Yêu cầu Công ty TNHH SXTM Việt Thổ trồng rừng theo đúng phương án phê duyệt

Khu vực thực hiện dự án của Công ty TNHH SXTM Việt Thổ

Trong bức tranh phát triển nông nghiệp bền vững ở Tây Nguyên, rừng luôn được xem là nền tảng của hệ sinh thái. Rừng giữ nước cho các vùng sản xuất phía hạ lưu, hạn chế xói mòn đất, điều tiết dòng chảy và góp phần duy trì cân bằng sinh học cho cả một vùng sản xuất nông nghiệp rộng lớn. Chính vì vậy, việc Nhà nước giao đất, cho thuê đất lâm nghiệp cho doanh nghiệp không đơn thuần là giao một diện tích đất để sản xuất kinh doanh. Đó còn là sự trao gửi trách nhiệm bảo vệ tài nguyên rừng, phục hồi môi trường và tạo ra những giá trị sinh thái lâu dài cho cộng đồng. Tuy nhiên, những gì đang được chính quyền địa phương ghi nhận tại dự án của Công ty TNHH SXTM Việt Thổ cho thấy khoảng cách nhất định giữa mục tiêu đó và thực tế triển khai trên hiện trường.

Theo văn bản của UBND xã Đam Rông 3 chỉ đạo về việc tăng cường công tác quản lý thực hiện dự án của Công ty TNHH SXTM Việt Thổ tại tiểu khu 188, qua kiểm tra định kỳ khu vực rừng được giao cho doanh nghiệp thực hiện dự án, chính quyền địa phương xác định vẫn còn tình trạng lấn, chiếm, san, ủi đất lâm nghiệp; một số vị trí người dân đã trồng cà phê, sầu riêng trên diện tích thuộc khu vực dự án.

UBND xã Đam Rông 3 xác định vẫn còn tình trạng lấn, chiếm, san, ủi đất lâm nghiệp; một số vị trí người dân đã trồng cà phê, sầu riêng trên diện tích thuộc khu vực dự án của Công ty TNHH SXTM Việt Thổ

Không chỉ ghi nhận thực trạng, văn bản của UBND xã Đam Rông 3 còn chỉ rõ nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên. Theo chính quyền địa phương, sau khi khai thác keo chu kỳ 2, Công ty TNHH SXTM Việt Thổ triển khai trồng rừng chu kỳ tiếp theo chậm, trong khi lực lượng quản lý bảo vệ rừng còn mỏng.

Theo người dân địa phương, mục tiêu của các dự án lâm nghiệp là bảo vệ và phát triển rừng. Trong khi đó, sự xuất hiện của các loại cây trồng nông nghiệp trên đất lâm nghiệp lại cho thấy hiện trạng sử dụng đất đang có dấu hiệu thay đổi theo hướng khác với mục tiêu ban đầu được giao.

Nhìn từ góc độ quản lý tài nguyên rừng, đây là một vấn đề không thể xem nhẹ. Bởi sau mỗi chu kỳ khai thác, khoảng thời gian tái trồng rừng được xem là giai đoạn quyết định để duy trì liên tục độ che phủ và các chức năng sinh thái của rừng. Nếu việc tái trồng diễn ra chậm hoặc kéo dài, những khoảng đất sau khai thác sẽ trở thành vùng trống dễ bị xâm lấn, san gạt hoặc chuyển sang các hình thức sử dụng khác.

Trước tình trạng trên, UBND xã Đam Rông 3 đã yêu cầu Công ty TNHH SXTM Việt Thổ thực hiện trồng rừng theo đúng phương án đã được UBND tỉnh Lâm Đồng phê duyệt; xây dựng kế hoạch và tổ chức giải tỏa ngay các diện tích đã bị lấn chiếm để đưa vào kế hoạch trồng rừng trong năm 2026; đồng thời tăng cường lực lượng chuyên trách quản lý bảo vệ rừng nhằm ngăn chặn tình trạng tái lấn chiếm đất dự án để trồng cà phê, sầu riêng.

Những yêu cầu này phần nào cho thấy công tác quản lý và bảo vệ diện tích đất được giao vẫn đang là vấn đề đặt ra đối với doanh nghiệp. Nếu diện tích đất lâm nghiệp được quản lý chặt chẽ, việc lấn chiếm và hình thành các khu vực trồng cây ngoài mục tiêu dự án sẽ rất khó xảy ra trên quy mô kéo dài.

Từ góc nhìn của nông nghiệp hữu cơ và phát triển bền vững, điều đáng lo ngại hơn không nằm ở số lượng cây cà phê hay sầu riêng xuất hiện trong khu vực dự án. Điều đáng lo là những chức năng sinh thái mà rừng phải đảm nhận đang có nguy cơ bị suy giảm.

Khi đất rừng bị bỏ trống kéo dài sau khai thác, lớp thực bì tự nhiên suy giảm, khả năng giữ nước của đất giảm theo. Đất trống dễ bị rửa trôi, xói mòn trong mùa mưa. Các dòng chảy mặt gia tăng, kéo theo nguy cơ suy giảm nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp phía hạ lưu. Những tác động này không diễn ra ngay lập tức, nhưng thường để lại hậu quả lâu dài đối với môi trường sinh thái và sản xuất nông nghiệp địa phương.

Văn bản chỉ đạo của UBND xã Đam Rông 3, tỉnh Lâm Đồng

Đáng chú ý, UBND tỉnh Lâm Đồng cũng vừa ban hành Văn bản số 10231/UBND-NNMT về việc tăng cường công tác xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực quản lý, bảo vệ rừng và quản lý đất lâm nghiệp. Văn bản không chỉ đặt ra yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi phá rừng, lấn, chiếm đất lâm nghiệp, xây dựng công trình trái phép trên đất rừng hay chuyển nhượng trái phép đất thuộc các dự án nông, lâm nghiệp, mà còn nhấn mạnh trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương và các chủ rừng trong việc quản lý, bảo vệ tài nguyên rừng gắn với mục tiêu phát triển bền vững.

Theo UBND tỉnh Lâm Đồng, mặc dù công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, song tình trạng vi phạm pháp luật trong lĩnh vực lâm nghiệp và quản lý, sử dụng đất lâm nghiệp tại một số địa bàn vẫn còn diễn biến phức tạp. Đáng chú ý là các hành vi lấn, chiếm đất lâm nghiệp; xây dựng công trình trái phép trên đất lâm nghiệp; chuyển nhượng trái phép đất thuộc các dự án nông, lâm nghiệp; lợi dụng những bất cập trong công tác quản lý diện tích đất đã đưa ra ngoài quy hoạch ba loại rừng để lấn, chiếm đất và hợp thức hóa hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trái quy định.

UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương tăng cường quản lý chặt chẽ hiện trạng rừng và đất lâm nghiệp; kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật, đồng thời thực hiện nghiêm việc khôi phục hiện trạng và bàn giao diện tích đất lâm nghiệp sau xử lý cho đơn vị chủ rừng quản lý. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với các dự án được Nhà nước giao đất, cho thuê đất để phát triển rừng, nhằm bảo đảm tài nguyên rừng được sử dụng đúng mục đích, phát huy các giá trị về môi trường và hệ sinh thái mà các dự án lâm nghiệp được kỳ vọng mang lại.

Văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh Lâm Đồng về việc tăng cường công tác xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực quản lý, bảo vệ rừng và quản lý đất lâm nghiệp

Những tồn tại được chính UBND xã Đam Rông 3 ghi nhận tại dự án của Công ty TNHH SXTM Việt Thổ càng cho thấy yêu cầu cấp thiết phải tăng cường công tác quản lý, bảo vệ diện tích đất lâm nghiệp được Nhà nước giao cho doanh nghiệp thực hiện dự án. Bởi lẽ, những dự án lâm nghiệp được giao hàng trăm héc-ta đất chưa bao giờ được kỳ vọng chỉ để tạo ra những “cánh rừng trên giấy”.

Điều dư luận quan tâm hôm nay không chỉ là hiện nay còn bao nhiêu héc-ta rừng trên diện tích được giao, mà quan trọng hơn là sau nhiều năm được Nhà nước trao quyền quản lý đất lâm nghiệp, những giá trị về môi trường, bảo vệ tài nguyên rừng và phát triển bền vững mà dự án cam kết mang lại đã hiện hữu đến đâu trên thực địa.

Nếu những khoảng đất sau khai thác vẫn chưa được phủ xanh trở lại, nếu tình trạng lấn, chiếm, san ủi đất lâm nghiệp và sự xuất hiện của những cây trồng ngoài mục tiêu dự án vẫn còn diễn ra, thì khoảng trống còn lại không chỉ nằm trên những diện tích đất chưa được trồng rừng. Đó còn là khoảng trống trong mục tiêu bảo vệ tài nguyên rừng, gìn giữ nguồn nước, duy trì cân bằng sinh thái và phát triển nền nông nghiệp bền vững mà các dự án lâm nghiệp được kỳ vọng mang lại cho địa phương./.