Nhật Bản đối mặt nguy cơ thiếu hụt chuối do khan hiếm khí ethylene

Nếu không có ethylene, chuối không thể mềm và tạo độ ngọt tự nhiên, cuối cùng sẽ hư hỏng thay vì chín vàng

Nhật Bản có thể phải đối mặt với đợt thiếu hụt chuối nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ khi nguồn cung khí ethylene suy giảm do tình trạng thiếu naphtha, nguyên liệu hóa dầu được sử dụng để sản xuất loại khí này. Theo các hiệp hội nhập khẩu, đây là cuộc khủng hoảng lớn nhất của ngành chuối nước này trong khoảng 50 năm qua. Mỗi năm, Nhật Bản nhập khẩu khoảng 1 triệu tấn chuối. Do quy định kiểm dịch thực vật, chuối được đưa vào nước này khi còn xanh và phải trải qua quá trình làm chín bằng khí ethylene trước khi đến tay người tiêu dùng. Nếu không có ethylene, chuối không thể mềm và tạo độ ngọt tự nhiên, cuối cùng sẽ hư hỏng thay vì chín vàng.

Nguyên nhân bắt nguồn từ sự gián đoạn nguồn cung dầu mỏ và naphtha liên quan đến căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Nhật Bản hiện nhập khẩu hơn 90% nhu cầu dầu thô, trong khi tồn kho naphtha đã giảm khoảng 25% từ đầu năm. Điều này gây áp lực lớn lên các ngành công nghiệp phụ thuộc vào hóa dầu, bao gồm cả lĩnh vực bảo quản và phân phối nông sản. Các doanh nghiệp xử lý trái cây cho biết lượng ethylene dự trữ hiện chỉ đủ dùng trong khoảng 2 đến 3 tháng. Một số đơn vị đang tìm kiếm nguồn cung thay thế trong và ngoài nước, song chi phí đã tăng đột biến. Có doanh nghiệp ghi nhận giá ethylene tăng gần gấp 10 lần so với trước đây.

Trước nguy cơ thiếu hụt kéo dài, các doanh nghiệp Nhật Bản đang tìm kiếm công nghệ sản xuất ethylene từ nguồn nguyên liệu sinh học như ngô nhằm giảm phụ thuộc vào naphtha

Không chỉ chuối, nhiều loại trái cây nhập khẩu khác như kiwi và bơ cũng phụ thuộc vào ethylene trong quá trình làm chín sau thu hoạch. Điều này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung đối với nhiều mặt hàng nông sản phổ biến trên thị trường Nhật Bản. Áp lực chi phí cũng đang lan rộng trong toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp. Giá nhiên liệu, vật liệu đóng gói và vận chuyển đều tăng theo biến động của thị trường hóa dầu. Tại Tokyo, giá bán lẻ chuối đã tăng 4,4% trong năm 2025 và cao hơn hơn 30% so với năm 2022.

Trước nguy cơ thiếu hụt kéo dài, các doanh nghiệp Nhật Bản đang tìm kiếm công nghệ sản xuất ethylene từ nguồn nguyên liệu sinh học như ngô nhằm giảm phụ thuộc vào naphtha. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, chuỗi cung ứng trái cây nhập khẩu của nước này vẫn đứng trước nhiều thách thức nếu nguồn cung hóa dầu toàn cầu tiếp tục bị gián đoạn.