực tăng cường hợp tác xuyên biên giới nhằm bảo vệ lao động di cư, lực lượng chiếm tỷ lệ lớn trong ngành đánh bắt thủy sản.

Công nghệ số có thể được sử dụng để ghi nhận danh tính thuyền viên, hợp đồng lao động, thời gian làm việc và các điều kiện an toàn cơ bản

Việc xây dựng một ngành thủy sản bền vững không chỉ dừng lại ở bảo vệ nguồn lợi biển hay ngăn chặn khai thác bất hợp pháp. Mục tiêu đó chỉ có thể đạt được khi quyền lợi và điều kiện làm việc của những người trực tiếp đánh bắt hải sản được bảo đảm. Nếu không, những khoảng trống về lao động sẽ tiếp tục là mắt xích yếu nhất trong chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu.