TP Hà Tĩnh đang ngày càng "chuyển mình" theo hướng bền vững (trong ảnh là một góc của Phường Thành Sen) Ảnh: Sông Hàn

Từ xuất phát điểm đầy gian khó

Hà Tĩnh nằm ở khúc ruột miền Trung, nơi thiên nhiên dường như muốn thử thách lòng người đến tận cùng. Mùa hè, gió Lào bỏng rát thổi qua những cánh đồng nứt nẻ; mùa đông, bão lũ triền miên biến nhiều vùng quê thành ốc đảo cô lập.

Quay ngược thời gian về thời điểm bắt đầu triển khai xây dựng NTM (năm 2010), xuất phát điểm của Hà Tĩnh thấp đến mức đáng lo ngại. Bình quân mỗi xã chỉ đạt 3,5 tiêu chí; không có xã nào đạt chuẩn; tỷ lệ hộ nghèo cao (gần 24%); hạ tầng nông thôn manh mún, xuống cấp nghiêm trọng. Tư tưởng người dân khi ấy vẫn còn nặng tâm lý “trông chờ, ỷ lại” vào sự đầu tư của Nhà nước. Nhiều người quan niệm xây dựng NTM là dự án của Chính phủ, “cán bộ làm thì cán bộ hưởng”, người dân chỉ đứng ngoài cuộc xem.

Khó khăn chồng chất khó khăn. Làm sao để xây dựng đường bê tông rộng rãi khi “tấc đất là tấc vàng”? Làm sao để chỉnh trang vườn tược, di dời chuồng trại khi tập quán sinh hoạt lạc hậu đã ăn sâu bám rễ bao đời? Làm sao để huy động nguồn lực khi đời sống người dân còn chật vật lo từng bữa ăn? Đó là những bài toán nan giải đặt lên vai cấp ủy, chính quyền Hà Tĩnh thời điểm bấy giờ.

Nhưng chính trong gian khó, bản lĩnh của người Hà Tĩnh lại được phát huy mạnh mẽ nhất. Xác định xây dựng NTM là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, Hà Tĩnh đã chọn một hướng đi cốt lõi, đó là: Lấy dân làm gốc, lấy công tác dân vận làm mũi khoan phá vỡ những rào cản về tư tưởng.

Đến những “miền quê đáng sống”

Trở lại Hà Tĩnh hôm nay, bất cứ ai cũng phải ngỡ ngàng trước diện mạo của những làng quê. Không còn là những con đường đất lầy lội, nhỏ hẹp, thay vào đó là hệ thống giao thông nông thôn được bê tông hóa, nhựa hóa phẳng lì, rộng thênh thang vươn dài đến từng ngõ xóm.

Phong trào NTM góp phần làm đổi thay nhiều làng quê. Ảnh: Sông Hàn

Nhưng điều đặc biệt của NTM ở Hà Tĩnh không chỉ nằm ở bê tông cốt thép, mà nằm ở sự “mềm hóa”, “xanh hóa” không gian sống. Đi về những miền quê ở Nghi Xuân, Can Lộc, Đức Thọ hay Cẩm Xuyên..., người dân, du khách như lạc vào những công viên thu nhỏ. Hai bên đường là những hàng rào xanh được cắt tỉa công phu, những luống hoa mười giờ, hoa chiều tím khoe sắc rực rỡ bốn mùa.

Từ một tỉnh nghèo, Hà Tĩnh vươn lên nằm trong nhóm các tỉnh dẫn đầu cả nước về xây dựng NTM. Hàng trăm xã về đích, hàng chục xã đạt chuẩn nâng cao và kiểu mẫu. Thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn tăng gấp nhiều lần so với năm 2010. Nhưng giá trị lớn nhất không chỉ là những con số khô khan, mà là sự thay đổi về chất lượng cuộc sống. Người nông dân Hà Tĩnh giờ đây không chỉ lo “ăn no, mặc ấm” mà đã hướng đến “ăn ngon, mặc đẹp, sống trong môi trường an lành”.

Chất lượng đời sống vật chất lẫn tinh thần của nhân dân cũng được nâng lên. Ảnh: Sông Hàn

Bài học lớn nhất mà Hà Tĩnh đúc rút được là: Muốn xây dựng NTM thành công, phải biến quá trình này từ yêu cầu của trên thành nhu cầu của dân. Công tác dân vận đã làm nhiệm vụ chuyển tải thông điệp: Người dân là chủ thể, Nhà nước đóng vai trò hướng dẫn, hỗ trợ. Dân làm, dân kiểm tra và dân thụ hưởng.

Khi tư tưởng đã thông, thì “việc khó vạn lần dân liệu cũng xong”. Thành công của Hà Tĩnh hôm nay khẳng định chân lý: Dân vận không phải là lý thuyết suông, mà là hơi thở của cuộc sống. Dân vận trong xây dựng NTM tại Hà Tĩnh đã vượt qua khuôn khổ của những cuộc vận động hành chính để trở thành một nét văn hóa cộng đồng.

Từ sự chuyển mình của vùng đất “chảo lửa, túi mưa”, chúng ta thấy rõ vai trò của một hệ thống chính trị gần dân, sát dân. Nhưng để phong trào đi vào chiều sâu, để người dân thực sự tin và làm theo một cách bền bỉ, thì chỉ nói thôi là chưa đủ. Cần phải có những con người đi trước, những tấm gương sáng để dẫn dắt phong trào.

Còn tiếp...