Thời tiết khắc nghiệt trong năm 2025 ảnh hưởng rất lớn đến ngành nông nghiệp ở Nghệ An. (Ảnh tư liệu)

Báo cáo tại hội nghị cho biết, sản xuất vụ Hè Thu - Mùa 2025 diễn ra trong điều kiện thời tiết cực đoan mang tính dị thường, ảnh hưởng của biến đổi khí hậu khiến thiên tai trở nên dồn dập và khốc liệt; đầu vụ chịu ảnh hưởng của các đợt nắng nóng, giữa và cuối vụ chịu ảnh hưởng trực tiếp các cơn bão (bão số 3,5,6 và số 10), mưa lụt, dông lốc liên tục; sản xuất trồng trọt trong vòng xoáy “thiên tai - khắc phục - tái thiết lại chịu thiên tai”…

Diễn biến thời tiết như vậy đã ảnh hưởng đến tổ chức sản xuất, tình hình sinh trưởng, phát triển, sản lượng một số cây trồng và đã làm thiệt hại đến hàng nghìn diện tích các cây trồng như lúa, ngô, rau màu các loại, cây công nghiệp và cây ăn quả.

Với sự nỗ lực của các cấp ngành, địa phương và người dân, doanh nghiệp... trong triển khai sản xuất, phòng chống thiên tai, ứng dụng khoa học công nghệ, phòng trừ sâu bệnh... đã khắc phục kịp thời những khó khăn để thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch đề ra.

Mặc dù gặp thời tiết bất lợi nhưng năng suất lúa vụ Hè Thu 2025 đạt kết quả tốt. (Ảnh tư liệu)

Tổng diện tích gieo trồng toàn tỉnh đạt 107.052,64 ha/KH 105.700 ha (đạt 101,28 % so với KH) và tổng diện tích cho thu hoạch là 93.442,91 ha/KH 105.700 ha (đạt 88,40% so với KH). Trong đó, tổng sản lượng cây lương thực có hạt 312.466,14 tấn, đạt 78,05% so với kế hoạch.

Diện tích các loại cây trồng được công nhận sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP còn hiệu lực là 523,9 ha, gồm các cây trồng như cây lúa, chè, rau các loại, cây ăn quả, cây dược liệu tại một số xã. Diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ được chứng nhận còn hiệu lực là 81,3 ha cho cây trồng gồm: cam, chè, rau các loại, ổi, đu đủ, bưởi, dược liệu. Diện tích lúa cấy bằng máy là 3.756,04 ha. Diện tích các cây trồng được liên kết sản xuất vụ Hè Thu - Mùa 2025 hơn 12.500 ha. Kết quả này đã góp phần thúc đẩy sản xuất an toàn, ổn định đầu ra cho nông dân.

Nông dân Nghệ An đưa máy cấy, mạ khay vào sản xuất vụ Xuân 2026. (Ảnh tư liệu)

Bên cạnh đó, theo báo cáo của các xã, phường tính đến ngày 19/3/2026, tổng diện tích lúa vụ Xuân 2026 đã gieo cấy 90.526,09 ha/KH 90.500 ha, đạt 100,03%. Trong đó diện tích lúa lai là 42.587,63 ha, diện tích lúa thuần là 47.938,46 ha. Diện tích lúa trổ trước 10/4 khoảng 11.000 ha, trổ từ 11 - 20/4 khoảng 42.000 ha, trổ từ 21/4 - 05/5 hơn 37.500 ha. Diện tích cây ngô đã gieo trồng 16.513,26 ha/KH 19.000 ha, đạt 86,91 %; diện tích cây lạc đã gieo trồng 7.114,4 ha/KH 7.000 ha, đạt 101,63 %... Hiện nay, các cây trồng đang sinh trưởng và phát triển tốt.

Cây lúa vụ Xuân 2026 đang phát triển tươi tốt tại nhiều địa phương trong toàn tỉnh.

Dự báo trong vụ Hè Thu - Mùa năm 2026, tình hình sinh vật gây hại chính trên các cây trồng chính sẽ diễn biến phức tạp, khó lường. Trên cây lúa thời kỳ đầu vụ khả năng ốc bươu vàng, chuột, bọ trĩ, ngộ độc hữu cơ,... sẽ gây hại trên diện rộng, cục bộ một số vùng bị gây hại nặng; giữa đến cuối vụ các đối tượng như chuột, sâu cuốn lá nhỏ, rầy, sâu đục thân, nhện gié, bệnh bạc lá, lem lép hạt, khô vằn,... có nguy cơ gây hại cao, cục bộ một số diện tích có khả năng bị gây hại nặng gây ảnh hưởng đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng sản phẩm. Ngoài cây lúa, các loại sâu bệnh có nguy cơ cao phát sinh gây hại trên các cây trồng khác như: Sâu keo mùa thu hại ngô, sâu khoang, bệnh lở cổ rễ, héo xanh hại lạc, sâu cuốn lá hại vừng, đậu đỗ.

Căn cứ vào kết quả sản xuất vụ Đông 2025; ước vụ Xuân năm 2026, vụ Hè Thu - Mùa năm 2026 tỉnh Nghệ An phấn đấu đạt 425.775 tấn lương thực.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: NAG)

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ nhấn mạnh, năm 2026 dự báo tiếp tục là năm khó khăn khi tình hình thời tiết diễn biến phức tạp. Nguy cơ thiếu nước trên diện tích khoảng hơn 4.000 ha và sâu bệnh khó lường. Giá vật tư nông nghiệp, xăng dầu còn biến động. Do đó, yêu cầu đặt ra là phải chuyển từ tư duy “sản xuất theo kế hoạch” sang “sản xuất thích ứng, an toàn và hiệu quả”.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các cấp, các ngành tập trung chỉ đạo sản xuất theo nguyên tắc “an toàn là trên hết”. Tuân thủ nghiêm lịch thời vụ mà đề án đã đề ra, đặc biệt là vụ lúa Hè Thu với phương châm: “càng sớm càng tốt” để né tránh thiên tai cuối vụ.

Bên cạnh đó, tăng cường phòng trừ sâu bệnh. Làm tốt công tác dự báo, phát hiện sớm, xử lý kịp thời; hạn chế thiệt hại trên diện rộng, nhất là trên cây lúa và ngô. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ; mở rộng sản xuất VietGAP, hữu cơ, tuần hoàn. Nhân rộng mô hình lúa giảm phát thải, thích ứng biến đổi khí hậu; Tăng nhanh diện tích cơ giới hóa, nhất là cấy máy.

Mô hình trồng rau vụ Xuân 2026 của nông dân Nghệ An phát triển tươi tốt.

Tổ chức lại sản xuất theo hướng hiệu quả; chuyển đổi diện tích kém hiệu quả sang cây trồng phù hợp. Phát triển vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn. Đẩy mạnh liên kết sản xuất – tiêu thụ. Quản lý chặt chẽ vật tư nông nghiệp; kiểm soát chất lượng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật; khuyến khích sử dụng vật tư sinh học, thân thiện môi trường...

Phó Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở NN&MT hoàn thiện đề án sản xuất trồng trọt vụ Hè Thu - Mùa năm 2026, ban hành sớm các phương án kỹ thuật; tăng cường kiểm tra, chỉ đạo cơ sở. Các Sở, ngành phối hợp đồng bộ, tháo gỡ khó khăn. Doanh nghiệp, Hợp tác xã đảm bảo cung ứng vật tư, liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.