Theo dự báo, độ mặn sẽ còn tiếp tục tăng cao trong những tháng tới - Ảnh minh họa.

Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), vựa lúa của cả nước, đang đối mặt với nguy cơ xâm nhập mặn nghiêm trọng trong mùa khô 2024-2025. Mặc dù các cơ quan chức năng đã đưa ra dự báo từ sớm, nhưng diễn biến bất thường của thời tiết và những tác động từ thượng nguồn khiến tình hình trở nên phức tạp hơn. Mặn đã xâm nhập sâu vào các nhánh sông Tiền và sông Hậu, ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp và hệ thống thủy lợi ven biển.

Theo dự báo, độ mặn sẽ còn tiếp tục tăng cao trong những tháng tới, thậm chí có thời điểm vượt quá mức dự kiến. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định rằng mức độ xâm nhập mặn năm nay sẽ không gay gắt như các năm 2015-2016 và 2019-2020. Dù vậy, những tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp vẫn là điều khó tránh khỏi, đặc biệt là ở các vùng ven biển.

Để chủ động ứng phó với tình hình này, người dân và chính quyền các địa phương đã triển khai nhiều biện pháp. Kinh nghiệm từ những đợt xâm nhập mặn trước đó đã giúp nông dân có những thay đổi phù hợp trong sản xuất. Ông Trần Minh Tuấn, một nông dân ở Sóc Trăng, chia sẻ rằng ông đã chuyển đổi từ việc trồng lúa vụ 3 sang cày ải, phơi đất để tránh thiệt hại do thiếu nước ngọt.

Chính quyền các địa phương cũng tích cực khuyến cáo người dân không sản xuất lúa vụ Đông Xuân muộn, đồng thời vận hành các cống điều tiết nước một cách hiệu quả. Ông Nguyễn Thanh Hồng, Phó trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Long Phú, cho biết địa phương đã tăng cường kiểm tra độ mặn và thông báo kịp thời cho người dân chủ động lấy nước.

Tại Trà Vinh, hệ thống thủy lợi Nam Măng Thít đang phát huy hiệu quả trong việc ngăn mặn. Tuy nhiên, địa phương mong muốn được đầu tư thêm để hoàn thiện hệ thống, đặc biệt là việc lắp đặt cửa mở cho các cống. Cà Mau, địa phương có đường bờ biển dài và dễ bị ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu, cũng đang nỗ lực đầu tư xây dựng các công trình phòng chống sạt lở.

Các chuyên gia nhận định rằng, lượng nước trữ trong các hồ chứa thủy điện ở thượng nguồn sông Mê Kông năm nay khá dồi dào, đây là yếu tố tích cực giúp giảm thiểu tác động của xâm nhập mặn. Tuy nhiên, tình hình vẫn diễn biến phức tạp và khó lường.

Trong bối cảnh đó, việc chủ động tích nước, nạo vét kênh rạch, và phát đi cảnh báo sớm là những biện pháp cấp bách. Vai trò của hệ thống thủy lợi trong việc điều tiết và ngăn mặn càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, góp phần đảm bảo sản xuất và đời sống của người dân ĐBSCL.