Hà Tĩnh được giao đầu tư tuyến cao tốc 15.000 tỷ đồng lên Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo

Bộ Xây dựng vừa chính thức phân cấp cho UBND tỉnh Hà Tĩnh làm cơ quan chủ quản thực hiện dự án cao tốc từ đường Hồ Chí Minh lên Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, dự án ước tính 15.000 tỷ đồng.

Bước ngoặt phân cấp hạ tầng chiến lược

Ngày 9/11/2026, Bộ Xây dựng đã ban hành Quyết định số 1940 về việc giao UBND tỉnh Hà Tĩnh quản lý và tổ chức thực hiện đầu tư đoạn tuyến từ đường Hồ Chí Minh đến Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo. Đây là phân đoạn xung yếu thuộc trục cao tốc Hà Tĩnh – Cầu Treo, được xác định là quốc lộ trọng điểm theo Quy hoạch mạng lưới đường bộ đã được phê duyệt tại Quyết định số 1088 ngày 30/6/2026.

Ông Đặng Văn Thành – Giám đốc Sở Xây dựng Hà Tĩnh cho biết, quyết định trên là phản hồi kịp thời đối với Tờ trình số 770 ngày 27/10/2026 của địa phương, thể hiện tinh thần chủ động của tỉnh và sự phân cấp mạnh mẽ từ Trung ương. Đoạn tuyến có chiều dài dự kiến 51 km, thiết kế quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, thuộc dự án nhóm A với tổng mức đầu tư ước tính 15.000 tỷ đồng. Điểm đầu dự án kết nối với đường Hồ Chí Minh, điểm cuối kết thúc tại khu vực Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo – cửa ngõ giao thương đường bộ hàng đầu sang nước bạn Lào.

Dự án được kỳ vọng sẽ giải tỏa nút thắt độc đạo trên Quốc lộ 8, mở toang hành lang kinh tế Đông - Tây kết nối vùng Bắc Trung Bộ với Lào và vùng Đông Bắc Thái Lan.

Nhiều năm qua, toàn bộ dòng hàng hóa và phương tiện trên hành lang kinh tế Đông - Tây qua Cầu Treo phải phụ thuộc hoàn toàn vào Quốc lộ 8. Tuy giữ vị trí độc tôn huyết mạch, nhưng tuyến đường hiện hữu đã bộc lộ những hạn chế kỹ thuật trầm trọng. Tuyến đi qua địa hình miền núi đèo dốc hiểm trở, mặt cắt hẹp, nhiều khúc cua bán kính nhỏ và độ dốc gắt.

Đặc biệt, mỗi mùa mưa lũ, tình trạng sạt lở taluy dương, sụt trượt taluy âm thường xuyên xảy ra, chia cắt giao thông nhiều ngày liền, gây đình trệ chuỗi cung ứng quốc tế và tiềm ẩn hiểm họa tai nạn giao thông nghiêm trọng. Trong bối cảnh kim ngạch xuất nhập khẩu qua Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo liên tục tăng trưởng đột phá, việc chỉ trông chờ vào Quốc lộ 8 đã trở thành rào cản kìm hãm dòng chảy thương mại. Việc đầu tư một tuyến cao tốc đạt tiêu chuẩn hiện đại, vận hành an toàn và thông suốt 4 mùa không còn là định hướng xa vời, mà là mệnh lệnh cấp bách của thực tiễn phát triển.

Quốc lộ 8 hiện là tuyến đường huyết mạch nhưng đã bộc lộ những hạn chế kỹ thuật trầm trọng.

Đòn bẩy cho hành lang kinh tế Cầu Treo – Vũng Áng

Tuyến cao tốc mới không đơn thuần là một công trình giao thông đơn lẻ, mà là "xương sống" liên kết chiến lược trong chuỗi giá trị Cầu Treo – Vũng Áng. Theo định hướng quy hoạch, trục vận tải tốc độ cao này sẽ đấu nối trực tiếp với cao tốc Bắc – Nam phía Đông (tại nút giao xã Trường Lưu) và vươn dài tới Cụm cảng nước sâu Vũng Áng.

Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ rút ngắn đáng kể thời gian trung chuyển hàng hóa từ Viêng Chăn, Khăm Muộn, Bôlykhămxay (Lào) và vùng Đông Bắc Thái Lan ra cửa biển miền Trung Việt Nam. Lợi thế này biến Hà Tĩnh thành trung tâm logistics quốc tế quy mô lớn, tạo sức bật mạnh mẽ cho các khu kinh tế ven biển, thu hút nguồn vốn FDI công nghiệp chế biến và thúc đẩy xuất nhập khẩu bền vững.

Để hiện thực hóa dự án nhóm A có quy mô tài chính lớn, Hà Tĩnh đã sớm chủ động xây dựng phương án huy động vốn với sự đồng hành của Chính phủ. Theo Tờ trình số 834 ngày 9/10/2026 của Bộ Tài chính, dự kiến ngân sách Trung ương giai đoạn 2026 - 2030 sẽ bố trí hỗ trợ tỉnh 7.958 tỷ đồng, chiếm hơn một nửa tổng mức đầu tư.

Đối với phần vốn còn lại hơn 7.000 tỷ đồng, HĐND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành Nghị quyết số 48 ngày 22/10/2026, thống nhất bổ sung dự án vào danh mục đầu tư công trung hạn. Tỉnh giao UBND tỉnh linh hoạt các giải pháp tài chính, tranh thủ tối đa nguồn trợ lực từ Trung ương, kết hợp cân đối nguồn thu ngân sách địa phương và huy động các nguồn vốn hợp pháp khác để hoàn thành dự án.

Sự đồng thuận chính trị cao từ Trung ương đến địa phương cùng kế hoạch tài chính minh bạch là bệ phóng vững chắc để đại dự án cao tốc lên non Cầu Treo sớm khởi công, mở ra kỷ nguyên bứt phá cho kinh tế liên vùng và làm sâu sắc thêm tình hữu nghị đặc biệt Việt - Lào.