Bản đồ phân bố độ mặn từ 11-20/3/2026

Xâm nhập mặn gia tăng

Theo dự báo của các cơ quan chuyên môn, giai đoạn từ giữa tháng 3 đến hết tháng 4/2026 được xác định là thời điểm xâm nhập mặn diễn biến mạnh nhất trong năm. Đợt mặn cao điểm đã xuất hiện từ ngày 19 đến 23/3/2026, khi triều cường kết hợp với lưu lượng nước từ thượng nguồn suy giảm, đẩy ranh mặn tiến sâu vào nội đồng.

Số liệu quan trắc của ngành khí tượng thủy văn, ranh mặn 4‰ tại các cửa sông thuộc hệ thống sông Cửu Long xâm nhập sâu từ 42–55 km, trong khi tại các cửa sông Vàm Cỏ và Cái Lớn có thể đạt mức 65–70 km. Trong khoảng thời gian từ 21 đến 31/3/2026, chiều sâu ranh mặn tại nhiều cửa sông dao động từ 30–57 km, tùy thuộc vào điều kiện thủy triều và lưu lượng dòng chảy.

Cụ thể, tại sông Hàm Luông, ranh mặn xâm nhập sâu từ 45–55 km; sông Cổ Chiên khoảng 40–47 km; sông Cửa Tiểu và Cửa Đại dao động 35–45 km; trong khi tại sông Hậu, mức xâm nhập phổ biến từ 35–45 km. Những con số này cho thấy áp lực xâm nhập mặn vẫn hiện hữu trên diện rộng, đặc biệt tại các tỉnh ven biển thuộc khu vực ĐBSCL.

Theo dự báo, từ nay đến cuối mùa khô năm 2026, khu vực vẫn có thể xuất hiện thêm các đợt xâm nhập mặn theo các kỳ triều cường, đáng chú ý trong các khoảng thời gian 30/3–4/4 và 18/4–21/4/2026.

Áp lực lớn đối với sản xuất và sinh kế người dân

ĐBSCL là vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của cả nước, với diện tích tự nhiên hơn 43.000 km² và dân số khoảng 19 triệu người. Đây là vùng sản xuất lúa gạo lớn nhất Việt Nam, đồng thời là trung tâm nuôi trồng thủy sản và cây ăn trái quy mô lớn.

Hiện toàn vùng đang triển khai khoảng 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh lương thực quốc gia và xuất khẩu nông sản. Ngoài ra, hàng trăm nghìn hecta cây ăn trái và diện tích nuôi trồng thủy sản ven biển cũng đang chịu tác động trực tiếp từ tình trạng xâm nhập mặn.

Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng hạn mặn là sự suy giảm dòng chảy từ thượng nguồn sông Mekong. Theo dự báo, từ cuối tháng 2 đến tháng 5/2026, lượng nước về hạ lưu tiếp tục giảm, làm gia tăng nguy cơ xâm nhập mặn trong mùa khô.

Trong khi đó, nhiệt độ khu vực Nam Bộ phổ biến từ 32–35°C, nhiều ngày nắng nóng kéo dài làm gia tăng nhu cầu sử dụng nước cho sinh hoạt và sản xuất. Mực nước trên sông Tiền và sông Hậu dao động theo triều, cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 0,15–0,30 m, góp phần làm gia tăng độ mặn tại các cửa sông.

So với các năm hạn mặn lịch sử như 2016 và 2020, mức xâm nhập mặn năm 2026 được đánh giá thấp hơn đáng kể. Cụ thể, ranh mặn tại nhiều khu vực thấp hơn năm 2016 từ 18–23 km và thấp hơn năm 2020 từ 22–30 km, song vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu xảy ra các đợt triều cường kết hợp nắng nóng kéo dài.

Xâm nhập mặn gây ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống người dân vùng ĐBSCL

Tăng cường giải pháp chủ động ứng phó hạn mặn

Trước nguy cơ hạn mặn gia tăng, các địa phương trong vùng đã triển khai nhiều giải pháp ứng phó từ sớm. Ngành nông nghiệp chủ động cung cấp thông tin dự báo nguồn nước, điều chỉnh lịch thời vụ và hướng dẫn người dân xuống giống sớm nhằm tránh giai đoạn mặn cao.

Song song đó, hệ thống công trình thủy lợi được vận hành hiệu quả, góp phần kiểm soát mặn và trữ nước ngọt. Nhiều địa phương triển khai đồng bộ các biện pháp như vận hành cống ngăn mặn, nạo vét kênh mương, xây dựng hồ trữ nước và khuyến khích người dân sử dụng nước tiết kiệm.

Nhờ sự chủ động này, đến nay phần lớn diện tích sản xuất trong vùng vẫn được bảo vệ, chưa ghi nhận thiệt hại nghiêm trọng trên diện rộng. Tuy nhiên, nguy cơ thiếu nước cục bộ vẫn có thể xảy ra tại những khu vực xa nguồn nước hoặc cuối hệ thống thủy lợi.

Các chuyên gia nhận định, hạn mặn tại ĐBSCL không còn là hiện tượng mang tính chu kỳ mà đang trở thành thách thức dài hạn. Trong bối cảnh đó, việc quy hoạch tổng thể nguồn nước, xây dựng hệ thống trữ nước quy mô lớn, chuyển đổi cơ cấu cây trồng và ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước sẽ là những giải pháp then chốt.

Việc chủ động thích ứng thay vì chỉ chống chọi được xem là hướng đi tất yếu, không chỉ giúp bảo đảm sinh kế cho hàng triệu người dân mà còn giữ vững vai trò “vựa lúa” quốc gia của ĐBSCL trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét./.