Những ngày này, măng vầu – loại măng rừng đặc trưng của vùng trung du và miền núi phía Bắc bất ngờ trở thành mặt hàng được săn lùng. Dù giá bán cao gấp đôi so với chính vụ, măng vầu đầu mùa vẫn "cháy hàng" nhờ hương vị giòn ngọt, thơm bùi đặc trưng.

Tại nhiều chợ dân sinh ở Hà Nội và trên mạng xã hội, bắt đầu từ đầu tháng 12 âm lịch, măng vầu được rao bán ở nhiều nơi. Những củ măng thân mập, tươi rói, được tiểu thương xếp gọn gàng trên sạp. Theo ghi nhận, giá măng vầu đầu mùa dao động từ 60.000 – 70.000 đồng/kg, cao hơn đáng kể so với măng vầu chính vụ (khoảng 40.000 - 45.000 đồng/kg).

Dù giá không hề rẻ, song lượng khách hỏi mua măng vầu khá đông. Nhiều tiểu thương cho biết, hàng về đến đâu bán hết đến đó, có ngày còn không đủ cung cấp cho khách quen.

Theo một số tiểu thương cho biết, măng vầu ngon nhất là khoảng thời gian từ tháng 12 đến giữa tháng 3 âm lịch, đó là lúc những củ măng to, tròn và ngọt.

Chị Nguyễn Thị Hồng, tiểu thương bán rau củ tại chợ Nghĩa Tân, Hà Nội cho biết măng vầu chủ yếu được lấy từ các tỉnh miền núi. "Đầu mùa măng chưa nhiều, mỗi ngày tôi chỉ lấy được vài chục kg. Giá nhập đã cao nên bán ra cũng phải cao. Có hôm khách đặt trước từ sáng, đến trưa là hết sạch", chị Hồng nói.

Không chỉ bán tại chợ truyền thống, măng vầu còn được rao bán sôi động trên các hội nhóm chợ online, với mức giá tương đương, thậm chí có nơi lên tới 80.000 đồng/kg đối với măng tuyển, củ to, non.

Là một trong những khách mua măng vầu thường xuyên, chị Lê Thu Hà (phường Tây Hồ, Hà Nội) cho biết gia đình chị rất thích các món ăn từ măng vầu, đặc biệt là măng đầu mùa.

"Măng giòn, có vị ngọt thanh, bùi bùi rất dễ ăn, không hăng hay đắng như một số loại măng khác", chị Hà chia sẻ.

Theo chị Hà, măng vầu có thể chế biến thành nhiều món quen thuộc như măng luộc chấm mắm tôm, măng xào thịt, canh măng nấu xương hay măng om vịt. "Nhà tôi thích nhất là canh măng vầu nấu chân giò, ăn những ngày trời lạnh rất hợp", chị nói.

Nhiều người tiêu dùng cũng cho rằng, măng vầu không chỉ ngon mà còn mang hương vị đặc trưng của núi rừng, tạo cảm giác "đổi gió" cho bữa cơm gia đình.

Chuyên gia cảnh báo nguy cơ ngộ độc nếu chế biến không đúng cách

Tuy được ưa chuộng, song măng vầu cũng tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc nếu không được chế biến cẩn thận. Theo PGS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Thực phẩm, Đại học Bách Khoa Hà Nội, măng tươi nói chung, trong đó có măng vầu, chứa độc tố cyanide.

"Cyanide khi vào cơ thể có thể chuyển hóa thành axit cyanhydric (HCN), là chất gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, thậm chí có thể dẫn đến ngộ độc nặng nếu ăn phải lượng lớn hoặc chế biến không đúng cách", PGS Nguyễn Duy Thịnh cho biết.

Tuy nhiên, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh khẳng định độc tố trong măng vầu hoàn toàn có thể được loại bỏ nếu người dân chế biến đúng phương pháp. "Cyanide có khả năng hòa tan trong nước và bay hơi khi đun nóng. Vì vậy, từ lâu người dân đã áp dụng cách ngâm măng tươi và luộc nhiều lần, mỗi lần đều đổ bỏ nước luộc để đảm bảo an toàn thực phẩm", ông nói.

Chuyên gia khuyến cáo, khi mua măng vầu, người tiêu dùng nên chọn măng tươi, không có mùi lạ, không bị dập nát. Sau khi bóc vỏ, cần ngâm măng trong nước sạch, có thể thay nước vài lần, sau đó luộc kỹ ít nhất 2–3 lần trước khi chế biến thành món ăn.

Không nên ăn măng sống, măng tái hoặc các món măng chưa được luộc kỹ. Với trẻ nhỏ, người già hoặc người có sức khỏe yếu, cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng các món từ măng.

Măng vầu dù hấp dẫn bởi hương vị giòn ngọt, thơm bùi và giá trị ẩm thực đặc trưng, song người tiêu dùng cần tỉnh táo lựa chọn nguồn hàng và tuân thủ đúng cách chế biến để vừa thưởng thức được món ngon, vừa đảm bảo an toàn cho sức khỏe.