ki-niem-15-voaa
Thứ năm 19/11/2026 01:01Thứ năm 19/11/2026 01:01 Hotline: 0326.050.977Hotline: 0326.050.977 Email: toasoan@tapchihuucovietnam.vnEmail: [email protected]

Tag

Năm mới nói chuyện cũ

Hai năm Tỵ đáng nhớ của đất nước trong dòng chảy lịch sử

Tăng
aa
Giảm
Chia sẻ Facebook
Bình luận
In bài viết
Trong lịch sử, năm Tỵ gắn với nhiều cột mốc quan trọng của đất nước, trong đó phải kể đến hai chiến công lẫy lừng từ thuở “… Đinh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập” trước kẻ xâm lăng phong kiến phương Bắc. Nhân dịp đất nước chào đón mùa xuân Ất Tỵ 2025, chúng ta hãy cùng nhìn lại khoảnh khắc năm xưa…
Hai năm Tỵ đáng nhớ của đất nước trong dòng chảy lịch sử
Tranh minh họa.

Năm Đinh Tỵ (981)

Năm 960, Triệu Khuông Dẫn thống nhất Trung Hoa, lập ra nhà Tống. Chưa đầy hai mươi năm sau, nhà Tống đã mưu toan xâm lược nước ta. Mùa hạ tháng 6 năm 980 (Canh Thìn), nhân lúc triều chính nước ta bất ổn, vua Đinh Tiên Hoàng bị giết, các quan nổi loạn, quan tri châu Ung của nhà Tống là Hầu Nhân Bảo dâng sớ tâu lên Tống Thái Tông Triệu Khuông Nghĩa đề nghị xâm chiếm nước ta.

Thế là tháng 7 năm ấy, vua Tống xuống chiếu xâm lược Đại Cồ Việt, cử Hầu Nhân Bảo làm đại tướng, Tôn Toàn Hưng làm phó tướng. Đúng thời điểm đó, Thập đạo tướng quân Lê Hoàn đã dẹp yên nội loạn, được tướng sĩ tôn lên ngôi hoàng đế. Thấy thế giặc mạnh, ông liền dùng kế hoãn binh, sai người gửi thư cho triều đình nhà Tống xin được làm phiên thần, trong khi ráo riết chuẩn bị kháng chiến. Vua Tống bác bỏ, ra tối hậu thư cho Lê Hoàn phải nộp mình đầu hàng.

Đầu năm Tân Tỵ (981), nhà Tống cử đại binh tấn công Đại Cồ Việt theo cả hai đường thủy bộ, gồm các tướng Hầu Nhân Bảo, Trần Khâm Tộ, Tôn Toàn Hưng, Triệu Phụng Huân, Quách Quân Biện, Lưu Trừng, Giả Thực, Vương Soạn. Tháng 3 năm Tân Tỵ, đại quân của Hầu Nhân Bảo đến Lăng Sơn, Trần Khâm Tộ đến Tây Kết, Lưu Trừng đến sông Bạch Đằng, hẹn cùng hội quân tại Hoa Lư. Thái tổ Lê Hoàn ngự giá thân chinh, sai Phạm Cự Lượng thống lĩnh thủy quân Đại Cồ Việt dùng kế đóng cọc ngăn chặn thủy quân Tống trên sông Bạch Đằng.

Cho dù thủy quân Tống rất mạnh nhưng Trần Khâm Tộ, Lưu Trừng không sao vượt nổi sức cản phá quyết liệt của thủy quân Phạm Cự Lượng. Thủy quân Tống bị chặn đứng khiến bộ binh Tống không thể tiến sâu vào nội địa đất Việt. Tôn Toàn Hưng dừng quân hơn 70 ngày, chần chừ không dám tiến. Hầu Nhân Bảo mất kiên nhẫn, tự đem đại quân tiến dọc theo sông Thương. Khi quân Hầu Nhân Bảo kéo đến Chi Lăng, Lê Hoàn dùng kế trá hàng, lừa Hầu Nhân Bảo tiến vào chỗ hiểm rồi phục binh đánh úp, tiêu diệt hơn phân nửa quân Tống, chém đầu Hầu Nhân Bảo, bắt sống Quách Quân Biện, Triệu Phụng Huân. Bọn Trần Khâm Tộ, Lưu Trừng, Giả Thực, Tôn Toàn Hưng, Vương Soạn vội rút chạy về nước. Sau trận đại bại này, vua Tống trút giận lên đầu các đại tướng, khiến Lưu Trừng sợ hãi phát bệnh mà chết, Vương Soạn bị giết, Tôn Toàn Hưng bị chém bêu đầu ở chợ.

Chiến thắng năm Tân Tỵ (981) của Lê Hoàn đã khiến nhà Tống, triều đại phong kiến hùng mạnh nhất châu Á thời đó luôn ôm ấp tư tưởng bành trướng phải kiêng nể sức mạnh và thừa nhận nền độc lập của Đại Cồ Việt – quốc hiệu của nước ta có từ năm 968. Sau đó, nhà Tiền Lê đã thực hiện một quốc sách ngoại giao đủ cương nhu, vừa gìn giữ được hòa bình, vừa bảo vệ độc lập tự chủ, vừa đảm bảo quốc thể được tôn trọng.

Thái tổ Lê Hoàn không những là một vị tướng giỏi, mà còn là một vị vua trọng hiền tài, mà một trong những hiền tài thời đó là thiền sư Pháp Thuận. Về chiến thắng này, sử gia Lê Văn Hưu từng ghi nhận:“Lê Đại Hành giết Đinh Điển, bắt Nguyễn Bặc rồi tóm bọn Quân Biện, Phụng Huân dễ như lùa trẻ con, như sai lũ nô lệ, chưa đầy vài năm đã định yên được bờ cõi, công đánh dẹp và thắng trận, cho dẫu là nhà Hán hay nhà Đường cũng không thể hơn được”.

Năm Đinh Tỵ (1077)

Năm 1072, vua Lý Thánh Tông qua đời, chính sự trong nước rối ren, Thượng Dương thái hậu cùng 72 cung phi bị bức tử, thái sư Lý Đạo Thành bị giáng chức, đưa đi Nghệ An. Thái tử Càn Đức là con của nguyên phi Ỷ Lan mới bảy tuổi lên nối ngôi, tức là vua Lý Nhân Tông. Trong khi đó, nhà Tống sau thất bại Tân Tỵ vẫn còn dã tâm lần nữa xâm chiếm nước ta. Năm Canh Tuất (1070), Tống Thần Tông phong Vương An Thạch làm tể tướng, áp dụng tân pháp nhằm cải cách kinh tế, tăng cường sức mạnh quân sự. Ngay năm đó, họ Vương đã chú ý đến phương Nam và tâu lên Tống Thần Tông lấy quân Ung Châu sang chiếm Giao Chỉ.

Trong lúc dầu sôi lửa bỏng đó, thái úy Lý Thường Kiệt đã dẹp được hiềm khích trong triều, đưa Lý Đạo Thành về tham gia triều chính, cùng nhau đoàn kết dồn hết tâm sức cho công cuộc kháng chiến chống Tống. Việc chuẩn bị chinh phạt Đại Việt của nhà Tống được giữ bí mật, nhưng Lý Thường Kiệt vẫn đoán biết được ý đồ của quân Tống. Năm 1073, một tiến sĩ nhà Tống là Từ Bá Tường vì không được trọng dụng nên đã lén gửi mật thư cho vua Lý về kế hoạch chiếm Giao Chỉ. Trước tình hình đó, Lý Thường Kiệt đã sáng suốt bàn với triều đình, quyết không đợi giặc đến, mà Bắc tiến, đánh đòn phủ đầu “tiên phát chế nhân”.

Năm 1075, Lý Thường Kiệt chỉ huy mười vạn quân, bao gồm lực lượng chính quy của triều đình lẫn quân của các thủ lĩnh dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc, tấn công căn cứ châu Ung của Tống. Trong vòng chưa đầy sáu tháng (từ cuối năm Ất Mão đến tháng 3 năm Bính Thìn), Lý Thường Kiệt đã đánh chiếm các châu Liêm, Khâm và Ung, tiêu diệt khoảng gần chục vạn quân nhà Tống, phá hủy các căn cứ hậu cần xâm lược của đối phương.

Sau này sử gia Ngô Thì Sĩ đã viết một đoạn văn ca ngợi Lý Thường Kiệt trong Việt sử tiêu án như sau: “…bày trận đường đường, kéo cờ chính chính, mười vạn thẳng sâu vào đất khách, phá quân ba châu như chẻ trúc, lúc tới còn không ai dám địch, lúc rút quân còn không ai dám đuổi, dụng binh như thế, chẳng phải nước ta chưa từng có bao giờ?”. Tám ngày sau khi thành Ung bị triệt phá (tức là ngày 9-2-1076), Tống Thần Tông ra chiếu đánh Đại Việt. Lực lượng đánh Đại Việt bao gồm khoảng mười vạn quân, đặt dưới sự chỉ huy của đại tướng dày dạn kinh nghiệm Quách Quỳ, Triệu Tiết được cử làm phó tướng. Bên cạnh mười vạn quân chiến đấu, quân Tống còn có 20 vạn phu dịch và một vạn ngựa.

Đầu năm Đinh Tỵ, đạo quân Tống trên bộ do Quách Quỳ chỉ huy xuất phát từ châu Ung tiến vào vùng Đông Bắc nước ta, còn đạo thủy quân do Dương Tiến Tùng chỉ huy đi dọc bờ biển và tiến vào cửa sông Bạch Đằng. Chiến lược phòng thủ của Đại Việt là đánh chặn từ xa, chia cắt hai đạo quân thủy bộ của địch, xây dựng tuyến phòng thủ kiên cố chờ dịp tổng phản công. Thế trận được lập ra cho thấy thiên tài quân sự kiệt xuất của Lý Thường Kiệt.

Ông giao cho tướng Lý Kế Nguyên chịu trách nhiệm ngăn chặn đạo thủy quân của Tống, còn đích thân trực tiếp chỉ huy đánh chặn đạo lục quân Tống, không cho chúng hội quân. Lý Thường Kiệt cho bố trí hai tuyến phòng thủ, trong đó một tuyến ở ngay biên giới, do lực lượng của những thủ lĩnh người dân tộc thiểu số chỉ huy nhằm giảm bước tiến quân địch, tuyến kia ở bờ Nam sông Như Nguyệt (sông Cầu). Đây là tuyến phòng thủ chính kéo dài 30 cây số suốt từ chân núi Tam Đảo, vùng ngã ba sông Cà Lồ - sông Cầu tới Vạn Xuân (Phả Lại).

Ngày 8-1-1077, Quách Quỳ và Triệu Tiết dẫn quân vượt qua ải Nam Quan tiến vào Lạng Sơn. Lực lượng thổ binh do phò mã Thân Cảnh Phúc chỉ huy dựa vào thế đất hiểm đã phục kích đánh chặn đại quân của Quách Quỳ, khiến quân Tống bị thương vong rất nhiều. Tuy nhiên, đại quân Quách Quỳ rất mạnh đã cùng với cánh quân Triệu Tiết vẫn tiến thẳng được xuống Nhã Nam. Ngày 18-1, quân Tống tới bờ Bắc sông Như Nguyệt, đối diện với tuyến phòng thủ chủ lực của quân Đại Việt.

Trong khi đó, tướng Lý Kế Nguyên dùng thủy binh tinh nhuệ cũng nhờ dựa vào thế hiểm lập thành thế trận mai phục dài tới vài chục dặm tại Đông Kênh mà đánh tan tác đạo thủy quân Tống do Dương Tùng Tiên chỉ huy, gồm hàng trăm chiến thuyền loại lớn và hàng vạn quân đang tiến vào sông Bạch Đằng với ý đồ phối hợp với đạo quân trên bộ của Quách Quỳ. Thắng lợi của trận thủy chiến Đông Kênh đã đẩy Quách Quỳ và Triệu Tiết vào thế bị cô lập và không có phương tiện để vượt sông.

Trong vòng chưa đầy hai tháng, các trận đánh ở bến Như Nguyệt diễn ra cực kỳ ác liệt, cả địch và ta đều bị tổn thất lớn. Biết đây là thời cơ mở đường cho Quách Quỳ rút quân mà vẫn giữ được thể diện, Lý Thường Kiệt cho sứ thần Kiều Văn Ứng sang gặp Quách Quỳ đề nghị giảng hòa. Quách Quỳ nhận lời giảng hòa và tháng 3 năm Đinh Tỵ rút quân về nước.

Hai năm Tân Tỵ (981) và Đinh Tỵ (1077) đã ghi nhận những chiến công hiển hách, lừng lẫy của quân dân nước ta trong việc giữ vững nền độc lập, phá tan ý đồ xâm lược từ phương Bắc. Trong khoảng thời gian này đã xuất hiện bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của dân tộc Việt Nam. Tương truyền rằng đó là bài thơ thần Nam Quốc Sơn Hà ngắn gọn mà đanh thép, được cả Lê Hoàn và Lý Thường Kiệt sử dụng để làm nức lòng tướng sĩ nước ta và nản lòng quân địch./.

Bài liên quan

CÁC TIN BÀI KHÁC

Khai mạc Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc tỉnh Nghệ An năm 2026

Khai mạc Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc tỉnh Nghệ An năm 2026

Tối 17/11/2026, tại Quảng trường Hồ Chí Minh, tỉnh Nghệ An long trọng tổ chức Lễ khai mạc “Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết các dân tộc tỉnh Nghệ An năm 2026”. Chương trình sẽ diễn ra với nhiều hoạt động phong phú như trưng bày, chiêm bái bảo vật quốc gia Hộp xá lị Phật Tháp Nhạn có niên đại hơn 1.300 năm, không gian trải nghiệm văn hóa, ẩm thực và sản vật đặc trưng của địa phương.
Kết Bình phát huy kinh tế rừng, chung sức xây dựng nông thôn xanh

Kết Bình phát huy kinh tế rừng, chung sức xây dựng nông thôn xanh

Dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại khu Kết Bình, xã Yên Sơn, chiều 17/11, Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương đề nghị địa phương đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất, phát huy vai trò người dân trong bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc văn hóa.
12 thành phố quốc tế hội tụ tại Lễ hội Đèn lồng Hội An

12 thành phố quốc tế hội tụ tại Lễ hội Đèn lồng Hội An

Từ ngày 03 đến 06/12/2026, Lễ hội Đèn lồng quốc tế Hội An lần thứ I năm 2026 với chủ đề “Sắc màu di sản” sẽ chính thức diễn ra tại Quảng trường sông Hoài và khu phố cổ. Sự kiện do UBND thành phố Đà Nẵng chỉ đạo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì tổ chức nhằm triển khai các nhiệm vụ của Đô thị Di sản sáng tạo Hội An.
GS.TS. Nguyễn Vũ Quốc Huy được bổ nhiệm giữ chức Giám đốc Đại học Huế

GS.TS. Nguyễn Vũ Quốc Huy được bổ nhiệm giữ chức Giám đốc Đại học Huế

Ngày 17/11/2026, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đã ký Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT bổ nhiệm GS.TS. Nguyễn Vũ Quốc Huy giữ chức Giám đốc ĐH Huế..
Đà Nẵng: Ngày hội Đại đoàn kết thắt chặt tình làng nghĩa xóm ở Vu Gia

Đà Nẵng: Ngày hội Đại đoàn kết thắt chặt tình làng nghĩa xóm ở Vu Gia

Hướng đến kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các khu dân cư tại xã Vu Gia tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026, tạo không gian giao lưu, gìn giữ bản sắc và lan tỏa tinh thần tương thân tương ái.
Chủ tịch Nghệ An chung vui Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc với người dân bản biên giới

Chủ tịch Nghệ An chung vui Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc với người dân bản biên giới

Chung vui ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc với bà con Nhân dân ở bản Piêng Hòm, xã biên giới Nậm Cắn, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải mong muốn cán bộ, đảng viên và toàn thể Nhân dân tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, đồng lòng, chung sức, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Hà Tĩnh rà soát 19 sản phẩm tham gia đánh giá OCOP năm 2026

Hà Tĩnh rà soát 19 sản phẩm tham gia đánh giá OCOP năm 2026

Trong hai ngày 16 và 17/11, Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp tỉnh Hà Tĩnh tổ chức kiểm tra thực tế tại các cơ sở có sản phẩm đề xuất đánh giá, phân hạng OCOP 3 sao, 4 sao đợt 1 năm 2026. Hoạt động nhằm rà soát điều kiện sản xuất, chất lượng sản phẩm và mức độ đáp ứng các tiêu chí theo quy định của Chương trình OCOP.
Đà Nẵng huy động 160 người tuần tra, bảo vệ động vật hoang dã ở Sơn Trà

Đà Nẵng huy động 160 người tuần tra, bảo vệ động vật hoang dã ở Sơn Trà

Trước nguy cơ săn bắt chim hoang dã và khai thác thủy sản trái phép, phường Sơn Trà (TP Đà Nẵng) huy động 160 người thuộc nhiều lực lượng tổ chức tuần tra, kiểm soát, tháo gỡ bẫy, góp phần bảo vệ hệ sinh thái bán đảo Sơn Trà.
Đà Nẵng: Ngày hội Đại đoàn kết gắn kết cộng đồng Hòa Vang

Đà Nẵng: Ngày hội Đại đoàn kết gắn kết cộng đồng Hòa Vang

Hướng đến kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (18/11/1930 - 18/11/2026), xã Hòa Vang, TP.Đà Nẵng tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, cộng đồng sôi nổi, trong đó Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại thôn Nam Thành trở thành điểm nhấn, góp phần thắt chặt tình làng nghĩa xóm và lan tỏa tinh thần xây dựng khu dân cư đoàn kết, văn minh.
Hải Phòng: Kích hoạt kế hoạch diệt chuột trên hơn 223.700 ha năm 2027

Hải Phòng: Kích hoạt kế hoạch diệt chuột trên hơn 223.700 ha năm 2027

Không đợi đến khi đồng ruộng bị tàn phá mới loay hoay khắc phục, Kế hoạch diệt chuột bảo vệ sản xuất trồng trọt năm 2027 vừa được Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng ban hành đã cho thấy bước chuyển rõ nét trong tư duy quản trị rủi ro nông nghiệp: lấy phòng ngừa chủ động làm gốc, lấy sự đồng bộ làm sức mạnh và lấy an toàn sinh thái làm thước đo bền vững.
Lâm Đồng: Tăng cường thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn trường học

Lâm Đồng: Tăng cường thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn trường học

UBND tỉnh Lâm Đồng vừa ban hành Công văn chỉ đạo tăng cường thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn trường học trên địa bàn tỉnh.
Quảng Ngãi: Chủ tịch UBND tỉnh dự Ngày hội Đại đoàn kết tại thôn An Hoài

Quảng Ngãi: Chủ tịch UBND tỉnh dự Ngày hội Đại đoàn kết tại thôn An Hoài

Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Tâm dự Ngày hội Đại đoàn kết tại thôn An Hoài, xã Mỏ Cày, ghi nhận kết quả xây dựng khu dân cư và chăm lo an sinh xã hội.
XEM THÊM
dam-ca-mau-chi-vi-hoa
Based on MasterCMS Ultimate Edition 2026 v2.9
Quay về đầu trang
Giao diện máy tính