![]() |
| Hình ảnh minh họa |
Khoáng sản là nguồn tài nguyên thuộc sở hữu toàn dân, nhưng tại một số khu vực, vì lợi ích trước mắt, tình trạng khai thác trái phép vẫn còn diễn ra dưới nhiều hình thức. Từ hút cát tại các dòng suối, tự ý múc đất đồi để bán làm vật liệu san lấp đến khai thác đá tự phát, mỗi hành vi đều có thể để lại những hệ lụy lâu dài đối với môi trường và đời sống của cộng đồng.
Theo Thông báo số 2014/TB-UBND, thời gian qua, xã Gia Hiệp đã liên tiếp ban hành các văn bản nhằm chấn chỉnh, tăng cường kiểm tra và ngăn chặn hoạt động khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn.
Qua công tác kiểm tra, rà soát và bám sát địa bàn, cơ quan chức năng đã phát hiện một số vụ việc vi phạm. UBND xã đã giao Công an xã cùng các đơn vị chuyên môn liên quan lập hồ sơ, xem xét xử lý theo quy định pháp luật.
Đáng chú ý, chính quyền địa phương cảnh báo hoạt động khai thác khoáng sản trái phép không chỉ là câu chuyện về việc lấy đi một khối lượng đất, cát hay đá, mà phía sau đó là những tác động trực tiếp đến đất sản xuất, nguồn nước và môi trường sống của người dân.
Việc bơm hút cát trái phép tại các khu vực sông, suối có thể làm thay đổi dòng chảy, gây sạt lở bờ, cuốn trôi đất sản xuất và ảnh hưởng đến các công trình hạ tầng. Bùn đất phát sinh trong quá trình khai thác cũng có nguy cơ làm đục nguồn nước, tác động đến nước tưới cho cây trồng và sinh hoạt của người dân.
Tại những khu vực đồi dốc, tình trạng tự ý múc đất, hạ cốt nền hoặc san gạt mặt bằng để lấy đất bán cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Khi lớp đất mặt bị bóc đi, đất có thể dễ bị xói mòn; nguy cơ sạt lở tăng lên trong mùa mưa, trong khi mùa khô lại phát sinh bụi, ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.
Đối với hoạt động khai thác đá tự phát, không có giấy phép, nguy cơ mất an toàn lao động cũng được địa phương đặc biệt lưu ý. Những khu vực đồi đá bị tác động có thể phát sinh tình trạng đá lăn, đá sạt, đe dọa trực tiếp đến người tham gia khai thác và khu dân cư lân cận.
Không dừng lại ở khu vực khai thác, hệ lụy còn kéo dài trên những tuyến đường vận chuyển. Theo UBND xã Gia Hiệp, hoạt động khai thác khoáng sản trái phép thường đi kèm với việc vận chuyển đất, cát, đá bằng các phương tiện có dấu hiệu quá tải, quá khổ, làm gia tăng nguy cơ mất an toàn giao thông và ảnh hưởng đến hệ thống đường giao thông địa phương.
Thông báo của UBND xã cũng nhấn mạnh, các hành vi vi phạm trong lĩnh vực khoáng sản sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật. Tùy tính chất, mức độ và khối lượng khoáng sản khai thác trái phép, cá nhân và tổ chức vi phạm có thể bị xử phạt hành chính với mức tiền lớn; đồng thời bị áp dụng các biện pháp như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm, buộc nộp lại khoản lợi bất hợp pháp và khắc phục hậu quả, khôi phục hiện trạng môi trường.
Những trường hợp vi phạm nghiêm trọng, có đủ dấu hiệu theo quy định pháp luật, có thể bị xem xét xử lý hình sự.
Điểm đáng chú ý trong đợt tuyên truyền lần này là chính quyền xã Gia Hiệp không chỉ tập trung vào công tác xử lý sau vi phạm mà còn kêu gọi sự tham gia của cộng đồng trong việc bảo vệ tài nguyên và môi trường sống.
Người dân được đề nghị không tham gia, tiếp tay hoặc bao che cho hoạt động khai thác, mua bán, vận chuyển khoáng sản trái phép dưới bất kỳ hình thức nào. Khi phát hiện dấu hiệu hút cát trái phép, tự ý đào đắp, san gạt đất đá hoặc khai thác khoáng sản không phép, người dân cần thông tin kịp thời cho chính quyền và cơ quan chức năng để kiểm tra, xử lý....
Việc ngăn chặn khai thác khoáng sản trái phép, xét cho cùng, không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng. Với một địa bàn sản xuất nông nghiệp, mỗi diện tích đất bị xói mòn, mỗi dòng suối bị tác động hay mỗi tuyến đường bị xuống cấp đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của người dân.
Bởi vậy, thông điệp mà chính quyền xã Gia Hiệp đặt ra không chỉ là xử lý nghiêm những hành vi vi phạm, mà còn hướng đến việc nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ tài nguyên, giữ gìn đất đai, nguồn nước và môi trường sống – những nguồn lực lâu dài cho sự phát triển của địa phương./.