Một trong những thành công trong xây dựng nông thôn mới (NTM) ở Hà Tĩnh là huy động được sức dân

Cán bộ trực tiếp xuống tận nhà dân để vận động

Đã có những thời điểm phong trào xây dựng NTM chững lại, những nơi người dân chưa đồng thuận, thậm chí xảy ra những “điểm nóng” về tranh chấp đất đai, giải phóng mặt bằng hay sự “hụt hơi” vì sức dân có hạn. Chính trong những hoàn cảnh “nước sôi lửa bỏng” ấy, vai trò của công tác dân vận mới thực sự được thử lửa.

Phải thẳng thắn thừa nhận rằng, trong cuộc đua nước rút về đích NTM, áp lực thành tích đôi khi đã tạo ra những hệ lụy. Ở một số địa phương giai đoạn đầu, đã từng xuất hiện tư tưởng nóng vội, huy động sức dân quá sức (đóng góp tiền bạc cao so với thu nhập), hoặc bệnh hình thức (chăm chút bề nổi mà quên chiều sâu). Bên cạnh đó, quá trình đô thị hóa nông thôn, mở rộng đường sá… đã chạm trực tiếp đến quyền lợi sát sườn của người dân.

Cán bộ xã Thạch Lạc đến tận nhà dân để trực tiếp vận động hiến đất mở đường. Ảnh: BHT

Những vấn đề này nếu không giải quyết khéo léo, nó không chỉ làm chậm tiến độ NTM mà còn làm xói mòn niềm tin của nhân dân vào chính quyền cơ sở. Trước tình hình đó, Hà Tĩnh đã chọn một giải pháp căn cơ: Chuyển từ “vận động một chiều” sang “đối thoại hai chiều”. Đây được xem là liều thuốc giải “hạ nhiệt” điểm nóng.

Không phải là những cuộc họp báo cáo thành tích trong hội trường máy lạnh, những cuộc đối thoại này thường diễn ra ngay tại nhà văn hóa thôn hoặc tại nhà dân. Khi người dân thấy mình được tôn trọng, được lắng nghe, họ sẽ tự nguyện hiến đất, di dời các công trình để mở rộng tuyến giao thông nông thôn.

Ông Dương Bá Sơn - Phó bí thư Chi bộ thôn Tân Khê - xã Kỳ Anh (bên trái) trong một lần tuyên truyền, vận động người dân ủng hộ, thực hiện phong trào xây dựng NTM tại địa phương

Minh bạch với dân

Một trong những nguyên nhân lớn nhất khiến dân chưa tin, chưa đóng góp là do họ sợ tiền mình đóng có được dùng đúng chỗ không? Để gỡ nút thắt này, Hà Tĩnh triệt để thực hiện quy chế dân chủ cơ sở với phương châm: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”.

Tại các xã xây dựng NTM nâng cao, vai trò của Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng được nâng lên thực chất. Mọi khoản thu chi, từ tiền mua xi măng, tiền thuê máy xúc đến tiền nước nôi cho thợ... đều được niêm yết công khai tại nhà văn hóa thôn. Thậm chí, nhiều thôn còn lập nhóm Zalo để cập nhật tiến độ và tài chính hàng ngày cho con em xa quê nắm được.

Khi “đồng tiền đi liền khúc ruột” được minh bạch hóa, người dân không còn nghi ngờ. Họ thấy rõ từng đồng mình đóng góp đã biến thành con đường, cây cầu, hàng cây, bóng đèn đường... Sự minh bạch chính là “liều vắc-xin” hiệu quả nhất chống lại sự so bì và nghi kỵ.

Đặc biệt, Hà Tĩnh có nhiều vùng đặc thù như vùng đồng bào theo đạo Thiên Chúa, vùng tái định cư dự án. Công tác dân vận tại đây đòi hỏi sự tinh tế và linh hoạt hơn nhiều. Khi chính quyền và giáo hội tìm được tiếng nói chung, các thông điệp xây dựng NTM được lồng ghép khéo léo vào các buổi rao giảng, gắn với tinh thần “Kính Chúa, yêu nước”, “Sống phúc âm giữa lòng dân tộc”. Nhờ đó, bà con giáo dân tại các huyện Thạch Hà, Can Lộc, Lộc Hà, Kỳ Anh đã đóng góp hàng chục tỷ đồng, hiến hàng nghìn m2 đất, biến những xóm đạo thành những khu dân cư kiểu mẫu, bình yên.

Đường giao thông đi vào Giáo xứ Lạc Sơn "xanh - sạch - đẹp"

Có thể thấy, việc tháo gỡ thành công những “nút thắt” lòng dân tại những nơi khó khăn nhất đã mang lại cho Hà Tĩnh một bài học vô giá: “Lòng dân là thước đo chính xác nhất cho hiệu quả công việc”.

Theo Văn phòng Nông thôn mới tỉnh Hà Tĩnh, đến thời điểm hiện tại, đã có 51/60 địa phương đã phát động phong trào “60 ngày cao điểm xây dựng NTM” nhằm chào mừng Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025–2030, hướng tới Đại hội XIV của Đảng, đồng thời tập trung khắc phục hậu quả bão số 5 và số 10.

Bên cạnh đó, 100% xã đã hoàn thành rà soát, đánh giá thực trạng, xây dựng kế hoạch duy trì và nâng chất các tiêu chí, xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm cho những tháng cuối năm 2025. Đây là cơ sở quan trọng giúp các địa phương chủ động, đồng bộ hơn trong quá trình triển khai.

Ông Ngô Đình Long - Phó chánh Văn phòng Điều phối NTM Hà Tĩnh (chính giữa) trong một chuyến công tác tại xã Vũ Quang. Tại đây, ông cùng đoàn công tác tiếp xúc và tuyên truyền cho người dân hiểu rõ lợi ích thiết thực của chương trình NTM

Điều này cũng có nghĩa, khi giải quyết được những bức xúc, mâu thuẫn, thành quả nhận được không chỉ là con đường hay công trình vật chất, mà quan trọng hơn là sự hàn gắn và củng cố mối quan hệ máu thịt giữa Đảng và Dân. Một khi đã vượt qua được những thử thách cam go nhất bằng sự đồng thuận, thì nền móng của NTM sẽ trở nên vững chắc vô cùng.

Tuy nhiên, xây dựng NTM là một hành trình liên tục, “có điểm khởi đầu nhưng không có điểm kết thúc”. Việc giữ vững, nâng chuẩn lên mức độ “thông minh, hiện đại” là thách thức lớn hơn nhiều so với việc đạt chuẩn ban đầu. Do đó, bài toán đặt ra là làm sao để duy trì ngọn lửa nhiệt huyết, tránh trạng thái “ngủ quên trên chiến thắng”, đòi hỏi sự đồng lòng và quyết tâm bền bỉ từ cả chính quyền lẫn người dân địa phương.

Còn tiếp…