Ảnh minh họa

Ý thức bảo vệ môi trường được nâng cao

Theo Kết luận từ cơ quan chức năng của tỉnh Đồng Nai, toàn bộ 11 cơ sở chế biến mủ cao su được kiểm tra đều đã chú trọng đầu tư hạ tầng kỹ thuật cho môi trường. Các doanh nghiệp này đều vận hành hệ thống xử lý nước thải (HTXLNT) tập trung, đảm bảo nước thải sau xử lý đạt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN 01-MT:2015/BTNMT, cột A) trước khi tái sử dụng hoặc xả ra nguồn tiếp nhận.

Điểm sáng trong công tác này là xu hướng tái sử dụng nước thải để tiết kiệm tài nguyên. Hiện có 05/11 cơ sở đã thực hiện tái sử dụng hoàn toàn (100%) nước thải sau xử lý cho hoạt động sản xuất, không xả thải ra môi trường. Điển hình như Công ty TNHH MTV Cao su Lộc Ninh đã lắp đặt hệ thống quan trắc tự động, liên tục truyền dữ liệu về Sở Nông nghiệp và Môi trường để giám sát chặt chẽ các thông số như COD, pH, Amoni.... Các đơn vị khác như Cao su Bình Long cũng thực hiện nghiêm túc việc kê khai và nộp phí bảo vệ môi trường với số tiền lên tới hàng chục triệu đồng mỗi quý.

Quản lý tài nguyên nước: Đi vào nề nếp

Bên cạnh môi trường, việc khai thác và sử dụng tài nguyên nước cũng ghi nhận nhiều kết quả khả quan. Hầu hết các đơn vị đã thực hiện lập hồ sơ, được cấp phép khai thác nước mặt hoặc nước dưới đất và lắp đặt đồng hồ đo lưu lượng để theo dõi sát sao lượng nước sử dụng.

Việc thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với tài nguyên quốc gia được các doanh nghiệp chấp hành nghiêm túc. Công ty Cao su Bình Long đã nộp tổng cộng hơn 437 triệu đồng tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước tính đến năm 2025. Công ty Cao su Lộc Ninh cũng đã hoàn thành nghĩa vụ với số tiền hơn 61 triệu đồng cho giai đoạn 2024-2025. Việc lưu trữ nhật ký vận hành và nộp báo cáo định kỳ về tình hình khai thác nước được duy trì thường xuyên, giúp cơ quan quản lý dễ dàng giám sát.

Những "điểm nghẽn" và bài toán quy hoạch

Dù có nhiều nỗ lực, cơ quan chức năng tỉnh Đồng Nai cũng chỉ ra một số tồn tại cần khắc phục. Một số doanh nghiệp vẫn còn sai sót nhỏ như chưa cung cấp đầy đủ báo cáo giám sát nước dưới đất theo ngày hoặc khai thác giếng khoan sinh hoạt khi chưa có giấy phép chính thức (dù đã thực hiện đăng ký với địa phương sau đó).

Đáng chú ý nhất là trường hợp của Công ty Cổ phần Cao su Sông Bé (Nhà máy Nghĩa Trung). Mặc dù doanh nghiệp đã chủ động lập hồ sơ đề xuất cấp Giấy phép môi trường từ cuối năm 2024, nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết. Nguyên nhân khách quan là do nhà máy nằm trong khu vực quy hoạch thăm dò, khai thác khoáng sản (bô xít) giai đoạn 2021-2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Do vướng mắc về quy hoạch chồng lấn, hồ sơ của công ty bị trả lại, dẫn đến tình trạng doanh nghiệp đang hoạt động nhưng "khuyết" giấy phép môi trường theo quy định mới.

Kiến nghị và hướng đi bền vững

Kết luận của cơ quan chức năng tỉnh Đồng Nai đã đưa ra những kiến nghị xác đáng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vừa đảm bảo sản xuất, vừa tuân thủ pháp luật. Đối với những vướng mắc do quy hoạch như tại Cao su Sông Bé, cơ quan chức năng cần sớm có hướng dẫn cụ thể hoặc tham mưu UBND tỉnh báo cáo Chính phủ để tháo gỡ, tránh gây khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động.

Với các doanh nghiệp còn thiếu sót trong hồ sơ giám sát, cơ quan chức năng tỉnh Đồng Nai yêu cầu khẩn trương chấn chỉnh, hoàn thiện việc lắp đặt thiết bị đo đạc và thực hiện báo cáo đúng quy định. Việc phát triển kinh tế từ cây cao su đóng vai trò quan trọng tại địa phương, nhưng "xanh hóa" quy trình chế biến thông qua việc kiểm soát tốt nguồn thải và sử dụng tiết kiệm tài nguyên nước mới là con đường bền vững giúp doanh nghiệp đứng vững trên thị trường./.