Gia đình ông Bế Văn Thuỵ, xóm Nà Vạc, xã Trường Hà, nuôi 45 đàn ong lấy mật, mang lại nguồn thu trên 70 triệu đồng/năm. Ảnh Quốc Sơn

Kiên trì vượt khó nuôi khát vọng làm giàu

Ngồi trong ngôi nhà hai tầng khang trang, cạnh cửa hàng kinh doanh ngô, gạo, thức ăn chăn nuôi và phân bón, ít ai nghĩ gần ba thập kỷ trước, vợ chồng ông Bế Văn Thuỵ từng trải qua những tháng ngày mưu sinh nhọc nhằn. Vừa rót trà mời khách, bà Vương Thị Loan, vợ ông Thuỵ, chậm rãi nhớ lại: “Năm 1995, sau khi kết hôn, vợ chồng tôi sống chung với bố mẹ chồng. Khi đó, cả nhà chỉ trông chờ vào mấy thửa ruộng cấy lúa, trồng ngô và chăn nuôi vài con gà, con lợn. Quanh năm làm vất vả nhưng cuộc sống vẫn rất khó khăn”.

Ba năm sau, khi được bố mẹ cho ra ở riêng, hành trang lập nghiệp của hai vợ chồng chỉ là căn nhà cấp 4 dựng tạm, vài vật dụng sinh hoạt thiết yếu, chút vốn ít ỏi cùng quyết tâm gây dựng cuộc sống bằng chính sức lao động của mình.

Nhắc lại thời gian ấy, ông Thuỵ cười hiền nhưng ánh mắt vẫn ánh lên những ký ức khó quên: “Ra ở riêng, tài sản chẳng có gì đáng giá. Hai vợ chồng chỉ biết động viên nhau, nghèo thì phải chịu khó, phải tự mình nỗ lực làm ăn để vươn lên, không thể trông chờ vào ai”.

Xuất phát điểm với số vốn hạn hẹp, hai vợ chồng ông lựa chọn hướng phát triển phù hợp với điều kiện thực tế của gia đình. Ngoài trồng lúa, trồng ngô, gia đình còn nấu rượu để bán, tận dụng bã rượu làm thức ăn chăn nuôi lợn. Ban đầu chỉ nuôi 5 con lợn thịt, mỗi năm xuất chuồng ba lứa. Công việc nuôi lợn tuy vất vả nhưng hai vợ chồng luôn cốc gắng sắp xếp để tận dụng mọi khoảng thời gian trong ngày. Sáng sớm nấu rượu, cắt rau, nấu cám, chăm lợn; ban ngày ra đồng sản xuất, tối về lại tiếp tục công việc chuồng trại, nhiều hôm làm đến khuya mới được nghỉ.

Những đồng tiền kiếm được từ bán lợn đều được hai vợ chồng chắt chiu, tiếp tục quay vòng đầu tư cho chăn nuôi. Sau mỗi lứa lợn xuất bán, gia đình lại dành tiền mua thêm con giống, sửa chữa chuồng trại và học hỏi thêm kinh nghiệm chăm sóc đàn lợn để nâng cao hiệu quả sản xuất.

Tuy nhiên, con đường làm kinh tế không phải lúc nào cũng thuận lợi. Có thời điểm giá lợn xuống thấp, bán xong lợi nhuận chẳng còn được bao nhiêu; có năm dịch bệnh khiến công sức và vốn liếng gần như mất trắng. Dẫu vậy ông Thuỵ chưa bao giờ nghĩ đến việc bỏ cuộc. “Làm nghề nông mà không bám đất, bám nghề, không kiên trì, chịu khó thì chẳng bao giờ có cơ hội thoát nghèo”, ông chia sẻ.

Chính tinh thần không ngừng học hỏi đã giúp gia đình từng bước vượt qua khó khăn. Vợ chồng ông thường xuyên tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi, phòng chống dịch bệnh và chuyển giao khoa học kỹ thuật do địa phương tổ chức. Những kiến thức tiếp thu được tiếp thu đều được áp dụng vào thực tế, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất.

Nhờ đầu tư đúng hướng, đàn lợn của gia đình ngày càng phát triển ổn định. Từ vài con ban đầu, quy mô chăn nuôi tăng dần qua từng năm, tạo nguồn vốn để gia đình tiếp tục mở rộng sản xuất.

Không chỉ dừng lại ở chăn nuôi lợn, nhận thấy địa phương có diện tích rừng lớn với nguồn hoa tự nhiên phong phú, năm 1998, ông Thuỵ mạnh dạn phát triển thêm nghề nuôi ong lấy mật. Ban đầu chỉ với vài đàn ong, vốn đầu tư không lớn nhưng nghề này đòi hỏi người nuôi phải kiên trì, nắm vững đặc tính của đàn ong và phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, bởi ong là loài vật rất nhạy cảm với môi trường.

Nhờ chăm sóc đúng kỹ thuật nên số lượng đàn ong đã tăng dần qua từng năm. “Mỗi mùa thu hoạch mật, nhìn những cầu ong căng mật, những can mật vàng óng được khách hàng mua hết, vợ chồng tôi cành có thêm niềm tin để tiếp tục theo đuổi nghề nuôi ong”, ông Thuỵ chia sẻ.

Thu nhập từ nuôi lợn và nuôi ong trong những năm đầu chưa thực sự cao, nhưng nhở hơn một thập kỷ càn cù lao động, chi tiêu tiết kiệm và biết tích luỹ, đến năm 2012, vợ chồng ông Thuỵ đã có đủ nguồn lực để đầu tư xây dựng hệ thống chuồng trại kiên cố, từng bước mở rộng chăn nuôi lợn theo hướng sản xuất hàng hoá với quy mô lớn hơn. Đây cũng là dấu mốc mở ra giai đoạn phát triển mới trên hành trình vươn lên làm giàu của gia đình.

Gia đình ông Bế Văn Thuỵ, xóm Nà Vạc, xã Trường Hà đầu tư kinh doanh các mặt hàng nông sản, thức ăn chăn nuôi và phân bón, góp phần tăng nguồn thu, nâng cao hiệu quả kinh tế. Ảnh Quốc Sơn

Thành công với mô hình kinh tế tổng hợp

Trong quá trình mở rộng quy mô sản xuất, ông Thuỵ luôn đặc biệt chú trọng đầu tư chuồng trại theo hướng bảo đảm vệ sinh môi trường, chủ động phòng, chống dịch bệnh nhằm tạo điều kiện cho đàn vật nuôi phát triển ổn định, an toàn. Nhờ thực hiện tốt các khâu kỹ thuật, mô hình chăn nuôi của gia đình ngày càng phát triển bền vững. Hiện nay, gia đình ông thường duy trì khoảng 50 con lợn thịt, mỗi năm nuôi 3 lứa, xuất bán khoảng 150 con, trọng lượng bình quân trên 1 tạ/con. Với giá bán khoảng 68 nghìn đồng/kg lợn hơi, doanh thu từ chăn nuôi lợn đạt hơn 1,1 tỷ đồng mỗi năm.

Chia sẻ kinh nghiệm, ông Thuỵ cho biết: “Để duy trì hiệu quả sản xuất, điều quan trọng nhất phải lựa chọn con giống khoẻ mạnh, đảm bảo nguồn thức ăn và chủ động phòng, chống dịch bệnh. Chỉ một khâu thiếu cẩn trọng trong quá trình chăn nuôi cũng có thể ảnh hưởng đến cả đàn vật nuôi”.

Bên cạnh chăn nuôi lợn, gia đình ông còn duy trì và phát triển nghề nuôi ong lấy mật. Từ những đàn ong ban đầu do chính ông Thuỵ tự gây giống, đến nay số lượng đàn đã tăng lên 45 đàn. Ong được nuôi theo hướng tự nhiên, tận dụng nguồn hoa rừng phong phú của địa phương, tạo ra sản phẩm mật ong nguyên chất, giàu dưỡng chất cao và bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng.

Mỗi năm, gia đình thu hoạch hơn 350 lít mật ong, với giá bán 200 nghìn đồng/lít, mang về trên 70 triệu đồng. Không chỉ tạo thêm nguồn thu nhập ổn định, nghề nuôi ong còn giúp khai thác hiệu quả lợi thế tự nhiên của địa phương, góp phần đa dạng hoá sản phẩm và nâng cao tính bền vững của mô hình kinh tế gia đình.

Không dừng lại ở sản xuất nông nghiệp, vợ chồng ông Thuỵ tiếp tục mở rộng hoạt động sang lĩnh vực kinh doanh. Gia đình đầu tư cửa hàng cung cấp các mặt hàng thiết yếu như ngô, gạo, thức ăn chăn nuôi và phân bón, đáp ứng nhu cầu sản xuất của bà con nông dân trong vùng. Từ một hộ sản xuất nhỏ lẻ, gia đình từng bước xây dựng mô hình kinh tế tổng hợp, lấy chăn nuôi làm trọng tâm, kết hợp với kinh doanh dịch vụ để nâng cao hiệu quả sản xuất và gia tăng giá trị kinh tế.

Nhờ sự cần cù, kiên trì và mạnh dạn đầu tư, tổng doanh thu từ chăn nuôi lợn, nuôi ong lấy mật và kinh doanh nông sản của gia đình hiện đạt hơn 1,6 tỷ đồng mỗi năm. Sau khi trừ các khoản chi phí đầu tư vào sản xuất và kinh doanh, gia đình Thuỵ thu lãi trên 600 triệu đồng.

Đây là thành quả của gần 30 năm lao động bền bỉ, vượt khó và không ngừng đổi mới tư duy sản xuất của vợ chồng ông Thuỵ. Năm 2016, khi kinh tế dần ổn định, gia đình xây dựng được ngôi nhà hai tầng khang trang. Đồng thời, gia đình còn đầu tư hai xe ô tô tải để phục vụ vận chuyển hàng hoá, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh.

Bà Loan chia sẻ: “Đến hôm nay cuộc sống cơ bản đã ổn định, nhưng gia đình tôi vẫn phải tiếp tục cố gắng nhiều nữa để phát triển kinh tế hiệu quả và bền vững”.

Không chỉ làm kinh tế giỏi, vợ chồng ông Thuỵ còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, chăn nuôi với bà con trong xóm, trong xã. Với quan niệm phát triển kinh tế không chỉ làm giàu cho gia đình mà còn phải góp phần xây dựng cộng đồng, ông bà luôn nhiệt tình hỗ trợ những hộ có hoàn cảnh khó khăn, tạo động lực để họ vươn lên phát triển kinh tế, đồng thời tích cực tham gia các phong trào, hoạt động tại địa phương.

Từ một hộ nông dân nghèo, bằng ý chí, nghị lực và tinh thần dám nghĩ, dám làm, gia đình ông Bế Văn Thuỵ đã vươn lên trở thành hộ khá giả. Năm 2025, gia đình ông được Hội Nông dân tỉnh Cao Bằng công nhận danh hiệu “Hộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi” cấp tỉnh.

Mô hình kinh tế tổng hợp của gia đình ông Thuỵ không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, mà còn lan tỏa tinh thần vượt khó, sáng tạo trong lao động sản xuất. Thành công của gia đình ông cho thấy, nếu biết lựa chọn hướng đi phù hợp, mạnh dạn đầu tư, áp dụng tiến bộ kỹ thuật và kiên trì theo đuổi mục tiêu, người nông dân hoàn toàn có thể làm giàu chính đáng ngay trên chính quê hương mình.