Ảnh minh họa

Làng Vòng, tên nôm là thôn Hậu, thuộc phường Dịch Vọng Hậu, quận Cầu Giấy ngày nay, từ lâu đã nổi tiếng với nghề làm cốm. Tương truyền, nghề làm cốm ở Làng Vòng có từ thời Lý, khi người dân nơi đây đã biết cách chế biến những hạt lúa nếp non thành thứ quà thơm ngon, dẻo bùi. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, nghề làm cốm ở Làng Vòng vẫn được lưu giữ và phát triển, trở thành một nét văn hóa đặc trưng, một niềm tự hào của người dân nơi đây.

Cốm Làng Vòng không chỉ đơn thuần là một món ăn, mà còn là cả một nghệ thuật chế biến tinh tế, đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo léo và kinh nghiệm của người làm. Nguyên liệu chính để làm cốm là lúa nếp non, thường là giống nếp cái hoa vàng hoặc nếp thơm. Thời điểm thu hoạch lúa non để làm cốm cũng vô cùng quan trọng, phải chọn những bông lúa vừa chín tới, hạt còn sữa, căng tròn và có màu xanh non.

Quy trình làm cốm Làng Vòng trải qua nhiều công đoạn công phu. Lúa non sau khi gặt về được tuốt ngay trong ngày để giữ được độ tươi ngon. Sau đó, lúa được cho vào rang trong những chiếc chảo gang lớn trên bếp lửa nhỏ. Người rang cốm phải đảo đều tay, canh lửa vừa phải để hạt lúa chín đều, không bị cháy mà vẫn giữ được màu xanh tự nhiên.

Công đoạn tiếp theo là giã cốm. Lúa rang được cho vào cối đá hoặc cối gỗ, dùng chày giã nhẹ nhàng, đều tay để lớp vỏ trấu bong ra mà hạt cốm vẫn còn nguyên vẹn. Quá trình giã cốm đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm của người thợ, làm sao để hạt cốm vừa dẻo vừa mềm, không bị nát. Sau khi giã xong, cốm được sàng sảy nhiều lần để loại bỏ hết vỏ trấu và tạp chất, chỉ giữ lại những hạt cốm xanh non, dẻo thơm. Cốm thành phẩm thường có màu xanh lục nhạt, dẹt mỏng, khi ăn có vị ngọt dịu, dẻo thơm đặc trưng của lúa nếp non.

Cốm Làng Vòng không chỉ ngon khi ăn riêng mà còn là nguyên liệu để chế biến nhiều món ăn hấp dẫn khác. Cốm có thể dùng để làm chả cốm, xôi cốm, bánh cốm, kem cốm... Mỗi món ăn mang một hương vị riêng biệt, nhưng đều giữ được cái hồn của cốm Làng Vòng. Chả cốm là một món ăn quen thuộc, thường xuất hiện trong các bữa cơm gia đình hay mâm cỗ ngày lễ. Chả cốm được làm từ cốm tươi trộn với thịt nạc vai băm nhỏ, giò sống, trứng gà và các loại gia vị, sau đó chiên vàng. Chả cốm có lớp vỏ ngoài giòn rụm, bên trong mềm dẻo, thơm ngon.

Xôi cốm là một món ăn sáng hoặc ăn nhẹ được nhiều người yêu thích. Cốm được đồ cùng với xôi nếp cái hoa vàng, thêm chút đường và dừa tươi nạo, tạo nên một món xôi dẻo thơm, ngọt bùi. Bánh cốm là một thức quà không thể thiếu trong mỗi dịp cưới hỏi ở Hà Nội. Bánh cốm có màu xanh non đặc trưng, vỏ bánh dẻo thơm làm từ cốm, nhân bánh ngọt ngào làm từ đậu xanh, dừa nạo và mứt bí. Bánh cốm mang ý nghĩa tượng trưng cho sự bền chặt, ngọt ngào của tình yêu đôi lứa. Kem cốm là một sự kết hợp độc đáo giữa hương vị truyền thống và hiện đại. Kem cốm có vị ngọt dịu, thơm mát của cốm, là một món giải nhiệt tuyệt vời trong những ngày hè oi bức.

Cốm Làng Vòng không chỉ là một món ăn mà còn là một phần của văn hóa Hà Nội. Nó gắn liền với những ký ức tuổi thơ, những mùa thu Hà Nội dịu dàng và những nét đẹp truyền thống của người Tràng An. Thưởng thức cốm Làng Vòng, người ta như cảm nhận được hương vị của thời gian, của những giá trị văn hóa được lưu giữ qua bao thế hệ.

Ngày nay, dù Hà Nội đã có nhiều thay đổi, Làng Vòng vẫn giữ được nghề làm cốm truyền thống. Những gia đình làm cốm vẫn miệt mài với công việc của mình, từ việc chọn lúa, rang, giã đến gói cốm, tất cả đều được làm thủ công một cách tỉ mỉ và tâm huyết. Cốm Làng Vòng không chỉ được bán ở Hà Nội mà còn được nhiều du khách mua về làm quà, mang theo hương vị đặc trưng của thủ đô đi khắp mọi miền đất nước.

Để bảo tồn và phát huy giá trị của cốm Làng Vòng, cần có sự quan tâm và hỗ trợ từ các cấp chính quyền cũng như sự chung tay của cộng đồng. Việc giữ gìn những cánh đồng lúa nếp thơm, hỗ trợ người dân làm cốm theo phương pháp truyền thống và quảng bá thương hiệu cốm Làng Vòng sẽ giúp thức quà này mãi mãi là một nét đẹp văn hóa của Hà Nội.

Thưởng thức cốm Làng Vòng không chỉ là thưởng thức một món ăn ngon mà còn là trải nghiệm một phần lịch sử, văn hóa và tâm hồn của người Hà Nội. Hương lúa non tháng Tám như gói trọn cả mùa thu dịu dàng, thức quà dẻo thơm như níu giữ những giá trị truyền thống quý báu. Cốm Làng Vòng mãi mãi là một biểu tượng ẩm thực, một hồn quê Hà Nội, một thức quà không thể thiếu trong mỗi độ thu về./.