Chế biến nông sản phải gắn với trách nhiệm môi trường

Khu vực tập kết, đổ chất thải không đúng quy định tại Chi nhánh Công ty TNHH Kỹ thuật Alavi. Ảnh: Công an cung cấp.

Trách nhiệm phía sau sản phẩm

Ngày 11/11, thông tin từ Viện KSND khu vực 7, tỉnh Đồng Tháp, đơn vị đã phê chuẩn quyết định khởi tố bị can, cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Nguyễn Long Nghĩa, Giám đốc Chi nhánh Công ty TNHH Kỹ thuật Alavi, để điều tra về hành vi “Gây ô nhiễm môi trường”.

Trước đó, qua kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường tại chi nhánh công ty ở xã Lấp Vò, lực lượng chức năng phát hiện chất thải phát sinh từ hoạt động sản xuất xoài sấy khô bị đổ ra môi trường không đúng quy định.

Kết quả điều tra bước đầu xác định Nguyễn Long Nghĩa, với vai trò Giám đốc chi nhánh, đã trực tiếp chỉ đạo nhân viên thực hiện việc đổ chất thải trái pháp luật. Trên cơ sở khám nghiệm hiện trường, thu thập tài liệu và chứng cứ liên quan, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp đã ra quyết định khởi tố bị can đối với Nghĩa để điều tra về hành vi trên.

Từ vụ việc này, vấn đề quản lý chất thải trong chế biến nông sản cần được nhìn nhận đầy đủ hơn. Một sản phẩm hoàn chỉnh là kết quả của nhiều công đoạn, từ lựa chọn nguyên liệu, sơ chế đến chế biến, đóng gói. Cùng với thành phẩm, quá trình ấy còn phát sinh phụ phẩm và chất thải cần được phân loại, thu gom, xử lý phù hợp.

Khi hàng hóa rời nhà xưởng, những phần còn lại vẫn thuộc trách nhiệm quản lý của cơ sở sản xuất. Cách giải quyết phần việc này cũng cho thấy doanh nghiệp tổ chức và kiểm soát hoạt động của mình ra sao.

Cơ sở chế biến nông sản cần thu gom, xử lý chất thải đúng quy định, gắn hoạt động sản xuất với trách nhiệm bảo vệ môi trường. Ảnh: Minh họa.

Tính chuyện chất thải ngay từ đầu

Trong chế biến nông sản, phương án thu gom và xử lý chất thải cần được chuẩn bị cùng với việc tổ chức dây chuyền. Từ nơi lưu giữ, cách thức xử lý đến người chịu trách nhiệm, từng công việc cần được xác định rõ và thực hiện thường xuyên.

Nếu chỉ tập trung vào năng suất, chất lượng và mẫu mã mà chưa tính đầy đủ việc xử lý những phần phát sinh, doanh nghiệp sẽ để lại khoảng trống trong quá trình vận hành. Mỗi đợt nguyên liệu đưa vào chế biến đều cần có phương án quản lý tương ứng đối với phụ phẩm, chất thải, thay vì đợi phát sinh mới tìm cách giải quyết.

Bởi vậy, yêu cầu bảo vệ môi trường phải được tính đến ngay từ khi bố trí nhà xưởng và tổ chức sản xuất. Chi phí thu gom, lưu giữ, xử lý chất thải cần được đưa vào chi phí vận hành, có nguồn lực thực hiện và được kiểm tra trong suốt quá trình hoạt động.

Với doanh nghiệp, đầu tư cho chất lượng sản phẩm, bao bì và thị trường là cần thiết. Cùng với đó là điều kiện bảo đảm cho việc xử lý chất thải đúng quy định. Thành phẩm được đóng gói đạt yêu cầu không có nghĩa mọi công việc đã hoàn tất, nếu chất thải từ quá trình làm ra sản phẩm vẫn chưa được quản lý đầy đủ.

Giữ niềm tin bằng cách làm thực chất

Người tiêu dùng thường lựa chọn nông sản qua nhãn hàng, thành phần, nguồn gốc và những thông tin được công bố. Họ ít có điều kiện chứng kiến quá trình chế biến, càng khó biết chất thải được thu gom ở đâu và xử lý như thế nào.

Ở những công đoạn người mua không trực tiếp nhìn thấy, trách nhiệm của doanh nghiệp càng cần được thực hiện nghiêm túc. Sự cẩn trọng dành cho nguyên liệu và thành phẩm phải được duy trì cả với những phần không còn đưa vào sản phẩm cuối cùng.

Đối với doanh nghiệp xây dựng thương hiệu nông sản sạch, hữu cơ, các cam kết đưa ra thị trường cần được thể hiện bằng việc làm cụ thể. Khi giới thiệu sản phẩm gắn với giá trị môi trường, doanh nghiệp cũng cần bảo đảm sự nhất quán trong cách tổ chức sản xuất và quản lý chất thải.

Xử lý chất thải đúng quy định không thay thế các yêu cầu riêng đối với sản phẩm hữu cơ. Dù vậy, bảo vệ môi trường là trách nhiệm cần được thực hiện đầy đủ khi doanh nghiệp theo đuổi những giá trị của nông nghiệp hữu cơ. Những cam kết ấy có sức thuyết phục khi được thể hiện trong hoạt động hằng ngày của nhà xưởng, từ phân công trách nhiệm đến kiểm tra việc thực hiện.

Một lô nông sản có thể rời nhà máy sau khi hoàn tất đóng gói, nhưng trách nhiệm của cơ sở sản xuất vẫn tiếp tục với phần chất thải còn lại. Làm trọn phần việc ấy cũng là cách doanh nghiệp giữ gìn uy tín và niềm tin của người tiêu dùng, từ những công đoạn ít được nhìn thấy nhất./.