![]() |
| Tín dụng chính sách đồng hành cùng sinh kế xanh ở xã Phú Hồ, Tp.Huế |
Sau mỗi vụ lúa, rơm rạ nếu không được thu gom, xử lý và tận dụng hợp lý có thể trở thành nguồn phụ phẩm bị bỏ phí. Tại xã Phú Hồ, việc tận dụng rơm rạ làm nguyên liệu trồng nấm rơm đang mở ra hướng phát triển sinh kế gắn với bảo vệ môi trường. Cùng với đó, nguồn vốn tín dụng chính sách tiếp sức để người dân đầu tư sản xuất, từng bước hình thành mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn từ chính những nguồn nguyên liệu sẵn có tại địa phương.
Khi rơm rạ bỏ đi trở thành nguồn tiềm năng
Sau mỗi mùa gặt, một lượng lớn rơm rạ được để lại trên đồng ruộng. Nếu không có phương án xử lý phù hợp, nguồn phụ phẩm này không chỉ gây lãng phí mà còn có nguy cơ trở thành chất thải trong sản xuất nông nghiệp.
Đặc biệt, việc đốt rơm rạ ngoài đồng tạo khói, bụi và các sản phẩm phát sinh trong quá trình đốt, ảnh hưởng đến chất lượng không khí, đời sống người dân và cảnh quan nông thôn. Trong khi đó, rơm rạ lại là nguồn nguyên liệu hữu cơ có thể tiếp tục được khai thác để tạo thêm giá trị.
![]() |
| Rơm rạ sau thu hoạch được thu gom, xử lý theo yêu cầu kỹ thuật để đưa vào sản xuất... |
Từ thực tế đó, thu gom rơm rạ để trồng nấm rơm đang trở thành một xu hướng thiết thực. Rơm sau thu hoạch được thu gom, xử lý theo yêu cầu kỹ thuật rồi đưa vào sản xuất. Mô hình không đòi hỏi diện tích đất quá lớn, phù hợp với việc tận dụng mặt bằng và lao động sẵn có của hộ gia đình.
Quan trọng hơn, vòng đời của rơm rạ không dừng lại sau khi thu hoạch nấm. Phần rơm, giá thể sau trồng có thể tiếp tục được xử lý để làm phân hữu cơ, cải tạo đất hoặc phục vụ những hoạt động sản xuất nông nghiệp khác.
Từ đó hình thành một chu trình: rơm rạ sau thu hoạch – thu gom, xử lý – trồng nấm – thu hoạch – tận dụng giá thể – làm phân hữu cơ, cải tạo đất – tiếp tục phục vụ sản xuất.
Tín dụng chính sách tiếp sức cho sinh kế xanh
Để phát triển nghề trồng nấm rơm, người dân cần nguồn lực đầu tư cho giống nấm, nguyên liệu, khu vực sản xuất, vật tư che phủ và các điều kiện cần thiết khác. Đối với những hộ có nhu cầu phát triển sản xuất nhưng còn khó khăn về vốn, tín dụng chính sách có thể trở thành nguồn lực quan trọng giúp đầu tư ban đầu và từng bước mở rộng mô hình.
Tại xã Phú Hồ, Phòng giao dịch NHCSXH Phú Vang phối hợp với chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác và các Tổ tiết kiệm và vay vốn đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến chính sách tín dụng, tạo điều kiện để người dân có nhu cầu và đủ điều kiện tiếp cận nguồn vốn theo quy định.
![]() |
| Khi được tiếp cận nguồn vốn, người dân sẽ đầu tư phát triển sản xuất, trong đó có nghề trồng nấm rơm |
Qua tìm hiểu, được biết có gần 300 hộ tại địa bàn xã Phú Hồ đang được tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính sách, với tổng dư nợ gần 20 tỷ đồng. Nguồn vốn này góp phần hỗ trợ người dân đầu tư phát triển sản xuất, trong đó có nghề trồng nấm rơm; từ xây dựng, cải tạo nhà trồng nấm đến mua sắm nguyên vật liệu, giống và các điều kiện phục vụ sản xuất.
Khi được sử dụng đúng mục đích, nguồn vốn không chỉ giúp hộ gia đình có thêm điều kiện chủ động phát triển sinh kế, tạo việc làm tại chỗ và nâng cao thu nhập, mà còn góp phần khuyến khích người dân khai thác hiệu quả nguồn phụ phẩm nông nghiệp.
Việc tuyên truyền chính sách tín dụng vì vậy cần gắn với hướng dẫn người dân sử dụng vốn đúng mục đích, chủ động xây dựng phương án sản xuất phù hợp, bảo đảm hiệu quả kinh tế và khả năng phát triển bền vững của mô hình.
Không đốt rơm rạ, cùng xây dựng nông thôn xanh
Ý nghĩa của mô hình trồng nấm rơm không chỉ nằm ở giá trị sản phẩm mà còn ở sự thay đổi trong nhận thức về phụ phẩm nông nghiệp.
Một bó rơm được thu gom thay vì đốt bỏ là một lượng phụ phẩm được đưa trở lại chu trình sản xuất. Một khu trồng nấm được đầu tư từ nguồn vốn vay là thêm một cơ hội tạo sinh kế. Phần giá thể sau trồng được tái sử dụng làm phân hữu cơ là thêm một mắt xích trong chu trình tiết kiệm tài nguyên, giảm chất thải.
Hạn chế đốt rơm rạ cũng góp phần giảm khói bụi phát tán vào không khí, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến khu dân cư, đường giao thông và hoạt động sinh hoạt, sản xuất của người dân. Đây là việc làm cụ thể để bảo vệ môi trường nông thôn bắt đầu từ chính hoạt động sản xuất hằng ngày.
Đối với Phú Hồ, việc gắn nguồn vốn tín dụng chính sách với phát triển sinh kế, tận dụng rơm rạ và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường có thể góp phần hình thành cách làm phù hợp với định hướng nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn.
Từ nguồn vốn chính sách đến sinh kế xanh là một quá trình cần sự chủ động của người dân, sự đồng hành của chính quyền, các tổ chức nhận ủy thác và hệ thống tín dụng chính sách. Khi các nguồn lực được kết nối đúng hướng, phụ phẩm nông nghiệp được tận dụng hiệu quả và người dân có thêm điều kiện phát triển sản xuất, giá trị kinh tế có thể song hành với giá trị môi trường.
Đó cũng là nền tảng để Phú Hồ tiếp tục xây dựng không gian nông thôn xanh, sạch, bền vững, trong đó phát triển kinh tế không tách rời trách nhiệm bảo vệ môi trường và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các nguồn tài nguyên./.
| Kinh tế xanh không nhất thiết phải bắt đầu từ những mô hình quy mô lớn. Đó có thể là sự thay đổi từ những việc rất gần gũi: tận dụng tốt hơn nguồn nguyên liệu sẵn có, giảm chất thải, tiết kiệm tài nguyên và tạo thêm giá trị từ sản xuất... |