Nghệ An: Nguy cơ dịch sâu bệnh bùng phát trên lúa hè thu

Nhiều diện tích lúa hè thu ở Nghệ An bị cháy trắng, khô xác do sâu bệnh hại

Sâu bệnh lan nhanh, nhiều diện tích lúa bị cháy trắng

Khảo sát tại nhiều địa phương cho thấy, trên các cánh đồng lúa hè thu, nhiều loại dịch hại đang đồng thời gây áp lực. Sâu cuốn lá nhỏ, rầy nâu, rầy lưng trắng, sâu đục thân, bệnh khô vằn, bạc lá và đốm sọc vi khuẩn đều xuất hiện với mật độ cao. Một số diện tích lúa đang trong giai đoạn trổ bông đã bị cháy trắng, khô xác, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thụ phấn và hình thành hạt.

Theo thống kê, toàn tỉnh đã ghi nhận hơn 860 ha lúa nhiễm rầy các loại; 600 ha nhiễm sâu cuốn lá nhỏ (lứa 5), tập trung tại các huyện Nghĩa Đàn, Quỳnh Lưu, Cửa Lò…; hơn 920 ha nhiễm bệnh bạc lá, chủ yếu trên các giống TBR 225, Bắc Thơm số 7, Thái Xuyên 111; và trên 5.000 ha nhiễm bệnh khô vằn, trong đó gần 500 ha bị nặng. Đáng lo ngại, sâu đục thân năm nay xuất hiện rải rác nhiều đợt thay vì đồng loạt, khiến việc tổ chức phòng trừ tập trung gặp nhiều khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ bỏ sót đối tượng gây hại.

Nhiều sâu bệnh hại lúa phát triển trên diện rộng

Nguyên nhân và dự báo nguy cơ

Ngành Nông nghiệp cho rằng, một nguyên nhân đáng kể khiến dịch hại lan rộng là do công tác phòng trừ ở một số địa phương chưa thực hiện đồng bộ và đúng kỹ thuật. Nhiều diện tích lúa không được phun thuốc đúng thời điểm khuyến cáo, lượng nước phun quá thấp (dưới 20 lít/500m²) hoặc sử dụng thuốc không đặc hiệu, dẫn đến hiệu lực thấp. Một số trường hợp chỉ phun khi lúa chưa trổ, bỏ qua giai đoạn rầy và sâu non tiếp tục nở, khiến mật độ tăng nhanh trở lại.

Sau bão số 3, điều kiện thời tiết nóng ẩm, mưa rải rác đã tạo môi trường thuận lợi cho bệnh bạc lá và khô vằn phát triển mạnh, lây lan nhanh trên diện rộng. Dự báo, từ ngày 10 đến 20/8, sâu cuốn lá nhỏ lứa 6 sẽ ra rộ, trùng thời điểm lúa đẻ nhánh rộ đến trổ bông – giai đoạn quyết định năng suất. Nếu không được kiểm soát chặt chẽ, nguy cơ bùng phát dịch “cháy rầy” và thiệt hại hàng loạt là hoàn toàn có thể xảy ra.

Khuyến cáo và giải pháp phòng trừ

Trước tình hình này, ngành Nông nghiệp khuyến cáo các địa phương cần tăng cường công tác kiểm tra đồng ruộng, giám sát mật độ sâu bệnh thường xuyên để phát hiện sớm và xử lý kịp thời. Việc phòng trừ phải tuân thủ nguyên tắc: sử dụng thuốc đặc hiệu, phun đúng thời điểm, đảm bảo đủ lượng nước, đồng thời thực hiện phun bổ sung lần 2 nếu mật độ dịch hại vẫn cao.

Bên cạnh biện pháp hóa học, cần áp dụng đồng bộ các giải pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), kết hợp biện pháp canh tác hợp lý như vệ sinh đồng ruộng, điều tiết nước hợp lý, chọn giống kháng bệnh và sử dụng máy bay không người lái để tăng hiệu quả phun thuốc. Việc chủ động phòng trừ không chỉ giúp bảo vệ năng suất và chất lượng lúa hè thu, mà còn góp phần ổn định sản xuất vụ mùa, giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho nông dân.