Tỉnh Đồng Nai tăng cường công tác kiểm tra và xử lý trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật

Theo Kết luận Thanh tra Số 11/KL-TT của Thanh tra tỉnh Đồng Nai, Đoàn Thanh tra đã tiến hành kiểm tra 8 cơ sở hoạt động trong lĩnh vực thuốc bảo vệ thực vật, gồm 5 cơ sở sản xuất và 3 cơ sở kinh doanh. Qua kiểm tra, nhiều doanh nghiệp được ghi nhận có hệ thống nhà xưởng, kho chứa, trang thiết bị tương đối đầy đủ; sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, nằm trong danh mục được phép sử dụng tại Việt Nam và kết quả kiểm nghiệm chất lượng đều đạt yêu cầu.

Tuy nhiên, đằng sau những con số “đạt chuẩn” ấy, cơ quan thanh tra cũng phát hiện một số doanh nghiệp vẫn để xảy ra vi phạm liên quan trực tiếp đến điều kiện pháp lý để hoạt động.

Đáng chú ý nhất là trường hợp Chi nhánh Công ty TNHH TM Thái Phong. Cụ thể, doanh nghiệp này vẫn duy trì hoạt động sản xuất thuốc bảo vệ thực vật đến ngày 31/1/2026, trong khi giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất đã hết hiệu lực từ ngày 27/4/2025. Đây là hành vi vi phạm quy định tại Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật năm 2013 cũng như các thông tư hướng dẫn liên quan.

Cũng tương tự, Công ty TNHH Alfa Sài Gòn (Chi nhánh Miền Đông) cũng bị phát hiện duy trì hoạt động kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật khi giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán đã hết hiệu lực từ ngày 25/12/2025. Vi phạm này được xác định trái với quy định về thời hạn hiệu lực của giấy chứng nhận theo Luật Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật.

Riêng Công ty TNHH Sundat Crop Science, có 02 sản phẩm là Sun-fasti và Best-harvest đã bị Cục Sở hữu trí tuệ văn bản từ chối đăng ký nhãn hiệu từ năm 2023 do trùng lặp với các nhãn hiệu khác đã được bảo hộ.

Sau khi phát hiện vi phạm, đoàn thanh tra đã chuyển hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền để xử lý theo quy định. Công ty TNHH Alfa (Sài Gòn) – Chi nhánh Miền Đông bị xử phạt 3 triệu đồng do buôn bán thuốc bảo vệ thực vật khi giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán đã hết hạn. Trong khi đó, Chi nhánh Công ty TNHH TM Thái Phong bị xử phạt 15 triệu đồng đối với hành vi sản xuất thuốc bảo vệ thực vật khi giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất đã hết hạn. Mức xử phạt nói trên được áp dụng theo Nghị định 31/2016/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giống cây trồng, bảo vệ và kiểm dịch thực vật. Các doanh nghiệp sau đó đã hoàn thành nghĩa vụ nộp phạt.

Ngoài các vi phạm cụ thể của doanh nghiệp, kết luận thanh tra còn chỉ ra một bất cập đáng chú ý trong hệ thống quy định hiện hành liên quan đến việc lưu mẫu thuốc bảo vệ thực vật.

Trước đây, cơ sở sản xuất phải lưu mẫu của từng lô sản phẩm xuất xưởng trong thời gian tối thiểu 3 tháng để phục vụ việc đối chứng, kiểm tra chất lượng khi cần thiết. Tuy nhiên, quy định này đã bị bãi bỏ từ năm 2016.

Theo đánh giá của đoàn thanh tra tỉnh Đồng Nai, việc bỏ quy định lưu mẫu đã tạo ra khoảng trống pháp lý, gây khó khăn trong quá trình kiểm tra, truy xuất nguồn gốc hoặc xử lý khi phát sinh tranh chấp liên quan đến chất lượng sản phẩm. Đáng nói hơn, dù nghĩa vụ lưu mẫu không còn được quy định rõ, nhưng chế tài xử phạt đối với hành vi không lưu mẫu vẫn tồn tại trong nghị định xử phạt vi phạm hành chính. Sự thiếu thống nhất này khiến việc áp dụng pháp luật trở nên lúng túng.

Đây là điểm cho thấy công tác quản lý lĩnh vực thuốc bảo vệ thực vật hiện nay không chỉ phụ thuộc vào ý thức tuân thủ của doanh nghiệp mà còn cần một hành lang pháp lý rõ ràng, đồng bộ và sát thực tế hơn.

Trong phần kiến nghị, cơ quan thanh tra yêu cầu các doanh nghiệp vi phạm nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ để được cấp lại giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động theo quy định. Riêng Chi nhánh Công ty TNHH TM Thái Phong còn được yêu cầu thực hiện ký kết hợp đồng vận chuyển hàng hóa với đơn vị có chức năng vận chuyển hàng nguy hiểm phù hợp.

Đồng thời, Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Nai được đề nghị tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động sản xuất, kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật; kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm. Cơ quan này cũng được giao tổng hợp, kiến nghị cấp có thẩm quyền sửa đổi các quy định còn chồng chéo, đặc biệt là quy định liên quan đến lưu mẫu sản phẩm.

Từ kết luận thanh tra trên cho thấy, phần lớn doanh nghiệp trong lĩnh vực thuốc bảo vệ thực vật tại Đồng Nai đã có sự đầu tư nhất định về cơ sở vật chất và quy trình quản lý. Tuy nhiên, chỉ một vài vi phạm liên quan đến điều kiện pháp lý cũng đủ cho thấy nguy cơ phát sinh lỗ hổng trong công tác quản lý nếu việc giám sát bị buông lỏng.

Trong bối cảnh ngành nông nghiệp ngày càng đặt yêu cầu cao về an toàn sản xuất, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ môi trường, việc tuân thủ pháp luật không thể chỉ làm cho đủ hồ sơ mà cần trở thành trách nhiệm thường xuyên của doanh nghiệp. Với lĩnh vực nhạy cảm như thuốc bảo vệ thực vật, mọi sự chủ quan đều có thể phải trả giá bằng những hệ lụy lớn hơn nhiều so với một quyết định xử phạt hành chính./.