Chung tay giảm nhựa dùng một lần trong trường học

UBND xã Quảng Tân yêu cầu lồng ghép nội dung bảo vệ môi trường, giảm thiểu chất thải nhựa vào chương trình chính khóa, hoạt động trải nghiệm, ngoại khóa, sinh hoạt tập thể và các phong trào thi đua phù hợp với từng cấp học

Mới đây, UBND xã Quảng Tân vừa có Công văn số 2070/UBND-VHXH, đề nghị các cơ sở giáo dục trên địa bàn triển khai các giải pháp giảm sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần trong trường học. Đây là hoạt động thực hiện theo chỉ đạo của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lâm Đồng tại Công văn số 5716/SGDĐT-CTrTT&CTHSSV ngày 26/10/2026.

Định hướng của địa phương không chỉ dừng ở việc vận động học sinh hạn chế sử dụng đồ nhựa, mà đặt ra yêu cầu thay đổi từ nhận thức đến hành vi trong toàn bộ môi trường học đường. Từ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên đến học sinh, cha mẹ học sinh và các đơn vị cung cấp dịch vụ trong trường đều được xác định là những thành phần cần tham gia.

Bắt đầu từ những thay đổi trong sinh hoạt học đường

Nhựa dùng một lần đã trở thành vật dụng quen thuộc trong đời sống, từ chai nước, cốc uống nước, hộp đựng thức ăn đến túi đựng hàng hóa. Sự tiện lợi trong sử dụng khiến các sản phẩm này dễ bị lạm dụng, trong khi phần lớn chất thải sau sử dụng cần được thu gom, xử lý phù hợp và có thể gây áp lực lâu dài lên môi trường nếu bị thải bỏ không đúng cách.

Trong trường học, lượng rác thải nhựa có thể phát sinh từ nhiều hoạt động thường ngày như ăn uống, học tập, hội họp, tổ chức sự kiện và sinh hoạt tập thể. Vì vậy, việc giảm nhựa cần được triển khai đồng bộ, bắt đầu từ những lựa chọn tưởng chừng rất nhỏ nhưng được lặp lại mỗi ngày.

UBND xã Quảng Tân đề nghị các trường rà soát, xây dựng giải pháp hạn chế chai, cốc, hộp, túi và các sản phẩm nhựa dùng một lần trong hoạt động của đơn vị. Thay vào đó, khuyến khích cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh sử dụng bình nước cá nhân, chai, cốc, dụng cụ có thể tái sử dụng và các sản phẩm thân thiện với môi trường.

Đối với căn tin, bếp ăn và các đơn vị cung cấp dịch vụ trong trường học, địa phương cũng yêu cầu tăng cường vận động giảm bao bì nhựa, chú trọng thu gom và quản lý chất thải theo quy định. Đây là khâu có ý nghĩa thiết thực bởi nếu chỉ vận động học sinh thay đổi thói quen nhưng các hoạt động dịch vụ vẫn sử dụng phổ biến bao bì nhựa dùng một lần thì hiệu quả giảm rác thải sẽ khó đạt như mong muốn.

Trong trường học, lượng rác thải nhựa có thể phát sinh từ nhiều hoạt động thường ngày như ăn uống, học tập, hội họp, tổ chức sự kiện và sinh hoạt tập thể. Vì vậy, việc giảm nhựa cần được triển khai đồng bộ, bắt đầu từ những lựa chọn tưởng chừng rất nhỏ nhưng được lặp lại mỗi ngày

Giáo dục ý thức đi cùng phân loại, thu gom và tái chế

Cùng với việc hạn chế phát sinh rác thải, các cơ sở giáo dục được khuyến khích tổ chức phân loại, thu gom chất thải nhựa phù hợp với điều kiện thực tế; bố trí điểm tập kết những sản phẩm có khả năng tái sử dụng, tái chế và kết nối với các tổ chức, cá nhân có chức năng thu gom, xử lý.

Định hướng này cho thấy việc giảm rác thải nhựa không chỉ nằm ở khâu sử dụng mà còn cần được thực hiện xuyên suốt quá trình quản lý chất thải. Khi học sinh biết phân loại rác, nhận diện những vật dụng có thể tái sử dụng và hiểu cách xử lý phù hợp, các em sẽ có thêm kỹ năng thực hành bảo vệ môi trường thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức qua bài giảng.

Để việc giáo dục không tách rời thực tiễn, UBND xã Quảng Tân yêu cầu lồng ghép nội dung bảo vệ môi trường, giảm thiểu chất thải nhựa vào chương trình chính khóa, hoạt động trải nghiệm, ngoại khóa, sinh hoạt tập thể và các phong trào thi đua phù hợp với từng cấp học.

Tổ chức Đoàn, Đội, các câu lạc bộ và đội ngũ giáo viên được khuyến khích phát huy vai trò trong việc vận động, hướng dẫn học sinh thực hiện những hành vi thân thiện với môi trường. Qua đó, thông điệp giảm nhựa có thể được chuyển hóa thành những việc làm cụ thể, gần gũi với đời sống học đường.

Xây dựng trường học xanh không chỉ là cải thiện cảnh quan hay giữ gìn vệ sinh lớp học, mà còn bắt đầu từ cách mỗi người sử dụng tài nguyên và ứng xử với chất thải phát sinh hằng ngày

Nhân rộng mô hình trường học giảm nhựa

Một trong những nội dung được địa phương quan tâm là khuyến khích các cơ sở giáo dục xây dựng, duy trì và nhân rộng những mô hình giảm nhựa phù hợp với điều kiện thực tế. Các cách làm như trường học hạn chế nhựa dùng một lần, lớp học xanh, điểm thu gom chất thải tái chế hay đổi chất thải tái chế lấy cây xanh được gợi mở để các trường lựa chọn và triển khai.

Tuy nhiên, hiệu quả của những mô hình này không chỉ được đánh giá qua số lượng hoạt động hay phong trào được tổ chức, mà quan trọng hơn là khả năng duy trì và tạo chuyển biến trong thói quen của mỗi thành viên nhà trường. Việc định kỳ đánh giá kết quả, điều chỉnh cách làm và nhân rộng những mô hình phù hợp cũng được đặt ra nhằm tránh tình trạng triển khai mang tính thời điểm, thiếu tính liên tục.

Giáo viên của các trường học trên địa bàn xã Quảng Tân tham gia chương trình xây dựng trường học “Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp - Thân thiện - An toàn”

Đặc biệt, hoạt động giảm thiểu chất thải nhựa được gắn với việc tiếp tục thực hiện Kế hoạch số 329/KH-SGDĐT ngày 14/8/2026 của Sở Giáo dục và Đào tạo về xây dựng trường học “Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp - Thân thiện - An toàn” trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng.

Có thể thấy, xây dựng trường học xanh không chỉ là cải thiện cảnh quan hay giữ gìn vệ sinh lớp học, mà còn bắt đầu từ cách mỗi người sử dụng tài nguyên và ứng xử với chất thải phát sinh hằng ngày. Khi nhà trường, gia đình và các đơn vị dịch vụ cùng tham gia, việc giảm nhựa dùng một lần sẽ có điều kiện trở thành nếp sinh hoạt thường xuyên, thay vì chỉ là một phong trào hưởng ứng.

Từ những thay đổi nhỏ trong môi trường học đường, Quảng Tân hướng đến mục tiêu lâu dài hơn: giúp học sinh hình thành ý thức tiêu dùng có trách nhiệm, biết trân trọng tài nguyên và chủ động gìn giữ môi trường sống. Đây cũng là nền tảng để những hành vi xanh được lan tỏa từ trường học đến từng gia đình và cộng đồng./.