ki-niem-15-voaa
Thứ sáu 20/11/2026 02:02Thứ sáu 20/11/2026 02:02 Hotline: 0326.050.977Hotline: 0326.050.977 Email: toasoan@tapchihuucovietnam.vnEmail: [email protected]

Tag

Năm mới nói chuyện cũ

Hai năm Tỵ đáng nhớ của đất nước trong dòng chảy lịch sử

Tăng
aa
Giảm
Chia sẻ Facebook
Bình luận
In bài viết
Trong lịch sử, năm Tỵ gắn với nhiều cột mốc quan trọng của đất nước, trong đó phải kể đến hai chiến công lẫy lừng từ thuở “… Đinh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập” trước kẻ xâm lăng phong kiến phương Bắc. Nhân dịp đất nước chào đón mùa xuân Ất Tỵ 2025, chúng ta hãy cùng nhìn lại khoảnh khắc năm xưa…
Hai năm Tỵ đáng nhớ của đất nước trong dòng chảy lịch sử
Tranh minh họa.

Năm Đinh Tỵ (981)

Năm 960, Triệu Khuông Dẫn thống nhất Trung Hoa, lập ra nhà Tống. Chưa đầy hai mươi năm sau, nhà Tống đã mưu toan xâm lược nước ta. Mùa hạ tháng 6 năm 980 (Canh Thìn), nhân lúc triều chính nước ta bất ổn, vua Đinh Tiên Hoàng bị giết, các quan nổi loạn, quan tri châu Ung của nhà Tống là Hầu Nhân Bảo dâng sớ tâu lên Tống Thái Tông Triệu Khuông Nghĩa đề nghị xâm chiếm nước ta.

Thế là tháng 7 năm ấy, vua Tống xuống chiếu xâm lược Đại Cồ Việt, cử Hầu Nhân Bảo làm đại tướng, Tôn Toàn Hưng làm phó tướng. Đúng thời điểm đó, Thập đạo tướng quân Lê Hoàn đã dẹp yên nội loạn, được tướng sĩ tôn lên ngôi hoàng đế. Thấy thế giặc mạnh, ông liền dùng kế hoãn binh, sai người gửi thư cho triều đình nhà Tống xin được làm phiên thần, trong khi ráo riết chuẩn bị kháng chiến. Vua Tống bác bỏ, ra tối hậu thư cho Lê Hoàn phải nộp mình đầu hàng.

Đầu năm Tân Tỵ (981), nhà Tống cử đại binh tấn công Đại Cồ Việt theo cả hai đường thủy bộ, gồm các tướng Hầu Nhân Bảo, Trần Khâm Tộ, Tôn Toàn Hưng, Triệu Phụng Huân, Quách Quân Biện, Lưu Trừng, Giả Thực, Vương Soạn. Tháng 3 năm Tân Tỵ, đại quân của Hầu Nhân Bảo đến Lăng Sơn, Trần Khâm Tộ đến Tây Kết, Lưu Trừng đến sông Bạch Đằng, hẹn cùng hội quân tại Hoa Lư. Thái tổ Lê Hoàn ngự giá thân chinh, sai Phạm Cự Lượng thống lĩnh thủy quân Đại Cồ Việt dùng kế đóng cọc ngăn chặn thủy quân Tống trên sông Bạch Đằng.

Cho dù thủy quân Tống rất mạnh nhưng Trần Khâm Tộ, Lưu Trừng không sao vượt nổi sức cản phá quyết liệt của thủy quân Phạm Cự Lượng. Thủy quân Tống bị chặn đứng khiến bộ binh Tống không thể tiến sâu vào nội địa đất Việt. Tôn Toàn Hưng dừng quân hơn 70 ngày, chần chừ không dám tiến. Hầu Nhân Bảo mất kiên nhẫn, tự đem đại quân tiến dọc theo sông Thương. Khi quân Hầu Nhân Bảo kéo đến Chi Lăng, Lê Hoàn dùng kế trá hàng, lừa Hầu Nhân Bảo tiến vào chỗ hiểm rồi phục binh đánh úp, tiêu diệt hơn phân nửa quân Tống, chém đầu Hầu Nhân Bảo, bắt sống Quách Quân Biện, Triệu Phụng Huân. Bọn Trần Khâm Tộ, Lưu Trừng, Giả Thực, Tôn Toàn Hưng, Vương Soạn vội rút chạy về nước. Sau trận đại bại này, vua Tống trút giận lên đầu các đại tướng, khiến Lưu Trừng sợ hãi phát bệnh mà chết, Vương Soạn bị giết, Tôn Toàn Hưng bị chém bêu đầu ở chợ.

Chiến thắng năm Tân Tỵ (981) của Lê Hoàn đã khiến nhà Tống, triều đại phong kiến hùng mạnh nhất châu Á thời đó luôn ôm ấp tư tưởng bành trướng phải kiêng nể sức mạnh và thừa nhận nền độc lập của Đại Cồ Việt – quốc hiệu của nước ta có từ năm 968. Sau đó, nhà Tiền Lê đã thực hiện một quốc sách ngoại giao đủ cương nhu, vừa gìn giữ được hòa bình, vừa bảo vệ độc lập tự chủ, vừa đảm bảo quốc thể được tôn trọng.

Thái tổ Lê Hoàn không những là một vị tướng giỏi, mà còn là một vị vua trọng hiền tài, mà một trong những hiền tài thời đó là thiền sư Pháp Thuận. Về chiến thắng này, sử gia Lê Văn Hưu từng ghi nhận:“Lê Đại Hành giết Đinh Điển, bắt Nguyễn Bặc rồi tóm bọn Quân Biện, Phụng Huân dễ như lùa trẻ con, như sai lũ nô lệ, chưa đầy vài năm đã định yên được bờ cõi, công đánh dẹp và thắng trận, cho dẫu là nhà Hán hay nhà Đường cũng không thể hơn được”.

Năm Đinh Tỵ (1077)

Năm 1072, vua Lý Thánh Tông qua đời, chính sự trong nước rối ren, Thượng Dương thái hậu cùng 72 cung phi bị bức tử, thái sư Lý Đạo Thành bị giáng chức, đưa đi Nghệ An. Thái tử Càn Đức là con của nguyên phi Ỷ Lan mới bảy tuổi lên nối ngôi, tức là vua Lý Nhân Tông. Trong khi đó, nhà Tống sau thất bại Tân Tỵ vẫn còn dã tâm lần nữa xâm chiếm nước ta. Năm Canh Tuất (1070), Tống Thần Tông phong Vương An Thạch làm tể tướng, áp dụng tân pháp nhằm cải cách kinh tế, tăng cường sức mạnh quân sự. Ngay năm đó, họ Vương đã chú ý đến phương Nam và tâu lên Tống Thần Tông lấy quân Ung Châu sang chiếm Giao Chỉ.

Trong lúc dầu sôi lửa bỏng đó, thái úy Lý Thường Kiệt đã dẹp được hiềm khích trong triều, đưa Lý Đạo Thành về tham gia triều chính, cùng nhau đoàn kết dồn hết tâm sức cho công cuộc kháng chiến chống Tống. Việc chuẩn bị chinh phạt Đại Việt của nhà Tống được giữ bí mật, nhưng Lý Thường Kiệt vẫn đoán biết được ý đồ của quân Tống. Năm 1073, một tiến sĩ nhà Tống là Từ Bá Tường vì không được trọng dụng nên đã lén gửi mật thư cho vua Lý về kế hoạch chiếm Giao Chỉ. Trước tình hình đó, Lý Thường Kiệt đã sáng suốt bàn với triều đình, quyết không đợi giặc đến, mà Bắc tiến, đánh đòn phủ đầu “tiên phát chế nhân”.

Năm 1075, Lý Thường Kiệt chỉ huy mười vạn quân, bao gồm lực lượng chính quy của triều đình lẫn quân của các thủ lĩnh dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc, tấn công căn cứ châu Ung của Tống. Trong vòng chưa đầy sáu tháng (từ cuối năm Ất Mão đến tháng 3 năm Bính Thìn), Lý Thường Kiệt đã đánh chiếm các châu Liêm, Khâm và Ung, tiêu diệt khoảng gần chục vạn quân nhà Tống, phá hủy các căn cứ hậu cần xâm lược của đối phương.

Sau này sử gia Ngô Thì Sĩ đã viết một đoạn văn ca ngợi Lý Thường Kiệt trong Việt sử tiêu án như sau: “…bày trận đường đường, kéo cờ chính chính, mười vạn thẳng sâu vào đất khách, phá quân ba châu như chẻ trúc, lúc tới còn không ai dám địch, lúc rút quân còn không ai dám đuổi, dụng binh như thế, chẳng phải nước ta chưa từng có bao giờ?”. Tám ngày sau khi thành Ung bị triệt phá (tức là ngày 9-2-1076), Tống Thần Tông ra chiếu đánh Đại Việt. Lực lượng đánh Đại Việt bao gồm khoảng mười vạn quân, đặt dưới sự chỉ huy của đại tướng dày dạn kinh nghiệm Quách Quỳ, Triệu Tiết được cử làm phó tướng. Bên cạnh mười vạn quân chiến đấu, quân Tống còn có 20 vạn phu dịch và một vạn ngựa.

Đầu năm Đinh Tỵ, đạo quân Tống trên bộ do Quách Quỳ chỉ huy xuất phát từ châu Ung tiến vào vùng Đông Bắc nước ta, còn đạo thủy quân do Dương Tiến Tùng chỉ huy đi dọc bờ biển và tiến vào cửa sông Bạch Đằng. Chiến lược phòng thủ của Đại Việt là đánh chặn từ xa, chia cắt hai đạo quân thủy bộ của địch, xây dựng tuyến phòng thủ kiên cố chờ dịp tổng phản công. Thế trận được lập ra cho thấy thiên tài quân sự kiệt xuất của Lý Thường Kiệt.

Ông giao cho tướng Lý Kế Nguyên chịu trách nhiệm ngăn chặn đạo thủy quân của Tống, còn đích thân trực tiếp chỉ huy đánh chặn đạo lục quân Tống, không cho chúng hội quân. Lý Thường Kiệt cho bố trí hai tuyến phòng thủ, trong đó một tuyến ở ngay biên giới, do lực lượng của những thủ lĩnh người dân tộc thiểu số chỉ huy nhằm giảm bước tiến quân địch, tuyến kia ở bờ Nam sông Như Nguyệt (sông Cầu). Đây là tuyến phòng thủ chính kéo dài 30 cây số suốt từ chân núi Tam Đảo, vùng ngã ba sông Cà Lồ - sông Cầu tới Vạn Xuân (Phả Lại).

Ngày 8-1-1077, Quách Quỳ và Triệu Tiết dẫn quân vượt qua ải Nam Quan tiến vào Lạng Sơn. Lực lượng thổ binh do phò mã Thân Cảnh Phúc chỉ huy dựa vào thế đất hiểm đã phục kích đánh chặn đại quân của Quách Quỳ, khiến quân Tống bị thương vong rất nhiều. Tuy nhiên, đại quân Quách Quỳ rất mạnh đã cùng với cánh quân Triệu Tiết vẫn tiến thẳng được xuống Nhã Nam. Ngày 18-1, quân Tống tới bờ Bắc sông Như Nguyệt, đối diện với tuyến phòng thủ chủ lực của quân Đại Việt.

Trong khi đó, tướng Lý Kế Nguyên dùng thủy binh tinh nhuệ cũng nhờ dựa vào thế hiểm lập thành thế trận mai phục dài tới vài chục dặm tại Đông Kênh mà đánh tan tác đạo thủy quân Tống do Dương Tùng Tiên chỉ huy, gồm hàng trăm chiến thuyền loại lớn và hàng vạn quân đang tiến vào sông Bạch Đằng với ý đồ phối hợp với đạo quân trên bộ của Quách Quỳ. Thắng lợi của trận thủy chiến Đông Kênh đã đẩy Quách Quỳ và Triệu Tiết vào thế bị cô lập và không có phương tiện để vượt sông.

Trong vòng chưa đầy hai tháng, các trận đánh ở bến Như Nguyệt diễn ra cực kỳ ác liệt, cả địch và ta đều bị tổn thất lớn. Biết đây là thời cơ mở đường cho Quách Quỳ rút quân mà vẫn giữ được thể diện, Lý Thường Kiệt cho sứ thần Kiều Văn Ứng sang gặp Quách Quỳ đề nghị giảng hòa. Quách Quỳ nhận lời giảng hòa và tháng 3 năm Đinh Tỵ rút quân về nước.

Hai năm Tân Tỵ (981) và Đinh Tỵ (1077) đã ghi nhận những chiến công hiển hách, lừng lẫy của quân dân nước ta trong việc giữ vững nền độc lập, phá tan ý đồ xâm lược từ phương Bắc. Trong khoảng thời gian này đã xuất hiện bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc Việt Nam. Tương truyền rằng đó là bài thơ thần Nam Quốc Sơn Hà ngắn gọn mà đanh thép, được cả Lê Hoàn và Lý Thường Kiệt sử dụng để làm nức lòng tướng sĩ nước ta và nản lòng quân địch./.

Bài liên quan

CÁC TIN BÀI KHÁC

Giám đốc CATP Huế thăm, chúc mừng Đại học Huế  và Đại chủng viện Huế

Giám đốc CATP Huế thăm, chúc mừng Đại học Huế và Đại chủng viện Huế

CATP Huế thăm, chúc mừng Đại học Huế và Đại chủng viện Huế, tăng cường phối hợp, củng cố đoàn kết, góp phần xây dựng môi trường bình yên, phát triển bền vững...
Nghệ An: Bộ đội Biên phòng phối hợp với Hội Nông dân tỉnh triển khai nhiệm vụ giai đoạn 2026 - 2030

Nghệ An: Bộ đội Biên phòng phối hợp với Hội Nông dân tỉnh triển khai nhiệm vụ giai đoạn 2026 - 2030

Chiều 18/11, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An và Hội Nông dân tỉnh tổ chức ký kết chương trình phối hợp giai đoạn 2026 - 2030. Buổi lễ diễn ra dưới sự chứng kiến của đồng chí Võ Trọng Hải – Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh.
Hà Tĩnh tổ chức Ngày hội kết nối sản phẩm, livestream bán hàng tại vườn cam

Hà Tĩnh tổ chức Ngày hội kết nối sản phẩm, livestream bán hàng tại vườn cam

Từ ngày 21 đến hết ngày 23/11/2026, không gian Vincom Plaza (phường Thành Sen, tỉnh Hà Tĩnh) sẽ trở thành điểm hẹn giao thương sôi động với sự kiện Ngày hội kết nối và tiêu thụ sản phẩm Hà Tĩnh. Chương trình quy tụ 32 gian hàng đến từ 50 doanh nghiệp, hợp tác xã và các cơ sở sản xuất trên địa bàn tỉnh.
Hải Phòng tập trung tháo gỡ vướng mắc đất đai, hạ tầng và năng lượng

Hải Phòng tập trung tháo gỡ vướng mắc đất đai, hạ tầng và năng lượng

Làm việc với lãnh đạo thành phố Hải Phòng sáng 18/11, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng yêu cầu tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công và hoàn thành cao nhất các chỉ tiêu năm 2026. Về dài hạn, thành phố cần thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên công nghệ cao, công nghiệp xanh và tăng cường liên kết vùng.
Đắk Lắk phê duyệt Đề án tổ chức Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 10 năm 2027

Đắk Lắk phê duyệt Đề án tổ chức Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 10 năm 2027

Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 10 năm 2027 hướng đến quảng bá thương hiệu Robusta, phát triển cà phê đặc sản, thúc đẩy chế biến sâu và xây dựng ngành hàng cà phê Việt Nam theo hướng xanh, bền vững.
Năm dự án khởi nghiệp nông nghiệp của sinh viên tranh tài tại chung kết AGRIUP 2026

Năm dự án khởi nghiệp nông nghiệp của sinh viên tranh tài tại chung kết AGRIUP 2026

Với chủ đề “Nông nghiệp thông minh”, AGRIUP 2026 thu hút hơn 300 sinh viên từ các trường đại học, cao đẳng trên cả nước. Tại đêm chung kết tối 18/11 ở Hà Nội, các đội giới thiệu giải pháp quản lý vùng trồng thanh long, kiểm tra chất lượng trái cây xuất khẩu và tận dụng phụ phẩm sau chế biến.
Nghệ An: Trang trọng lễ cung rước và an vị bảo vật quốc gia Hộp đựng xá-lị Tháp Nhạn

Nghệ An: Trang trọng lễ cung rước và an vị bảo vật quốc gia Hộp đựng xá-lị Tháp Nhạn

Chiều 17/11, trong không khí trang nghiêm và thành kính, tại Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh đã diễn ra Lễ cung rước và an vị bảo vật quốc gia Hộp đựng xá-lị Phật (Tháp Nhạn). Tham dự buổi lễ có chư tôn đức, quý vị đại biểu cùng đông đảo Phật tử và nhân dân.
26 tỉnh, thành phố được yêu cầu chủ động ứng phó thiên tai những ngày tới

26 tỉnh, thành phố được yêu cầu chủ động ứng phó thiên tai những ngày tới

Trước dự báo rét đậm ở vùng núi Bắc Bộ, mưa lớn cục bộ tại Trung Bộ và gió mạnh trên biển, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự Quốc gia đề nghị các địa phương rà soát phương án sơ tán dân, hướng dẫn tàu thuyền phòng tránh và triển khai biện pháp bảo vệ sản xuất nông nghiệp.
Vụ Bổn sôi nổi hoạt động văn hóa, thể thao mừng 30 năm thành lập, lan tỏa tình đoàn kết

Vụ Bổn sôi nổi hoạt động văn hóa, thể thao mừng 30 năm thành lập, lan tỏa tình đoàn kết

Hướng tới kỷ niệm 30 năm thành lập xã (18/11/1996 – 18/11/2026), Vụ Bổn tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, góp phần gắn kết cộng đồng và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc.
Lâm Đồng đứng trước cơ hội mở rộng vận tải đường bộ quốc tế

Lâm Đồng đứng trước cơ hội mở rộng vận tải đường bộ quốc tế

Sở Xây dựng tỉnh Lâm Đồng vừa có văn bản đề nghị các đơn vị kinh doanh vận tải trên địa bàn nghiên cứu, triển khai hoạt động vận tải đường bộ quốc tế, hướng đến khai thác tốt hơn tiềm năng kết nối giao thương của địa phương với các nước trong khu vực.
Khai mạc Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc tỉnh Nghệ An năm 2026

Khai mạc Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc tỉnh Nghệ An năm 2026

Tối 17/11/2026, tại Quảng trường Hồ Chí Minh, tỉnh Nghệ An long trọng tổ chức Lễ khai mạc “Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc tỉnh Nghệ An năm 2026”. Chương trình sẽ diễn ra với nhiều hoạt động phong phú như trưng bày, chiêm bái bảo vật quốc gia Hộp xá lị Phật Tháp Nhạn có niên đại hơn 1.300 năm, không gian trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và sản vật đặc trưng của địa phương.
Kết Bình phát huy kinh tế rừng, chung sức xây dựng nông thôn xanh

Kết Bình phát huy kinh tế rừng, chung sức xây dựng nông thôn xanh

Dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại khu Kết Bình, xã Yên Sơn, chiều 17/11, Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương đề nghị địa phương đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất, phát huy vai trò người dân trong bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc văn hóa.
XEM THÊM
dam-ca-mau-chi-vi-hoa
Based on MasterCMS Ultimate Edition 2026 v2.9
Quay về đầu trang
Giao diện máy tính