Theo Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Văn Long, thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tập trung cao độ cho công tác chuẩn bị vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc (TXNG) nông lâm thủy sản, hướng tới mục tiêu chính thức áp dụng từ ngày 1/7/2026. Công tác chuẩn bị được triển khai đồng bộ trên cả ba phương diện: hoàn thiện thể chế, xây dựng hạ tầng - hệ thống kỹ thuật và tổ chức kết nối, vận hành thử nghiệm.

Về thể chế, ông Long cho biết, Bộ đã chủ động rà soát các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, đồng thời xây dựng dự thảo Thông tư quy định về TXNG nhằm tạo hành lang pháp lý thống nhất. Song song đó, Bộ tích cực phối hợp với các cơ quan liên quan trong quá trình xây dựng và thẩm định dự thảo Nghị định về TXNG, bảo đảm tính đồng bộ giữa các cấp quản lý và các ngành.

Về hạ tầng và hệ thống kỹ thuật, Hệ thống TXNG do Công ty Netacom xây dựng đã được đưa vào vận hành từ cuối năm 2025 và đang tiếp tục hoàn thiện các tính năng. Hạ tầng công nghệ thông tin đã được Cục Chuyển đổi số bố trí đầy đủ; đồng thời, công tác rà quét, đánh giá an toàn thông tin và khắc phục lỗ hổng bảo mật cũng được triển khai nghiêm túc.

Các chuẩn kết nối, truyền nhận dữ liệu đã được ban hành, tạo nền tảng cho việc liên thông giữa các hệ thống. Đối với các nền tảng khác như CheckVN, Bộ đã yêu cầu khẩn trương hoàn thiện các điều kiện về an toàn thông tin trước khi chính thức vận hành.

Cũng theo Vụ trưởng Nguyễn Văn Long, một nội dung quan trọng trong công tác chuẩn bị là kết nối và tích hợp dữ liệu. Bộ đã chỉ đạo các đơn vị chuyên ngành, địa phương và doanh nghiệp phối hợp chia sẻ các dữ liệu quan trọng như mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và dữ liệu kiểm nghiệm.

Đến nay, phần lớn các đơn vị cung cấp giải pháp đã hoàn thành kết nối trên môi trường thử nghiệm và dự kiến hoàn tất trước ngày 30/6/2026. Hệ thống đã ghi nhận hơn 18.000 sản phẩm với sự tham gia của 149 doanh nghiệp tại 26 tỉnh, thành phố, cho thấy mức độ sẵn sàng cao cho việc vận hành chính thức.

Song song với đó, Bộ đã triển khai vận hành thử nghiệm trên một số ngành hàng chủ lực, đặc biệt là sầu riêng xuất khẩu. Kết quả bước đầu cho thấy hệ thống đã hỗ trợ hiệu quả việc TXNG các lô hàng, góp phần nâng cao tính minh bạch và đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế. Công tác chuẩn bị cho lễ công bố hệ thống cũng đang được hoàn thiện.

Ở góc độ doanh nghiệp công nghệ, đại diện Netacom cho biết, hệ thống TXNG, đặc biệt với sầu riêng, đã được triển khai đầy đủ và bao phủ toàn bộ chuỗi. Đến nay, các đơn vị tham gia vận hành đã cơ bản làm chủ công nghệ, chủ động sử dụng hệ thống, không còn phụ thuộc hỗ trợ như giai đoạn đầu. Một số doanh nghiệp đạt mức tự vận hành cao, thậm chí toàn bộ nhân sự sử dụng thành thạo. Các quy trình đã vận hành ổn định, Netacom chủ yếu giám sát từ xa. Nhìn chung, hệ thống đã hoàn thiện và sẵn sàng triển khai thực tế.

Đối với hệ thống truy xuất nông, lâm, thủy sản nói chung, các phân hệ quan trọng đã cơ bản hoàn thiện; tiêu chuẩn kết nối dữ liệu đã ban hành. Hiện có 8 đơn vị tham gia kết nối, phần lớn đã đạt 14-15/17 tiêu chuẩn và dự kiến sớm hoàn thành.

Đại diện Netacom cũng cho biết, hệ thống TXNG đã tích hợp trên hạ tầng của Bộ với mức hoàn thiện khoảng 90%, còn lại chủ yếu là kiểm thử, hiệu chỉnh. Tổng thể hệ thống ổn định, sẵn sàng vận hành nhưng vẫn cần tiếp tục hoàn thiện quy trình, tăng phối hợp và thiết lập kênh hỗ trợ chính thức trong thời gian tới.

Trong thời gian tới, Netacom sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chuyên môn để hoàn thiện các quy trình nghiệp vụ, nâng cấp hệ thống và bảo đảm vận hành thông suốt. Đồng thời, doanh nghiệp cũng đề xuất sớm thiết lập các kênh kết nối chính thức (như đầu số, email hệ thống) nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và các bên liên quan trong quá trình vận hành hệ thống TXNG.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Hoàng Trung nhấn mạnh yêu cầu khẩn trương hoàn thiện công tác chuẩn bị để tổ chức Lễ công bố và vận hành Hệ thống TXNG nông lâm thủy sản vào đầu tháng tới.

Đối với công tác kỹ thuật, Thứ trưởng giao Cục Chuyển đổi số chủ trì hoàn thiện hạ tầng, phân quyền, quy trình vận hành và các chức năng hệ thống, bảo đảm an toàn thông tin và sẵn sàng khai thác từ ngày 1/7/2026. Các Cục chuyên ngành tập trung chuẩn hóa, cập nhật và đồng bộ dữ liệu, ưu tiên các dữ liệu nền như mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói, sản xuất và chăn nuôi; đồng thời phối hợp hoàn thiện quy trình nghiệp vụ cho các sản phẩm chủ lực. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu phải tuân thủ nguyên tắc “một lần khai báo, nhiều lần sử dụng”, tránh trùng lặp đầu tư.

Nhấn mạnh yếu tố quyết định thành công của lễ công bố là công tác phối hợp, Thứ trưởng yêu cầu Vụ Khoa học và Công nghệ đóng vai trò trung tâm, phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng kịch bản chi tiết cho toàn bộ chương trình. Trong đó, cần chuẩn bị rõ nội dung giới thiệu hệ thống, video trình bày kết quả triển khai, cũng như kịch bản điều hành buổi lễ, phần bấm nút công bố. Đồng thời, giao nhiệm vụ cụ thể cho các đơn vị lựa chọn doanh nghiệp, địa phương tiêu biểu đã triển khai hiệu quả để tham gia trình diễn, tạo tính lan tỏa và tính thực tiễn cho hệ thống.

Về tiến độ, Thứ trưởng Hoàng Trung yêu cầu hoàn thiện cơ bản toàn bộ công tác kỹ thuật, nội dung trong 1-2 ngày tới để báo cáo Bộ trưởng, tổ chức rà soát lần cuối trước khi diễn ra sự kiện. Bên cạnh đó, cần chuẩn bị đầy đủ các nội dung về hành lang pháp lý, báo cáo kết quả triển khai và bài phát biểu, bảo đảm thể hiện rõ vai trò chủ trì của Bộ trong triển khai hệ thống TXNG cấp quốc gia, phù hợp với định hướng chuyển đổi số của Chính phủ.

Đối với mô hình thí điểm, đặc biệt là TXNG sầu riêng, Thứ trưởng đánh giá đã có kết quả bước đầu, cần tổng kết, đánh giá kỹ để làm cơ sở mở rộng. Các đơn vị liên quan cần phối hợp làm rõ hiệu quả, đề xuất phương án nhân rộng và báo cáo Bộ xem xét, quyết định.

"Các đơn vị cần phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm, tăng cường phối hợp đồng bộ, bảo đảm Lễ công bố được tổ chức chuyên nghiệp, hiệu quả, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ và khẳng định bước chuyển quan trọng trong triển khai hệ thống TXNG quốc gia", Thứ trưởng Hoàng Trung nhấn mạnh.