Tỉnh Lâm Đồng định hướng phát triển logistics trở thành ngành dịch vụ hạ tầng quan trọng, gắn chặt với sản xuất nông nghiệp công nghệ cao và công nghiệp chế biến

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, hệ thống logistics hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt trong khâu bảo quản, vận chuyển và tổ chức chuỗi cung ứng.

Lâm Đồng có lợi thế lớn về vùng nguyên liệu nông sản với nhiều sản phẩm chủ lực đứng trong nhóm dẫn đầu cả nước. Tuy nhiên, đặc thù địa hình cao nguyên – ven biển khiến khoảng cách vận chuyển từ vùng nguyên liệu đến các cảng biển lớn như Cát Lái hay Cái Mép – Thị Vải dao động khoảng 250–350 km, làm tăng chi phí logistics so với nhiều khu vực khác. Hoạt động vận chuyển nông sản hiện vẫn phụ thuộc chủ yếu vào đường bộ, thiếu kết nối đa phương thức nên chi phí vận tải và thời gian lưu thông còn cao.

Một trong những điểm nghẽn lớn của logistics nông nghiệp tỉnh là hạ tầng kho bãi và chuỗi lạnh chưa phát triển đồng bộ. Trên địa bàn chưa hình thành trung tâm logistics tích hợp kho lạnh, phân loại, đóng gói và kiểm dịch; đồng thời chưa có hệ thống cảng cạn nội địa (ICD), khiến việc vận chuyển hàng hóa xuất khẩu kéo dài, chi phí tăng và tổn thất sau thu hoạch cao. Hệ thống kho lạnh hiện nay chủ yếu do doanh nghiệp tư nhân đầu tư với quy mô nhỏ, phục vụ riêng lẻ, chưa đáp ứng yêu cầu bảo quản nông sản tươi sống và thủy sản xuất khẩu.

Thực trạng này thể hiện rõ qua các nhóm sản phẩm chủ lực. Với nhóm rau và trái cây, Lâm Đồng có diện tích rau hơn 101 nghìn ha, sản lượng trên 3,38 triệu tấn mỗi năm; diện tích sầu riêng hơn 42,6 nghìn ha, sản lượng gần 267 nghìn tấn; thanh long gần 26 nghìn ha, sản lượng trên 613 nghìn tấn. Tuy nhiên, phần lớn sản phẩm xuất khẩu ở dạng tươi sống, yêu cầu cao về bảo quản lạnh, trong khi tỉnh chưa có trung tâm xử lý sau thu hoạch quy mô lớn, chưa có hệ thống kho lạnh tập trung và trung tâm đóng gói đạt chuẩn xuất khẩu.

Đối với nhóm cây công nghiệp như cà phê, điều, tiêu, tỷ lệ chế biến sâu hiện chỉ đạt khoảng 5–10%, phần lớn sản phẩm vẫn xuất khẩu thô. Việc chưa có kho ngoại quan và hệ thống ICD nội tỉnh khiến chi phí vận chuyển và bảo quản tăng cao, làm giảm lợi thế cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.

Trong lĩnh vực thủy sản, dù sản lượng năm 2025 đạt gần 284 nghìn tấn và đã hình thành mạng lưới cơ sở chế biến, kho lạnh nhất định, nhưng hệ thống bảo quản vẫn phân tán, thiếu quy mô lớn và chưa đáp ứng yêu cầu chuỗi lạnh liên tục phục vụ xuất khẩu vào các thị trường tiêu chuẩn cao như EU, Mỹ, Nhật Bản hay Hàn Quốc.

Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, chi phí logistics hiện chiếm khoảng 20–25% giá thành sản phẩm nông nghiệp, cao hơn nhiều so với mức bình quân của các quốc gia có nền logistics phát triển. Điều này không chỉ làm giảm lợi nhuận của doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiêu thụ nông sản, đặc biệt trong mùa thu hoạch cao điểm.

Trước thực trạng trên, tỉnh Lâm Đồng định hướng phát triển logistics trở thành ngành dịch vụ hạ tầng quan trọng, gắn chặt với sản xuất nông nghiệp công nghệ cao và công nghiệp chế biến. Tỉnh đặt mục tiêu hình thành các trung tâm logistics tổng hợp, kho trung chuyển nông sản và hệ thống kho lạnh hiện đại, đồng thời quy hoạch từ một đến hai trung tâm logistics cấp vùng gắn với các trục giao thông chiến lược và sân bay Liên Khương.

Song song đó, tỉnh chú trọng thu hút đầu tư xã hội hóa, phát triển chuỗi logistics liên vùng từ sản xuất, thu hoạch đến chế biến và xuất khẩu; ứng dụng công nghệ số trong quản lý kho, vận tải và truy xuất nguồn gốc; đồng thời thúc đẩy logistics xanh, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải.

Việc phát triển logistics nông nghiệp đồng bộ được kỳ vọng sẽ giúp giảm tổn thất sau thu hoạch, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng tỷ lệ xuất khẩu trực tiếp và gia tăng giá trị nội tỉnh. Đây không chỉ là giải pháp kinh tế mà còn là bước đi chiến lược nhằm nâng cao vị thế nông sản Lâm Đồng trên thị trường trong nước và quốc tế trong giai đoạn tới./.