Một trong những lợi thế lớn khi xây dựng khu TMTD là khả năng hình thành trung tâm logistics và giao dịch nông sản quy mô vùng

Trên cơ sở các chủ trương lớn của Trung ương, đặc biệt là định hướng phát triển kinh tế tư nhân, việc hình thành khu thương mại tự do tại Lâm Đồng được đánh giá là phù hợp với chiến lược chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp hiện đại. Trong đó, trọng tâm là đẩy mạnh chế biến sâu và xuất khẩu các mặt hàng chủ lực như cà phê, sầu riêng, thanh long, chè, hoa, rau củ và thủy sản.

Một trong những lợi thế lớn khi xây dựng khu TMTD là khả năng hình thành trung tâm logistics và giao dịch nông sản quy mô vùng. Với hệ thống hạ tầng logistics được đầu tư đồng bộ, khu vực này có thể giúp tối ưu hóa thời gian vận chuyển, giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh của nông sản. Đồng thời, mô hình này tạo ra chuỗi liên kết khép kín từ vùng nguyên liệu, nhà máy chế biến đến cảng xuất khẩu, qua đó thu hút các tập đoàn lớn đầu tư vào lĩnh vực chế biến sâu.

Tuy nhiên, bên cạnh những tiềm năng, việc triển khai khu thương mại tự do cũng đối mặt với không ít thách thức. Hệ thống hạ tầng giao thông kết nối liên vùng và nội tỉnh hiện vẫn chưa đồng bộ, có thể ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành của khu TMTD trong tương lai. Do đó, yêu cầu đặt ra là cần có lộ trình đầu tư bài bản, đồng thời ưu tiên các dự án hạ tầng trọng điểm để đảm bảo tính kết nối.

Về định hướng vị trí, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất phát triển khu TMTD tại các khu vực có lợi thế về giao thông và logistics. Cụ thể, các khu vực gần cảng biển như Phan Thiết, Vĩnh Tân, Phú Quý có thể hình thành cụm logistics hàng hải, phục vụ chế biến và xuất khẩu nông sản quy mô lớn. Trong khi đó, khu vực gần các cảng hàng không như Liên Khương, Phan Thiết sẽ phù hợp để phát triển trung tâm logistics cho các mặt hàng nông sản giá trị cao, cần bảo quản và vận chuyển nhanh như hoa, rau quả tươi.

Ngoài ra, các trục giao thông liên vùng như Gia Nghĩa – Bảo Lộc – Phan Thiết và Dầu Giây – Liên Khương được xác định là hành lang quan trọng để bố trí các khu công nghiệp chế biến nông sản. Việc phát triển các khu công nghiệp dọc theo các tuyến này sẽ giúp tăng cường kết nối giữa vùng nguyên liệu và hệ thống cảng biển, tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu .

Để khu thương mại tự do hoạt động hiệu quả, nhiều giải pháp đồng bộ cũng được đề xuất. Trong đó, việc xây dựng hệ thống phòng thí nghiệm và trung tâm kiểm dịch thực vật đạt chuẩn quốc tế ngay trong khu được xem là yếu tố then chốt, giúp rút ngắn thời gian thông quan và nâng cao chất lượng nông sản xuất khẩu. Bên cạnh đó, đầu tư hệ thống kho lạnh, kho ngoại quan hiện đại sẽ góp phần giảm hao hụt sau thu hoạch và gia tăng giá trị sản phẩm .

Chính sách ưu đãi cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút nhà đầu tư. Đề xuất miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế nhập khẩu đối với máy móc, thiết bị công nghệ cao sẽ tạo động lực cho các doanh nghiệp đầu tư vào chế biến sâu, từng bước chuyển đổi từ xuất khẩu thô sang xuất khẩu tinh.

Đáng chú ý, mô hình khu thương mại tự do tại Lâm Đồng còn hướng tới phát triển bền vững thông qua việc xây dựng các khu công nghiệp sinh thái, sử dụng năng lượng tái tạo và áp dụng hệ thống xử lý nước thải tuần hoàn. Đây là yếu tố quan trọng giúp đáp ứng các tiêu chuẩn xanh ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.

Có thể thấy, việc phát triển khu thương mại tự do tại Lâm Đồng không chỉ là bước đi mang tính chiến lược mà còn là cơ hội để địa phương nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường xuất khẩu và thu hút đầu tư. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về quy hoạch, hạ tầng và cơ chế chính sách, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững trong tương lai./.