Hoàn thiện hệ thống tiêu chí OCOP: Nâng cao giá trị và khai thác hiệu quả kinh tế nông thôn

Đến hết tháng 6/2026, cả nước có 21.028 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, tăng 1.986 sản phẩm so với cuối năm 2025. Ảnh: minh họa

Thêm 40 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 5 sao

Theo báo cáo sơ kết 6 tháng đầu năm thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong 6 tháng đầu năm 2026, Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp Trung ương đã công nhận thêm 40 sản phẩm OCOP đạt hạng 5 sao cấp quốc gia, nâng tổng số sản phẩm OCOP 5 sao của cả nước lên 166 sản phẩm.

Đến hết tháng 6/2026, cả nước có 21.028 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, tăng 1.986 sản phẩm so với cuối năm 2025. Chương trình hiện có 10.657 chủ thể tham gia. Trong đó, hợp tác xã chiếm 32,3%, doanh nghiệp nhỏ chiếm 25,4%, còn lại là tổ hợp tác, hộ sản xuất và hộ kinh doanh.

Không chỉ tăng về số lượng, nhiều sản phẩm OCOP đã từng bước khẳng định vị thế trên thị trường thông qua việc cải thiện chất lượng, mẫu mã và xây dựng thương hiệu. Chương trình cũng tạo thêm cơ hội để các địa phương khai thác lợi thế sản phẩm đặc trưng, phát triển kinh tế nông thôn và nâng cao thu nhập cho người dân.

Bộ tiêu chí mới đặt chất lượng làm trọng tâm

Ngày 22/5/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg về Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP. Đây là cơ sở để triển khai Chương trình OCOP trong giai đoạn mới, với yêu cầu cao hơn về chất lượng và giá trị sản phẩm.

Theo quy định, sản phẩm OCOP là những sản phẩm đặc sản, đặc trưng của địa phương được sản xuất theo tiêu chuẩn, gắn với giá trị văn hóa truyền thống, bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội. Chương trình tiếp tục triển khai đối với 6 nhóm sản phẩm, từ thực phẩm, đồ uống, dược liệu, hàng thủ công mỹ nghệ đến sinh vật cảnh và dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái.

Một trong những điểm mới của Bộ tiêu chí là mở rộng nội dung đánh giá. Bên cạnh chất lượng sản phẩm, các tiêu chí về sức mạnh cộng đồng, năng lực tiếp thị, xây dựng thương hiệu và khả năng phát triển thị trường được chú trọng hơn. Trong tổng thang điểm 100, nhóm tiêu chí về sản phẩm và sức mạnh cộng đồng chiếm 40 điểm, chất lượng sản phẩm chiếm 35 điểm và khả năng tiếp thị chiếm 25 điểm.

Việc hoàn thiện bộ tiêu chí không chỉ tạo động lực để các chủ thể OCOP đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn khuyến khích phát triển thương hiệu, cải tiến bao bì, tăng cường truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường tiêu thụ. Riêng đối với nhóm dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch, đây cũng là cơ hội để nhiều địa phương phát huy giá trị văn hóa, làng nghề và cảnh quan, tạo thêm sản phẩm đặc trưng phục vụ phát triển du lịch nông thôn.

Cùng với việc hoàn thiện cơ chế đánh giá, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp với UBND TP.HCM chuẩn bị tổ chức Festival OCOP Việt Nam 2026, dự kiến diễn ra vào tháng 12. Sự kiện sẽ quy tụ nhiều sản phẩm OCOP tiêu biểu trên cả nước, tạo cơ hội kết nối giao thương, quảng bá thương hiệu và mở rộng thị trường cho các chủ thể OCOP.

Với hơn 21.000 sản phẩm đã được xếp hạng và hệ thống tiêu chí ngày càng hoàn thiện, Chương trình OCOP đang tạo nền tảng để các địa phương phát triển sản phẩm theo hướng chất lượng, nâng cao giá trị gia tăng và khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế nông thôn./.