![]() |
| Ảnh minh họa |
Theo báo cáo của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng), việc triển khai các nhiệm vụ được thực hiện theo Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 12/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ cấp bách, quyết liệt ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường trên địa bàn tỉnh.
Trong thời gian qua, Chi cục đã tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, đôn đốc các địa phương tăng cường quản lý bao gói thuốc BVTV sau sử dụng và phụ phẩm cây trồng. Trong đó, tập trung vào việc tổ chức thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải phát sinh từ hoạt động sản xuất nông nghiệp, bảo đảm đúng quy định về bảo vệ môi trường.
Công tác tuyên truyền, tập huấn cũng được triển khai rộng rãi. Toàn tỉnh đã tổ chức 69 lớp tập huấn về quản lý, thu gom và xử lý bao gói thuốc BVTV, phụ phẩm cây trồng, với 3.265 lượt cán bộ, công chức, hội viên các đoàn thể, doanh nghiệp và người dân tham dự.
Thông qua các hoạt động này, người dân từng bước nâng cao nhận thức về trách nhiệm bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả phụ phẩm nông nghiệp, đồng thời thúc đẩy các mô hình sản xuất theo hướng kinh tế tuần hoàn.
Đáng chú ý, lũy kế đến năm 2026, toàn tỉnh đã xây dựng 23 kho lưu chứa tạm thời và lắp đặt 4.810 bể thu gom bao gói thuốc BVTV sau sử dụng. Tuy nhiên, hiện chỉ còn 3.000 bể đang được sử dụng.
Tổng lượng bao gói thuốc BVTV sau sử dụng được thu gom, xử lý đúng quy định khoảng 122,5 tấn trên tổng số 287 tấn phát sinh, tương đương 42,7%. Điều này đồng nghĩa với việc vẫn còn một lượng lớn bao gói thuốc BVTV chưa được thu gom, xử lý theo đúng quy định, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm đất, nguồn nước và ảnh hưởng đến môi trường sinh thái.
Trong khi đó, đối với phụ phẩm cây trồng, hoạt động thu gom và tái sử dụng có kết quả khả quan hơn. Mỗi năm, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh phát sinh khoảng 5,32 triệu tấn phụ phẩm, trong đó có khoảng 3,96 triệu tấn được thu gom, xử lý, chiếm 74,4%.
Phần lớn phụ phẩm được người dân tận dụng để sản xuất phân bón hữu cơ, làm thức ăn chăn nuôi, cày vùi vào đất, làm chất độn chuồng, đệm lót sinh học, giá thể trồng nấm hoặc tủ gốc giữ ẩm cho cây trồng. Đây là những giải pháp góp phần giảm lượng chất thải phải xử lý, tiết kiệm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên trong nông nghiệp.
Tuy nhiên, một phần phụ phẩm vẫn bị bỏ lại trên đồng ruộng hoặc thu gom đốt, gây phát sinh khói bụi và ảnh hưởng đến chất lượng môi trường không khí.
Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, công tác thu gom, xử lý chất thải nông nghiệp hiện gặp nhiều khó khăn do đặc điểm địa hình sản xuất chủ yếu là đồi núi, quy mô canh tác nhỏ lẻ, phân tán. Việc đầu tư công nghệ xử lý, tổ chức vận chuyển và tận dụng phụ phẩm cây trồng chưa thực sự thu hút sự quan tâm của người dân, doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, nhận thức của một số địa phương và người dân về thu gom, xử lý bao gói thuốc BVTV còn hạn chế. Tình trạng chôn lấp, đốt, tiêu hủy chung với rác thải sinh hoạt hoặc vứt bỏ trực tiếp trên đồng ruộng vẫn còn xảy ra.
Đặc biệt, bao gói thuốc BVTV sau sử dụng thuộc nhóm chất thải nguy hại, đòi hỏi phải được thu gom và xử lý theo quy trình phù hợp. Trong khi đó, kinh phí dành cho hoạt động này khá lớn, còn ngân sách cấp tỉnh và cấp xã gặp khó khăn, khiến nhiều địa phương chưa thể tổ chức triển khai thường xuyên. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến tỷ lệ thu gom, xử lý đúng quy định chưa đạt như mong muốn.
Để khắc phục những tồn tại trên, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đề xuất tăng cường trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong phối hợp quản lý nhà nước về môi trường thuộc lĩnh vực nông nghiệp; chú trọng tổ chức thu gom, xử lý bao gói thuốc BVTV và phụ phẩm cây trồng tại địa phương.
Cùng với đó, tiếp tục triển khai các mô hình canh tác bền vững, sản xuất tuần hoàn, giảm phát thải đối với những cây trồng chủ lực; kiểm soát việc sử dụng phân bón, thuốc BVTV và hạn chế các nguồn gây ô nhiễm từ hoạt động sản xuất.
Ngành nông nghiệp cũng xác định cần đẩy mạnh đào tạo, tập huấn, nâng cao năng lực quản lý môi trường cho cán bộ địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân. Đồng thời, triển khai các cơ chế, chính sách hỗ trợ quản lý chất thải nguy hại, đặc biệt là hoạt động thu gom, xử lý bao gói thuốc BVTV theo nghị quyết của HĐND tỉnh Lâm Đồng.
Việc nâng cao hiệu quả quản lý chất thải nông nghiệp không chỉ góp phần giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường trước mắt mà còn là yêu cầu quan trọng để xây dựng nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn và phát triển bền vững. Trong đó, trách nhiệm của chính quyền cơ sở, doanh nghiệp và từng hộ sản xuất sẽ quyết định hiệu quả của quá trình chuyển đổi này./.