Doanh nghiệp ứng dụng hệ thống "Aquaponics" trồng rau, nuôi cá tuần hoàn khép kín.

7 nhóm giải pháp phát triển nông nghiệp hữu cơ

Với hơn 1,4 triệu ha đất nông nghiệp, rừng và thủy sản, Nghệ An là tỉnh có tiềm năng lớn để phát triển nông nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ. Đây được xem đây là “cơ hội vàng” để các địa phương tái cấu trúc lại nền kinh tế nông thôn một cách toàn diện và hiệu quả.

Triển khai Quyết định số 885/QĐ-TTg ngày 23/6/2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2020 - 2030 và Quyết định số 5317/QĐ BNN.CBTTNS ngày 28/12/2020 của Bộ NN-PTNT (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phê duyệt kế hoạch hành động. UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành Quyết định số 3108/QĐ-UBND ngày 11/10/2022 phê duyệt Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn giai đoạn 2022 - 2030.

Đề án đặt mục tiêu đến năm 2030 diện tích nhóm đất nông nghiệp sản xuất hữu cơ đạt khoảng 2,5 - 3% tổng diện tích đất nông nghiệp toàn tỉnh; diện tích đất trồng trọt hữu cơ đạt trên 2% tổng diện tích đất trồng trọt với lúa, rau củ quả, mía, lạc, cây ăn quả, chè, cây dược liệu… là cây trồng chủ lực; tỷ lệ sản phẩm chăn nuôi hữu cơ đạt khoảng 2 - 3% tổng sản phẩm chăn nuôi, ưu tiên thịt gia súc gia cầm, sữa bò, mật ong. Diện tích nuôi trồng thủy sản hữu cơ đạt khoảng 1,5 - 3% tổng diện tích nuôi, trong đó tập trung các loài cho giá trị kinh tế cao như tôm, cá, lươn, rươi, ốc bươu đen…

Mô hình trồng Nho hạ đen trong nhà màng mang lại hiệu quả cao của nông dân xã Quan Thành, Nghệ An.

Để cán đích, Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã đề ra 7 nhóm giải pháp thực hiện gồm: Nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi pháp luật về nông nghiệp hữu cơ; hoàn thiện cơ chế, chính sách; thúc đẩy nghiên cứu, áp dụng khoa học, công nghệ; xây dựng và nhân rộng mô hình điểm; tăng cường công tác thông tin tuyên truyền; hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu sản xuất; liên kết sản xuất, xúc tiến thương mại, quảng bá tiêu thụ sản phẩm.

Việc sản xuất hữu cơ tuân thủ một quy trình nghiêm ngặt và chặt chẽ hơn, từ khâu đầu vào đến tiêu chuẩn đầu ra. Phương thức này ưu tiên sự phát triển tự nhiên của cây trồng và vật nuôi, thay vì can thiệp bằng các yếu tố kích thích từ bên ngoài. Đặc biệt, để chuyển sang sản xuất hữu cơ cần có một giai đoạn chuyển đổi nhất định, tùy thuộc vào từng loại cây trồng và vật nuôi.

Tuy nhiên, các quy trình canh tác nông nghiệp hữu cơ đòi hỏi nhiều công đoạn khắt khe, chi phí đầu vào cao, trong khi một bộ phận không nhỏ vẫn duy trì thói quen, tập quán canh tác truyền thống... Chính vì vậy, làm nông nghiệp hữu cơ luôn được xem là “cuộc chơi” chỉ dành cho những ai thật sự kiên trì và nhẫn nại, nhằm hướng tới một nền nông nghiệp xanh góp phần giảm thiểu phát thải khí nhà kính và ứng phó biến đổi khí hậu.

Giống cam Xã Đoài, Nghệ An mang lại hiệu quả, giá trị kinh tế cao cho người dân.

Xây dựng chuỗi giá trị, tạo động lực phát triển

Để triển khai đề án một cách hiệu quả, Nghệ An đã chủ động lồng ghép vào các chương trình, kế hoạch, dự án có liên quan. Tại Nghị quyết 18/2021/NQ-HĐND ngày 9/12/2021 của HĐND tỉnh Nghệ An Quy định về một số chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn giai đoạn 2022 - 2025 cũng lồng ghép một số hạng mục hỗ trợ sản xuất nông nghiệp hữu cơ (như chính sách hỗ trợ sản xuất phân bón hữu cơ vi sinh và chế phẩm vi sinh trong trồng trọt; chế phẩm vi sinh trong chăn nuôi gà, lợn; hỗ trợ kinh phí chứng nhận đối với các mô hình sản phẩm nông nghiệp đạt tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, GMP, HACCP, hỗ trợ 80% kinh phí chứng nhận hữu cơ lần đầu...).

Địa phương này cũng chú trọng mở rộng quy mô sản xuất, thu hút doanh nghiệp đầu tư công nghệ cao và hình thành chuỗi liên kết bền vững đang góp phần đưa nông nghiệp hữu cơ trở thành hướng đi quan trọng trong ngành nông nghiệp. Sau thời gian triển khai, Nghệ An đã đạt được nhiều kết quả tích cực, khả quan trên cả lĩnh vực trồng trọt lẫn chăn nuôi.

Dưa lưới được trồng theo phương pháp hữu cơ, mang lại giá trị cao.

Cụ thể, 80,67ha trồng trọt đã đạt chứng nhận hữu cơ với các sản phẩm chủ lực là cam, chè, cây ăn quả, dược liệu. Riêng về lĩnh vực chăn nuôi, Tập đoàn TH đã được cấp giấy chứng nhận hữu cơ theo tiêu chuẩn Châu Âu đối với 1 trang trại chăn nuôi bò sữa hữu cơ quy mô trên 286ha (bao gồm diện tích đồng cỏ và chuồng trại).

Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp lớn đã đầu tư quy mô hiện đại, tạo nền tảng phát triển ngành nông nghiệp hữu cơ bài bản và bền vững, gồm: Tập đoàn TH (Trang trại bò sữa TH, Công ty FVF, Công ty Dược liệu TH, Công ty Dược liệu Mường Lống), Công ty CP An An Agri, Công ty TNHH Vitamin D2 Organic, Công ty CP Dược liệu Pù Mát...

Sự xuất hiện của các doanh nghiệp lớn cùng hệ thống liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm đã tạo cú hích quan trọng, góp phần mở rộng diện tích sản xuất hữu cơ và nâng cao giá trị nông sản.

Nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp công cao được Nghệ An chú trọng, phát triển toàn diện.

Với những kết quả đạt được, nông nghiệp hữu cơ đang dần trở thành hướng phát triển chủ lực của Nghệ An. Trong thời gian tới, tỉnh đặt mục tiêu mở rộng diện tích sản xuất, thu hút thêm doanh nghiệp đầu tư và xây dựng các chuỗi giá trị nông nghiệp hữu cơ gắn với chế biến sâu, qua đó nâng cao thu nhập cho nông dân và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.

Phó Giám đốc Sở NN&MT Nghệ An, bà Võ Thị Nhung nhấn mạnh, phát triển nông nghiệp hữu cơ là xu thế tất yếu, vừa bảo vệ sức khỏe con người, bảo vệ môi trường, bảo vệ đất và nâng cao chất lượng sản phẩm cũng như giá trị kinh tế. Hiểu rõ tầm quan trọng của nông nghiệp hữu cơ, Sở NN&MT đã tham mưu UBND tỉnh ban hành các chính sách thiết thực, tạo động lực thúc đẩy toàn diện.