Kiến nghị xử lý vụ cổ phần hóa Công ty Cà phê Gia Lai gây thất thoát hơn 26,7 tỷ đồng

Kết luận thanh tra.

Theo nội dung thông báo, Công ty TNHH MTV Cà phê Gia Lai được chuyển đổi từ doanh nghiệp nhà nước sang công ty cổ phần theo chủ trương sắp xếp, đổi mới doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, việc xác định giá trị doanh nghiệp, xử lý tài chính và bàn giao tài sản, đất đai còn nhiều hạn chế, thiếu sót.

Đáng chú ý, Thanh tra tỉnh xác định việc xác định giá trị vườn cây cà phê kinh doanh chỉ đạt từ 68,86% đến 79,83% so với quy định (100%), dẫn đến nguy cơ thất thoát vốn nhà nước hơn 26,7 tỷ đồng. Ngoài ra, hơn 7.100 cây muồng đen (cây chắn gió) không được đưa vào giá trị doanh nghiệp khi cổ phần hóa, tiếp tục gây thất thoát ngân sách.

Bên cạnh đó, công tác xác định ranh giới đất, bàn giao thực địa chưa được thực hiện đầy đủ; việc bàn giao giữa công ty TNHH MTV và công ty cổ phần còn chậm trễ, kéo dài nhiều năm. Việc quyết toán tài chính, điều chỉnh phần vốn nhà nước cũng chậm so với quy định gần 5 năm.

Trong quản lý, sử dụng đất sau cổ phần hóa, công ty cổ phần cơ bản thực hiện theo hợp đồng thuê đất, tuy nhiên vẫn xảy ra nhiều vi phạm. Cụ thể, doanh nghiệp đã tự ý chuyển đổi cơ cấu cây trồng không đúng cam kết, cho thuê lại đất trái quy định và sử dụng đất kém hiệu quả. Tình trạng tranh chấp, lấn chiếm đất kéo dài tại khu vực Chi nhánh Văn phòng 2 (huyện Chư Sê) ảnh hưởng đến đời sống người dân và an ninh trật tự địa phương.

Kết luận thanh tra cũng chỉ ra trách nhiệm của các cơ quan liên quan (trước sáp nhập) như Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài chính, UBND huyện Chư Sê và chính quyền cấp xã trong việc thiếu kiểm tra, giám sát, chưa kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm.

Trên cơ sở đó, Thanh tra tỉnh kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo chuyển hồ sơ vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự liên quan đến việc xác định giá trị doanh nghiệp gây thất thoát hơn 26,7 tỷ đồng sang cơ quan Cảnh sát điều tra để xử lý theo quy định. Đồng thời, tiếp tục theo dõi, xử lý nội dung liên quan đến việc không đưa tài sản là cây muồng đen vào giá trị doanh nghiệp.

Về xử lý hành chính, Thanh tra tỉnh đề nghị kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân liên quan trong Ban chỉ đạo cổ phần hóa và các sở, ngành. Các đơn vị liên quan được yêu cầu khẩn trương hoàn tất bàn giao hồ sơ, xử lý các tồn tại về tài chính, đất đai.

Đối với Công ty cổ phần Cà phê Gia Lai, cần rà soát, giải quyết đầy đủ chế độ cho người lao động; xây dựng phương án tái canh cây cà phê, ký kết lại hợp đồng giao khoán theo đúng quy định. Đồng thời, doanh nghiệp phải thực hiện bồi thường đối với các tài sản do người nhận khoán tự đầu tư như vườn tiêu, cây trồng xen, công trình phục vụ sản xuất.

Liên quan đến kiến nghị của các hộ nhận khoán, Thanh tra tỉnh cho rằng không có cơ sở để giao hoặc cho thuê đất trực tiếp cho người dân, do đất đã được Nhà nước cho doanh nghiệp thuê theo quy định. Tuy nhiên, đối với tài sản do người dân tự đầu tư, có cơ sở xem xét bồi thường theo quy định pháp luật.

Thanh tra tỉnh cũng đề nghị Công an tỉnh tăng cường chỉ đạo xử lý các hành vi lấn chiếm đất, phá hoại tài sản và cản trở hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; đồng thời đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn.

Kết luận thanh tra là cơ sở quan trọng để chấn chỉnh công tác cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, nâng cao hiệu quả quản lý đất đai và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động, người nhận khoán trên địa bàn tỉnh Gia Lai.