Cảnh thắt lưng buộc bụng khiến người Trung Quốc trở nên nhạy cảm với giá cả trái cây cao cấp

Phụ thuộc tuyệt đối vào thị trường Trung Quốc và áp lực giảm cầu

Chile hiện xuất khẩu hơn 90% lượng cherry của mình sang Trung Quốc, khiến thị trường Chile phụ thuộc tuyệt đối vào nhu cầu tiêu thụ tại quốc gia này. Điều này khiến tình hình trở nên phức tạp khi nền kinh tế Trung Quốc đang tiêu dùng thận trọng hơn, đặc biệt đối với các sản phẩm trái cây nhập khẩu cao cấp như cherry.

Theo ông Nicolás Yavar từ công ty UPAC Fruit, hiện nhu cầu cherry tại Trung Quốc yếu hơn dự đoán, dẫn đến tốc độ tiêu thụ và giá cả không đạt kỳ vọng. Dù Chile tập trung vào sản xuất cherry kích cỡ lớn, thị trường hiện ưa chuộng trái nhỏ và rẻ hơn, tạo ra áp lực hấp thụ đối với sản lượng hiện có.

Giá bán tại Trung Quốc hiện được ghi nhận ở mức khoảng 30 USD cho mỗi thùng 5 kg cherry, nhưng sau khi trừ chi phí vận chuyển, phí môi giới và các chi phí nội bộ khác, phần lợi nhuận còn lại cho người trồng rất nhỏ. Đồng thời, chi phí sản xuất tại Chile đã tăng lên khoảng 2,5 USD/kg, trong khi năm trước người trồng chỉ nhận được khoảng 1,5–2 USD/kg, khiến nhiều nhà sản xuất đang phải hoạt động dưới chi phí sinh lời.

Mùa vụ hiện tại dự kiến sẽ kết thúc với khoảng 114 triệu thùng cherry được xuất khẩu, thấp hơn nhiều so với 150–160 triệu thùng dự kiến ban đầu. Việc bán chậm ngay cả với sản lượng thấp hơn dự báo đặt ra câu hỏi lớn về việc tăng sản lượng trong những mùa tới sẽ dẫn đến tình trạng dư thừa như thế nào.

Hệ quả sản xuất và triển vọng thị trường

Do phụ thuộc lớn vào một thị trường duy nhất, Chile đang đối mặt với rủi ro thị trường tập trung. Thị phần ngoài Trung Quốc không đủ lớn để bù đắp cho giảm cầu ở thị trường này. Ví dụ, Hoa Kỳ chỉ nhập khoảng 5 triệu thùng cherry Chile—một khối lượng rất nhỏ so với tổng số xuất khẩu, trong khi thị trường châu Âu cũng chỉ thu hút lượng hạn chế.

Ông Yavar so sánh tình hình hiện tại với giai đoạn khủng hoảng trong ngành táo trước đây, khi giá giảm khiến nhiều nông dân chuyển đổi sản xuất. “Trong vài năm tới sẽ còn nhiều khó khăn”, ông cảnh báo. Thực tế sản xuất cần thời gian để hồi phục, và sự cải thiện của kinh tế Trung Quốc cũng là yếu tố quyết định trọng yếu đối với triển vọng tiêu thụ cherry Chile.

Thêm vào đó, chi phí sản xuất cao và biên lợi nhuận thấp làm tăng áp lực đối với các nhà sản xuất Chile trong năm nay. Ngay cả giai đoạn Tết Nguyên đán – thời điểm nhu cầu cherry thường tăng – cũng được dự báo sẽ chỉ cải thiện giá bán “ở phạm vi hạn chế”, do lượng hàng đang dồi dào.

Bối cảnh thị trường hiện tại cho thấy rủi ro phụ thuộc quá lớn vào một thị trường duy nhất là điểm yếu chiến lược của ngành nông nghiệp nói chung. Với sức mua ở thị trường lớn như Trung Quốc suy giảm và chi phí sản xuất tăng, các nhà xuất khẩu và người trồng cần xem xét các chiến lược đa dạng hóa thị trường, tăng khả năng tiêu thụ tại châu Âu, Mỹ và các thị trường mới khác để giảm thiểu rủi ro tập trung nguồn cầu.