Từ xa xưa, các loại thuốc sắc thảo dược đã được sử dụng để phòng ngừa cảm lạnh, cúm và hỗ trợ điều trị nhiều vấn đề sức khỏe. Ngày nay, bên cạnh việc pha trà thảo mộc, cồn thuốc được đánh giá là một phương pháp chiết xuất hiệu quả và tiện lợi hơn. Cồn giúp hòa tan được nhiều hoạt chất có lợi mà nước nóng khó chiết xuất hết, đồng thời bảo quản dược tính của thảo dược trong nhiều năm.

Mặc dù được pha từ rượu, nhưng lượng cồn trong mỗi liều sử dụng rất nhỏ, không gây say. So với việc mua sẵn ngoài cửa hàng với giá khá cao, bạn hoàn toàn có thể tự làm cồn thuốc tại nhà với chi phí thấp mà vẫn đảm bảo chất lượng.

Lưu ý an toàn khi sử dụng thảo dược

Không phải loại cây nào cũng an toàn khi dùng làm thuốc. Một số thảo dược có thể gây tác dụng phụ nếu dùng sai cách hoặc quá liều. Trẻ em, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú và người đang sử dụng thuốc điều trị cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y học cổ truyền trước khi dùng cồn thuốc.

Chỉ nên sử dụng những loại cây bạn chắc chắn nhận dạng đúng. Nhiều loài cây hoang dại có hình dáng tương tự cây thuốc nhưng lại chứa độc tố nguy hiểm. Ngoài ra, không phải bộ phận nào của cây cũng dùng được làm thuốc; có loại chỉ dùng rễ, lá hoặc hoa, trong khi những phần khác có thể gây hại.

Tuyệt đối không thu hái cây ở khu vực có nguy cơ nhiễm thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ hoặc khu vực đất công cộng tại đô thị. Không thu hái trên đất tư nhân nếu chưa được phép, và không khai thác cây trong khu bảo tồn thiên nhiên khi chưa được cơ quan chức năng cho phép. An toàn nhất vẫn là trồng cây thuốc ngay trong vườn nhà hoặc mua thảo dược khô từ những địa chỉ uy tín.

Những loại cây có thể làm cồn thuốc

Nhiều loại cây quen thuộc trong vườn hoặc ngoài tự nhiên có thể dùng để ngâm cồn như: bồ công anh, rau má, mã đề, tầm ma, bạc hà, hương thảo, tỏi, lá mâm xôi, ớt cayenne, cỏ xạ hương… Một số loài hoa như cúc tím, cỏ thi, lạc tiên, ba lá đỏ cũng được dùng phổ biến. Ngoài ra, một số cây thân gỗ và cây bụi như liễu trắng, táo gai, việt quất, bạch quả, óc chó đen cũng chứa hoạt chất có lợi cho sức khỏe.

Cách pha chế cồn thuốc thảo dược

Chuẩn bị nguyên liệu thảo dược tươi hoặc khô và rượu mạnh (tốt nhất là vodka 40 độ).

Các bước thực hiện:

1. Cắt nhỏ thảo dược thành từng khúc ngắn (khoảng 1 cm hoặc nhỏ hơn). Với rễ và vỏ cây, nên cắt càng nhỏ càng tốt để chiết xuất hiệu quả hơn. Không cần rửa kỹ nếu cây không bám nhiều đất, vì nước có thể làm trôi mất tinh dầu.

2. Cân thảo dược:

   • Nếu dùng thảo dược tươi: lấy lượng rượu gấp đôi trọng lượng thảo dược.

   • Nếu dùng thảo dược khô: lấy lượng rượu gấp 5 lần trọng lượng thảo dược.

   Cho thảo dược vào lọ thủy tinh, đổ rượu sao cho ngập hoàn toàn nguyên liệu.

3. Đậy kín nắp lọ, lắc đều rồi đặt ở nơi khô ráo, thoáng mát trong ít nhất 2 tuần. Mỗi ngày lắc nhẹ lọ một lần để các hoạt chất hòa tan đều hơn.

4. Sau thời gian ngâm, lọc bỏ bã thảo dược bằng vải sạch hoặc rây mịn, giữ lại phần dung dịch cồn.

5. Rót cồn thuốc vào chai thủy tinh nhỏ giọt (nên dùng chai màu nâu sẫm để hạn chế ánh sáng làm giảm chất lượng).

6. Ghi nhãn tên thảo dược và ngày ngâm để tiện theo dõi thời gian sử dụng.