Những cánh đồng dứa bạt ngàn tại phường Quang Trung đang được người dân rải bạt che nắng nhằm tránh giảm sản lượng dứa.

Nông dân kiếm tiền triệu mỗi ngày từ đi vác dứa

Giữa những ngày nắng nóng gay gắt đầu hè, tại các vùng trồng dứa ở phường Quang Trung, xã Vân Du, xã Hà Long, tỉnh Thanh Hóa, không khí thu hoạch vẫn diễn ra nhộn nhịp. Trên các triền đồi phủ xanh màu lá dứa, hàng chục lao động miệt mài bẻ quả, gùi hàng và vận chuyển từ nương xuống điểm tập kết để kịp tiêu thụ đúng chính vụ. Những chuyến xe tải nối nhau ra vào, tiếng gọi nhau í ới trên sườn đồi và nhịp cân dứa liên tục đã tạo nên một bức tranh lao động tất bật giữa nắng hè miền Trung.

Từ trên cao nhìn xuống, các đồi dứa ở Quang Trung, Vân Du, Hà Long trải dài một màu xanh mướt, xen lẫn sắc vàng của những quả đã chín đến độ thu hoạch. Đây là thời điểm dứa bước vào vụ chính, nên khối lượng công việc tăng mạnh, kéo theo nhịp mưu sinh sôi động của người dân địa phương và lao động thời vụ.

Dọc theo những lối mòn nhỏ men sườn đồi, từng nhóm công nhân phân công rõ ràng: người cắt quả, người lựa hàng, người gùi dứa từ vườn ra điểm cân. Những sọt dứa nặng từ 50 đến 80 kg được các lao động nam vác trên lưng, đi từng bước chậm rãi theo triền dốc để đưa ra xe của thương lái đang chờ sẵn cách đó hàng chục mét. Công việc diễn ra liên tục từ sáng sớm đến gần trưa, bất chấp nền nhiệt ngoài trời mỗi lúc một tăng cao.

Giữa trưa hè oi nắng, hàng chục lao động vẫn hăng say thu hoạch dứa cho kịp vụ.

Anh Bùi Văn Tướng, 42 tuổi, người nhiều năm làm nghề gùi dứa thuê, cho biết vào cao điểm thu hoạch, mỗi tổ lao động thường có khoảng 20 đến 25 người làm việc liên tục. Trung bình mỗi ngày, một tổ có thể thu hoạch từ 20 đến 30 tấn dứa. Tiền công thu hoạch và vận chuyển hiện dao động khoảng 500.000 đến 600.000 đồng mỗi tấn. Theo anh Tướng, thời tiết nắng nóng khiến công việc vất vả và tốn sức hơn nhiều, vì vậy ai cũng phải mang theo nước uống, làm được một lúc lại tranh thủ nghỉ dưới bóng cây rồi tiếp tục làm.

Không chỉ có lao động nam, nhiều phụ nữ địa phương cũng tham gia thu hoạch dứa theo thời vụ để tăng thêm thu nhập cho gia đình. Chị Lương Thị Dựa, 36 tuổi, cho biết công việc được phân chia khá rõ: nam giới đảm nhận khâu gùi và vận chuyển những sọt dứa nặng, còn phụ nữ chủ yếu bẻ quả và lựa chọn theo kích cỡ, độ chín. Tùy khối lượng công việc, mỗi lao động có thể kiếm từ 500.000 đến 700.000 đồng mỗi ngày; những ngày cao điểm, thu nhập có thể đạt khoảng 1 triệu đồng.

Những sọt dứa có trọng lượng khoảng 80 kg được người nông dân vác về điểm tập kết.

Sau khi được đưa xuống điểm tập kết, dứa được thương lái cân và thanh toán ngay tại chỗ. Nhiều xe tải liên tục chờ lấy hàng để đưa đi tiêu thụ ở các tỉnh phía Bắc và một số nhà máy chế biến. Nhờ đó, dứa thu hoạch xong được giải phóng nhanh, giảm nguy cơ tồn đọng trên đồi trong điều kiện thời tiết nắng nóng.

Mồ hôi nhể nhãi trên khuôn mặt của người nông dân thu hoạch dứa.

Tăng cường các biện pháp bảo vệ sản lượng dứa

Tuy nhiên, dù đang bước vào chính vụ, niềm vui được mùa của nhiều hộ trồng dứa năm nay vẫn chưa thật trọn vẹn. Theo người dân địa phương, thời tiết đầu vụ có nhiều đợt mưa lớn khiến một số diện tích bị úng gốc, ảnh hưởng đến năng suất. Bên cạnh đó, giá dứa năm nay cũng giảm so với cùng kỳ năm trước, kéo theo lợi nhuận giảm.

Theo bà Lê Thị Hoa, ở tổ dân phố 10 Bắc Sơn, phường Quang Trung, cho biết, mưa lớn đầu vụ khiến một số diện tích dứa bị ảnh hưởng rõ rệt. Cây dứa bị úng dễ suy giảm sinh trưởng, quả phát triển không đồng đều, từ đó kéo theo sản lượng giảm. Trong khi đó, bà Dương Thị Thọ, người đang canh tác khoảng 2 ha dứa, cho biết sau khoảng 1,5 năm chăm sóc, cây dứa mới cho thu hoạch. Năm nay, dứa loại 1 có trọng lượng phổ biến từ 0,7 đến 1,1 kg mỗi quả, nhưng thương lái chỉ thu mua với giá khoảng 7.000 đồng/kg, giảm 30 đến 40% so với cùng kỳ năm ngoái.

Dứa được cân cẩn thận rồi tập kết lên xe ô tô cho thương lái.

Trước áp lực của nắng nóng, nhiều hộ dân đã phải chủ động che bạt cho những diện tích dứa chưa kịp thu hoạch nhằm hạn chế tình trạng quả bị rám cháy. Đây là biện pháp tạm thời nhưng cần thiết trong bối cảnh thời tiết cực đoan có thể làm giảm chất lượng nông sản ngay trên đồng ruộng.

Theo UBND phường Quang Trung, địa bàn hiện có khoảng 450 ha dứa, với năng suất bình quân khoảng 50 tấn/ha mỗi vụ. Đây là vùng chuyên canh dứa lớn, có vai trò quan trọng trong cơ cấu cây trồng và nguồn thu của nhiều hộ dân. Chính quyền địa phương cũng khuyến cáo người dân áp dụng quy trình trồng rải vụ để hạn chế tình trạng dứa chín đồng loạt, qua đó giảm áp lực tiêu thụ và tránh rơi vào vòng xoáy “được mùa, mất giá”.

Công việc thu hoạch dứa được cả lao động nam và nữ tham gia.

Từ thực tế sản xuất cho thấy, cây dứa ở Quang Trung, Vân Du, Hà Long không chỉ là cây trồng chủ lực mà còn là sinh kế của hàng trăm lao động. Trong bối cảnh thời tiết và thị trường còn nhiều biến động, việc tổ chức sản xuất hợp lý, rải vụ tốt hơn và chủ động hơn trong khâu tiêu thụ sẽ giúp người trồng dứa giảm rủi ro, nâng hiệu quả kinh tế.